به نام خدا

نظام پیشنهاده

                                                   معلمان تأثیرگذار میهمان

                                                 طرحی از :حمید منصوری

                                 آموزش وپرورش شهرستان صومعه سرا

                                        سال تحصیلی -86-85

                                      مقدمه ومختصری در باره موضوع:

آموزش وپرورش به عنوان یکی از نهادهای اساسی هر جامعه نقش مهمی در هدایت انسان به سوی تعالی بر عهده دارد.

با نگاه به مقوله تربیت اجتماعی در جوامع بشری نقش آموزش وپرورش سنگین تر از سایر نهادنهای موجود است .به همین دلیل اکثریت صاحب نظران تعلیم وتربیت موفقیت وشکست بر نامه های رشد وتوسعه را به آموزش وپرورش نسبت می دهند.

باسکین وهمکارانش،در مقاله ای در باره نوآوریهای آموزشی در سطوح عالی آموزش تهیه کرده است به این واقعیت سخن به به میان آوردند که نوع آوریهایی آ؛موزشی به سادگی جای گزین شیوه های تدریس سنتی نمی شود بلکه در برابر آنها مقاومتهای گوناگونی صورت می پذیرد.

میلز درمقاله سال ( 1969)نشان دادکه :صرف وجود نوآوری ،به خودی خود همه کار محسوب نمی شود بلکه ضرورت دارد به منظور جا انداختن آن در سازمانهای آموزشی زمینه سازیهای لازم برای عادی سازی تغییرات ساختاری در سازمان انجام پذیرد.

ولکوت (1977)نیز در بررسی چگونکی تحقق نوآوریهای آموزشی ،گزارش می دهد که بسیاری از پژوهشگران آموزشی ،نسبت به این که معلمان یعنی مصرف کننده گان واقعی  طرحهای ابتکاری ، نوآوری وابتکارارائه شده از طرف آنها چگونه برخورد می کنند ، زمینه سازیهای فرهنگی برای تحقق نوآوریهای آموزشی توجه داشته با شند.

رومبرگر وپرایس (1981)در همین زمینه می نویسد "افراد مبتکر ونوآور ،باید بدانند که در برابر نوآوریهای آنها ، مقاومتهای صورت خواهد پذیرفت. از این رو باید آماده برخورد با این مقاومتها ومانع تراشیها باشند وبا شناخت قبلی از موانع ومشکلات فرهنگی موجود ،خود برای پاسخ گویی به آنها اماده سازد

از کارکردهای اساسی آموزش وپرورش در دنیای امروزه عبارتند از: جامعه پذیری،آموزش مهارتهای زندگی، ایجاد روحیه وداشتن تفکر علمی،سازگاری با محیط، یادگیری آداب رسوم با هم زیستن ، ایجادتفکر توانستن و...در دانش آموزان است.

بر اساس همین استدلال همیشه تغییر محیط آموزشی  دانش آموزان نقش مؤثری در میزان یادگیری آنها دارد مثلا بهتر است معلم کلاس با استفاده از ابتکار خود ساعتی از روز آموزشی را با دانش آموزان در بیرون از کلاس درس بگذراندو...

در این طرح که به ظاهر خیلی ساده به نظر می رسد مدیر آموزشگاه می توانداز طر یق هماهنگی با مدارس همجوار یا هر مدرسه مورد نظر خود معلمان پایه  های تحصیلی را به صورت مهمان دعوت کند که در طول یک دوره آموزشی یک روزه با دانش آموزان همان پایه تحصیلی به تدریس بپردازد.یا اگر معلمی در تدریس و یا آموزش قرآن قوی است مدرسه میزبان می تواند از او دعوت کند که تجربیات خود را در اختیار دانش آموزان مدرسه میزبان قرار دهد البته این جابجایی معلم با اطلاع تلفنی از سوی مدارس میزبان ومیهمان به کارشناسی آموزش ابتدایی ویا راهنمایی صورت می گیرد.

مثلا"اگر مدیر یک مدرسه ای تصمیم بگیرد از معلم قران مدرسه ای

همجوار که در آموزش وانتقال مفاهیم قرآن از تبحر لازم بر خوردار است

در مدرسه خود استفاده کند می تواند با هماهنگی تلفنی بدون اطلاف وقت

این کار را هم باکارشناسی آموزش و هم با مدرسه معلم میهمان انجام دهد.

در این حالت برای اینکه وقت دانش آموزان مدرسه ای که اقدام به اعزام

معلم میهمان کرده است گرفته نشود مدیر مدرسه میهمان به معلم همان پایه   

در مدرسه خوددستور می دهد تا در آن مدرسه با دانش آموزان همان پایه

 تحصیلی به آموزش و پرورش بپردازد.همچنین مدیر مدرسه میزبان می تواند در ساعات پایانی در یک جلسه هم اندیشی با حضور سایر معلمان به تبادل تجربه به پردازد.

روش دیگراجرای این طرح استفاده از تجربیات معلمان باز نشــته منطقه ای

یا افرادی که از نظرتعلیم تربیـت صاحب نظرهستند در یک جلـــسه هم

اندیشی با معلمان مدرسه .

