آموزش و پرورش

بایدها و نبایدها در آموزش و پرورش

آموزش خواندن در مراکز پیش دبستانی

 
 
آموزش خواندن در مراکز پیش دبستانی
 
تالیف و گردآوری:
حمید منصوری
 
 
تابستان 93
 
 
فهرست مطالب:
مقدمه.................................................................................................................................3
نظر پیاژه درباره نظام های آموزشی.............................................................................................4
مهارت گوش دادن..................................................................................................................4
فعالیت های تقویمی و ترمیمی در زبان آموزی..................................................................................5
جدول سنجش حافظه شنوایی.......................................................................................................8
رشد تکلم زبان .....................................................................................................................9
درک زبان ..........................................................................................................................10
زبان و گفتار........................................................................................................................10
خط و نوشتار........................................................................................................................11
تفکر و زبان کودک.................................................................................................................11
چند توصیه و راهنمای عمل به مربیان........................................................................................... 13
عوامل مؤثر درآمادگی خواندن.................................................................................................... 13
دوره طفولیت و مهم ترین تغییرات آن......................................................................................... ...14
رشد زبان............................................................................................................................16
دو مرحله مهم در آفرینش و ادراک سخن .......................................................................................17
زمان آغاز سخن گفتن کودک.....................................................................................................18
خلاصه نظریه زبان آموزی.......................................................................................................19
موارد مهم در مطالعه ساختار زبان...............................................................................................19
واج چیست.........................................................................................................................20
منابع و ماخذ.......................................................................................................................23
 
مقدمه:
نوزاد آدمی با گریه ورود خود رابه جهان خاکی اعلام میداردواین گریه که درواقع اولین بازدم وی است اولین مرحله رشد تکلم او نیز به حساب می آید.(سیف نراقی1371)          
با یک نگاه به آموزش وپرورش در قرن گذشته این سوال اساسی در ذهن تداعی می شود که آیا آموزش وپرورش به وظایف ومسولیتهای خود عمل کرده است؟ بررسیها زیادی نشان می دهد که پاسخ این سؤال بسیار متنوع است و رویکردها گوناگونی را می طلبد. آموزش و پرورش در بسیاری از دورها صرفاً ذهن گرا بوده و بروندادهای آن فاقد مهارت اساسی زندگی در دنیای متغیر بوده اند روند تحولات در آسیا آفریقا و... خود مؤید این ادعا است. شاید بررسی های دقیق به مراتب نقش دستگاه های تعلیم تربیت در این رابطه را بیشتر نماید و آن را مقصر اصلی قلمداد کند ولی علی ایحال با یک محاسبه سر انگشتی این مهم خود نقش انکار ناپذیر خود را بیشتر آشکار می کند. به راستی چه باید کرد؟ راه اصلی برای دستیابی به سعادت برای نوزاد آدمی چیست و دستیابی به آن چگونه امکان پذیر است. راهکارهای آن چیست؟ اصولاً راه حل های وجود دارد، دست رسی به آن ازچه رویه و روش باید استفاد کرد.                                                                        
در آموزش و پرورش قرن بیستمی سیطره معلم برشاگرد از دیدگاهای بسیاری از صاحب نظران مطرح شد و دربسیاری ازموارد الگوهای تسلط معلم بر شاگردان به و پیروی محض شاگرد از معلم عنوان یک مسىله مطرح بوده است. در روش الگوهای تدریس (اهم از محتوای آموزش و تربیتی ) صرفاً از سوی سیستم تعیین می شد و معلم با نگاه صرف متمرکز به آنها پرداخته و آموزش می دادند در این نگاه معلم متکلم وحده بوده و راهی جزاین نبود عدم توجه به آن مجازاتی سخت برای کودکان به همراه داشت. اما در سالهای پایانی این قرن و اوایل هزاره سوم دست آوردهای علمی تکنولوِژیکی فرآیند تعلیم تربیت راه وارد مرحله جدید کرد که امید بخش زندگی بهتر و مؤثرتری در این هزاره راه به همراه داشت. از این رو در دستور کار دستگاهای تعلیم تربیت، آموزش حقوق شهروندی، محیط زیست، الودگی هوا، ترانسفر انسان، مواد مخدر ،مشروبات الکلی، ایدز و از همه مهمتر آموزش وجدان اخلاقی در کنار امر مهم پرورش خلاقیتهای فردی گروهی یا جمعی بود. این بود متفکران تعلیم تربیت زنگ خطر را برای انسان قرن بیست یکم به صدا درآوردند تا با احتمام هرچه بیشتر راهای برون رفت از مسایل مطروحه تمرین کنند.                                                                               
آموزش پرورش برای برون رفت از چالشهای پیش رو با مسؤلیتهای بی شماری روبه رواست که یکی از مهمترین آنها بودجه است بودجه مسئله مهم همه دولتها در دنیا کنونی است از آسیا تا افریقا و اروپا تا امریکا را در برگرفته است موضوعی که اخیراً کشورها پیشرفته را به چالش گرفته و سبب مشکلاتی شده است. بنابراین برای برون رفت از این دشواری ها پیش رو آموزش پیش دبستانی و دبستانی باید در دستور کاربوده و با همکارمردم و مقامات با یک برنامه منطقی و سنجیده و حساب شده سنگ زیرین آسیاب را محکم تر بگذاریم تا آینده مطمئن را برای کشور عزیزمان ترسم کنیم.
 