اهداف طرح

ارتقاءو افزایش کیفیت بنیه علمی دانش آموزان

آشنایی دانش آموزان با روش تدریس برتر

ایجادروحیه نشاط وتنوع در برنامه آموزشی مدارس

سنجش عمل کرد معلم از طریق نظر خواهی از دانش آموزان

استفاده از تجربیات معلمان باز نشته در امر تعلیم تربیت

ایجادروحیه نشاط وشادابی در معلمان باز نشسته

اهمّیت اجرای طرح

اصولا" لازمه وجودی هر تدریس موفق تغییر است ، تغییری که حساب

شده  ،منطقی واز طرح منسجمی بر خودار باشد . صاحبنظران علوم تر بیتی

معتقدند روشهای سنتی تدریس به دلیل غیر قابل انعطاف پذیری آن کاربردی

چندانی ندارد.واصولا" روش تدریس ترکیبی را پیشنهاد می کنند .لذاما در

این طرح به دنبال استفاده بهینه از تجربیات ارزشمند معلمانی هستیم که در

مدارس ما یا فرصت مطرح کردن خود را ندارند یا چنین فرصتی به آنها داده

نشده است تا ابتکارات ونوآوریهای خود را در اختیار سایر دانش آموزان

قرار دهند.قطعا" می توان امید وار بودکه اجرای برنامه های متحول گونه

چشم انداز امید بخشی را پیش روی آینده سازان میهن اسلامی ما می گشاید.

ضرورت استفاده از تجربیات فرهنگیان بازنشته می تواند در امرچگونگی استفاده از روش تدریس برترمؤثر باشد.

نیازهای اجرایی طرح 

این طرح فقط نیاز به خود باوری از سوی مدیران ما دارد. ارائه راهکار و حمایت از مدیران برای کاربردی آن .

در ابتدای سال تحصیلی می توان در یک جلسه با شرکت همه مدیران طرح راهکارهای اجرایی آن را توضیح داد

واز مدیران خواست تا زمینه های اجرایی آن را فراهم نمایند.

در مورد استفاد از معلمان باز نشسته منطقه ای وصاحبظران می توان از دعوت نامه رسمی که از سوی مدیریت

آموزش پرورش صادر می شود استفاده کردتا دعوت جنبه رسمیت بیشتری داشته با شد همچنین بهتر است یک

نفر از سوی کارشناسی مقطع تحصیلی در روز برگزاری جلسه هم اندیشی در مورد مسائل آموزش وپرورش به

محل اعزام شود.   

 موانع ومشکلات اجرایی طرح

اگر چاشنی خواستن و خود باوری را در دستور کار قرار دهیم می توانیم طرح را بدون مقاومت در مدارس اجرا نمایم

ممکن است در ابتدا از سوی معلمان بامقاومت روبرو شود ولی انتظارمی رود درعمل مقاومت آنهاکاسته می شود.

مشکل دیگر قابل پیش بینی جلو وعقب بودن بعضی ازمدارس مجری در میزان صفحات تدریس شده است که با

هماهنگی مرتفع می گردد.

انتخاب فرد اصلح برای جلسه هم اندیشی ویا معلم خبره برای تدریس در یک  روز با ید با دقت وحساسیت یژه ای انجام گیرد.

ایجاد زمینه اجرایی طرح مستلزم فضای فکری لازم در معلمان مدرسه توسط مدیرواحد آموزشی است.

زمان ومحدوده اجرایی طرح

 به حول قوه الهی این طرح را می توان با هماهنگی معاونت آموزش عمومی و کارشناسی آموزش ابتدایی

وراهنمایی از حدود یک ماه از شروع سال تحصیلی  گذشته باشد در سطح مدارس ابتدایی وراهنمایی شهرستان به

اجرا در آورد.

 نحوه ارزشیابی از طرح

ارزشیابی از طرح به دو صورت می تواند انجام گیرد.

الف-کتبی:مدیران مدارس میزبان می تواننداز طرق پرسشنامه ساده خود ساخته سطح ونحوه تدریس، میزان استفاده دانش آموزان از معلم میهمان برآورد نمایند.

وهمچنین میزان استفاد از محتوای جلسه هم اندیشی  رااز دیدگاه معلمان حاضر پرسید

ب-شفاهی : نظر خواهی شفاهی از دانش آموزان میزبان معلم میهمان ،یا مشاهده رفتار وواکنشهای دانش آموزان پس ازپایان کلاس ویا می توان از دانش آموزان خواست نظرخود را در مورد کلاس و... به صورت مکتوب با همکاری همدیگر بنویسند.

از معلمان شرکت کننده در جلسه خواسته می شود از یافته ها وبرداشت های خود درکلاس درس استفاد نمایند.

               نتیجه طرج 

از آنجایی که تغییر ونوآوری آموزشی می تواند بر نحوه وکیفیت تدریس بیفزاید واز یکسانی ویکنواختی جلوگیری نماد،لذا اجرای این طرح ضمن ایجاد تنوع در آموزش افزایش روحیه دانش آموزان را سبب می شود.

می توان میزان آمادگی دانش آموزان را با کمک معلم میهمان مورد ارزیابی قرار داد.

افزایش سطح کیفی آموزش وایجاد تفکر واگرا در دانش آموزان از طریق طرح پرسشهای خلاق و...

استفاده از تجربیات معلمان باز نشسته وصاحبظران در امر تعلیم تربیت وشکوفایی استعدادهای آینده سازان.

حمید منصوری

معاون آموزش عمومی شهرستان صومعه سرا