    انشاالله                             
 
پیشرفتهای علوم درحوزه های مختلف انسانی وتجربی سبب رویکردهای مختلف درخصوص تحرکات رشدی که درطول دوره حیات رخ می دهد،نموده است .این مهم بدان علت است که محققان شجاعانه دست به تحقیقات کاربردی زیادی از روی تحقیفات بنیادی زده اند وبسیاری ازیافته های پژوهشی آن ها امروزه به عنوان الگوهای تربیتی درنظامهای آموزشی دنیا بخشی مهم محتوای رشته های علوم تربیتی راتشکیل می دهد.بدون شک پیاژه ،بلوم ،واتسون ،گزل،هال و...وفیلسوفانی نظیر فروبل ،هربارت ،روسو،منته سوری، کریستین اشتاینر،دکترغلامحسین شکوهی، دکترسیف ، دکترشفیع آبادی ،دکترلطف ابادی و...درزمره این فرهیختگان محسوب می شوند.
درهمین رابطه تحقیقات زیادی که درخصوص نقش پرورش هوش درزندگی اجتماعی آدمی ارائه شده خود مبین این واقعیت است که اطلاع وآگاهی پیرامون آن برای مربی وهمه ی کسانی که با کودک سرکاردارند یک ضرورت اجتناب ناپذیراست. تحقیقات بنجامین بلوم درسال  (1964) درهمین زمینه قابل توجه فراوان است .سیامک رضا مهجور درکتاب چگونه کودکان سرآمد داشته باشیم به نقل ازکتاب پایداری وتغییردرخصوصات انسانی اثر بلوم درباره رشد هوش وتجارت اولیه آن می نویسد :«هوش انداره گیری شده تا سن 17سالگی،حدود50%درصد ازرشد هوش بین زمان تولد تا سن 4سالکی،حدود30%درصد بین سالهای 4تا8سالگی و20درصد باقیمانده درقاصله سنین 8تا17سالگی شگل می گیرد .به عبارت دیگر تقریبا دوسوم توانایی هوش نهایی فرد تاسن 6سالگی محقق می شود .سنی که بسیار حساس وکودک درآغاز ورود به مدرسه وشروع آموزش است.
ازاین روتحقیقات محققان نشان میدهد که هوش وهوشمندی درآدمی برخلاف باورهای قدیم که ذاتی وارثی تلقی می شود (گرچه وراث درهوش تاثیرزیادی دارد)متأثرازشرایط محیطی است ولذاهرقدرمحیط زندگی کودکان غنی تر،سالم تر، وآگاهانه ترباشد هوش کودک بیشترورقتار هوشمندانه آن بیشتر ومتعادل تراست .چنانچه هوش را ذاتی تلقی کنیم باز هم محیط غنی سبب بارورشدن زودتر رفتارهای هوشمندی درکودکان می شود.
نظر پیاژه درباره نظام های آموزشی
پیاِژه روان شناس شهیر سوئیسی برای نظام های آموزشی اهدافی در نظرگرفته است که مهمترین آنها عبارتند از:
1-  تربیت انسان هایی توانا که بوجود آورنده ایده نو و بکر باشند .                                   
2- پرورش انسان هایی که براساس اصول منطقی وعلمی موصوعات را تحلیل و استدلال کرده وسپس بپذیرند نه خود به خودی انسان هایی از بدو تولد و حتی پیش از تولد تا هفت سالگی و مهمترین مراحل رشد خود را طی می کند. پِژوهش ها نشان داده اند که اگر در این مرحله از رشد به کودک از نظر جسمی و روانی و تربیتی غفلت و کوتاهی شود جبران آن در دورهای بعدی زندگی غیر ممکن یابسیاردشواراست. براین اساس نظام ها آموزش ناگزیرند آموزش و پرورش پیش دبستانی راکه شامل رشد جسمی، حرکتی، شناختی و اجتماعی است،توجه کافی و وافی نمایند.              
خوندن ترجمه ی مستقیم نمادهای نوشتاری و فکری و یا گفتار است.
خواندن مهارتی است که بوسیله آن می توان از مطالب نوشتنی کسب اطلاع نمود.
هدف خواندن
خواندن همیشه به منظور افزایش معلومات صورت نمی گیرد بلکه ممکن است هدفهای دیگری نیز داشته باشد.
1-وقت گذرانی ومسئولیت
2-افزودن اطلاعات عمومی وبه دست آوردن دانستنیها ومعلومات برای کسب پیشرفت وحرفه ای شدن
3-انتقادونقد
4- تمرین ونوسندگی وسرمشق گیری ازنوسندگان
5-تحقیق وتتبع درمسائل علمی وادبی
6-حفظ کردن اصطلاحات وکلمات ولغات وواژه ها وزبانها
انواع خواندن
1-خواندن اجمالی: منظور از خواندن اجمالی ،خواندن دست یافتن به نکته ها ومطالب مهم کتاب یا نوشته درزمان کوتاه وبا سرعت زیاد است تابتوان یک آشنایی کلی نسبت به نوشته بدست آورد.
2-سریع خواندن: آشنایی کلی با مطالب و...
3-عبارت خوانی : هدف افزایش سرعت مطالعه وآمادگی برای به کاربردن روش سریع خوانی است.یعنی به جای آن چشم بروی تک تک کلمات توقف نماید سریع تر به حرکت خود برای دست یابی به کلمات وعبارات دیگر به پردازد.
روش عبارت خوانی دارایی دو سطح است:
الف- مکانیکی
ب-ادراکی
درسطح مکانیکی مربوط به عادت دادن چشم برای حرکت ازطریق توجه به گروه کلمات ،به جای توقف چشم برروی یک کلمه است. هرچه خواننده به سطح مکانیکی بیشتر تسلط داشته باشد سطح ادراکی نیز میزان فراگیری مطالب توسط وی بیشتر می شود درسطح ادراکی معمولاوقتی از طریق توجه ارادی ویا کنترل شده برروی مفاهیم یاعبارات مترکز شود قدرت انتقال مطالب ازسطح دریافتهای مکانیکی به سطح ادراکی افزایش می یابد.
4-دقیق خوانی
5-خواندن تجسمی :برخورداری ازتمرکز حواس بیشتر  ودرک عمیق تر
6-خواندن انتقادی:به درستی ونادرستی بک نوشته می پردازد
7-خواندن برای درک زیبایی وجنبه های گوناگون هنری
8-روان خوانی : سریع ودقیق وبا بلاغت معنا وشیوایی خوانده شود.
پرورش مهارتهای زبان فارسی
1- گوش دادن
دقت درگوش دادن شامل موارد: تشخیص زیر و بمی صدا،  تشخیص و پیدا کردن منبع و آخر کلمات – توجه و دقت در صداهای اول - گوش دادن به سخنان دیگران– گوش دادن سکوت- گوش دادن به صداهای پیرامون مانند: ریزش باران، صدای سم اسب، صدای گوناگون حیوانات مختلف و تشخیص آنها، ضربان قلب، آژیر، بوق و...                                    
2-1-درک اشارات، سخن و آهنگ در کلام – درک گونه ای زبان فارسی معیار (محاوره ای و نوشتاری)
-  پیروی از دستورالعمل ها و فرمان های ساده (تا سه فرمان)
-  درک کلام موزن- گسترش گنجینه واژگان
3-1-دریافت هسته ی معنایی پیام
- درک نظریات محسوس گوینده
4-1-ارتباط میان بخشهای یک پیام
- تشخیص توالی، رویدادها در قصه
- ارتباط بین پیام های کلامی و غیرکلامی
 
2-سخن گفتن
بکارگیری ابزارهای لازم در سخن گفتن
بکارگیری مناسب حرکات اعضای بدن (دست ، چهره)
به کارگیری مناسب سخن و آهنگ صدا در موقعیت های مختلف سخن گفتن
حرکت از سخن گفتن خود محورانه به سوی گفت گوی دو سویه
شرکت در بحث و گفتگوهای کلاسی
پاسخ به سوالات
سخن گفتن در برابر جمع
بیان اندیشه، توصیف دیده ها و شنیده ها در جمع بدون اضطراب و شتاب زدگی
بیان احساسات خود در شادی ها و غم ها بیان صحیح کلمات
کامل کردن عبارتهای کوتاه (گفتاری)
3-خواندن
درک پیام تصاویر متوالی و غیر متوالی
ارتباط بین بخش های مختلف تصاویر
ارتباط نماد تصاویری با نماد نوشتاری
4-نوشتن
صحیح بدست گرفتن مداد- دوره کشی نوشتاری- وصل کردن خط چین ها و نقطه ها
ترسیم خطوط جهت دار و منظم از راست به چپ/ افقی و عمودی/ ترسیم تفکرات در قالب خطوط ابداعی  
                                                                                   
  فعالیتهای تقویمی و ترمیمی که در زبان آموزی مؤثرند:
1-بازی
منظور از بازی، تجارب روشن و دست اولی است که برانگیزاننده ی تفکر خلاق کودک است.                                                                                            
در بازی باید اجازه دهید که کودک خود ببیندیشد و راه حل های متفاوت را آزمایش کند تابدین وسیله خلاقیت و اعتماد به نفس او تقویت شود. بهترین وسایل بازی لزوماً گرانترین آن ها نیستند برعکس اسباب بازی های گران و مدرن که در ساخت آنها، تفکر پیچیده ای به کار گرفته است، اجازه تفکر خلاق را از کودکان می گیرند. بنابراین بهترین وسایل بازی آن وسایلی است که شکل و اندازه خاصی ندارد و کودک خود می تواند هرگونه که بخواهد آن ها را شکل دهد و هر آن چه که بخواهد با آن ها بسازد.                                                        
مواردی مانند شن، گل رس، خمیرو... کودک می تواند تمامی شکل ها را با آن ها بسازد.           
 
2-تشویق کودک
در ابتدا هر حرکت کودک را در جهتی که مورد نظر است تشویق کنید تا اعتماد به نفس او تقویت شود و با شما همکاری کند سپس تشویق ها را زیاد کنید و تنها او را برای انجام اعمال مشکل تر تشویق کنید تا آن چه که نفس یادگیری برای خوش آیند و دلپذیر شود و نیاز به تشویق زبانی نباشد.                                                                                     
 
2-خودباوری
به کودک فرصت دهید تا آن جا که ممکن است کار شخصی مربوط به خود را انجام دهد. رفتن به توالت، شستن دستها و صورت، مسواک زدن، لباس پوشیدن و... برای انجام این قبیل کارها در درجه اول باید بداند که کودک توانایی انجام کدام یک از کارهای فوق را دارد که اجازه دهید خودش انجام دهد و اگر وقت بیشتر نیاز باشد این فرصت باید فراهم شود به او کمک کنید و در ضمن آموزش نیز بدهید.                                           
3-افزایش دقت تمرکز
برای انجام هر تکلیف، کودکان نیاز به وقت دارند از دقت و تمرکز مورد نیاز آن تکلیف برخودار باشد در غیر این صورت قادر به انجام آن نخواهد بود با انجام تمرین های مختلف شما می توانید میزان زیادی به وقت و تمرکز کودک پی ببرید و آرام آرام آن را افزایش دهید به عنوان مثال : توپ کوچکی که به یک نخی آویزان است. آن را در جهت عقربه های ساعت حرکت دهید از کودک بخواهید با چشم بدون حرکت سر، توپ را تعقیب کند بر روی سقف اتاق کودک اشیایی آویزان کنید که کودک بتواند به راحتی به آن نگاه کند. همچنین می توانید توپی را در جهت راست، چپ و عمودی و افقی بیندازید و از کودک بخواهید با چشم توپ راتعقیب کند. شما بتدریج می توانید اندازه این توپها را بزرگتر کنید تا کودک در گرفتن آن دقت بیشتری کند یا توپ بزرگی رابه سمت او رها کنید و بخواهید که آن را با دقت بگیرد.
4- شناخت هویت خود ودیگران
از کودک بخواهید که خودش را نشان دهد. برای مثال اگر نام کودک علی است از او بپرسید که علی کدام است علی را نشان بده اگر نتوانست خودش راشناسایی کند از خواهر یا برادر و یا اطرافیان بخواهی که علی را نشان دهد آن فرد درحالی که به علی دست می زند باید بگوید این علی است پس ازاین که کودک توانست خودش راتشخیص دهد این پرسش را با مامان کو، عمو کو و... تکرارکنید.                                                             
پس از اینکه کودک اعضای خانواده خود را شناخت از طریق آلبوم عکس و یا هر وسیله دیگر که امروزه وجود دارد شناخت کودک را به اطرافیان و دیگران افزایش دهید مثلاً پلیس، معلم، سرباز، راننده، ماشین و... از این فعالیت های گسترده می توانید به شناخت هر چه بیشتر هویت خود استفاده کنید. لازم به ذکر است که مادر و مربی و یا هر کس دیگری که عهده دار تربیت کودک است باید در درجه اول بسیار صبور و با حوصله ی فراوان باشد . 
 
 
5-رشد حس بویای                                                                 
رشد حس بویایی، آموزش انواع بوها و بوی بد، بوی غذای مختلف به رشد حس بویایی کودک کمک زیادی می کند و می تواند از بوی گل، عطر ٰگلاب و هل و... استفاده کرد شما می توانید از کودک بخواهید بوی انواع غذاهایی که مادر درست کرده مانند قورمه سبزی، قیمه خورشت و آبگوشت و... بخواهید.
 
 
        
6-رشد حس چشایی
برای تقویت حس چشایی کودک شما می توانید از ظرف هایی که یک اندازه و یک رنگ هستند مقداری مربا، نمک، شکر، آب لیمو و... بریزد و از کودک بخواهید بدون نگاه کردن به ظرف با دست مقداری از یک ظرف بردارد و بچشد و سپس نام آن را بگوید مثلا نمک است، شکر است،  آب لیمو است و...                          
7-رشد حس لامسه
برای آموزش حس لامسه از وسایل اطراف خود نیز می توانید استفاده کنید برای مثال تکه پارچه ای مخمل برای آموزش نرمی، ازیک کاغذ سمباده برای آموزش زبری، تکیه یخ برای آموزش سردی، از کتری گرم برای آموزش گرمی. به یک مثال کاربردی توجه کنید : یک تکه پارچه مخمل به کودک بدهید سپس از او به پرسید که نرم است. دستش را بر روی کاغذ سمباده بکشید و بگوید نرم است زبر است زبر است بدین ترتیب می توانید مفاهیمی چون ضخامت، نازکی، برجستگی و فرورفتگی را به آرامی آموزش دهید یادآوری می کنیم که در هنگام آموزش مواظبت نماید که کودک خسته نشده باشد.                                                                    
8-در اشیاء از طریق لمس کردن
دو دسته اشیاء که کودک می شناسد مانند توپ،تخم مرغ حلقه حلقه بازی، ماشین بازی،عروسک کوچک و... سکه، سنجاق و مداد جمع کنید و داخل یک کیسه بریزد و سپس از کودک بخواهید که دست خود را در داخل کیسه بدهد و شی را که خود نام می برید کودک از کیسه بیرون بیآورد مثلاً بگوید حلقه بازی بیرون بیار و... این کار تقویت درک کودک از طریق لمس کردن محسوب می شود.
9- رشد حس شنوایی
برای افزایش قدرت شنوایی و سلامت دستگاه شنوایی که نقش مهمی در درک زبان و آموزش آن دارد. تحقیقات زیادی این اصل مهم را تایید کرده است. شما می توانید در مکان آرامی چشمان کودک را ببندید و از او بخواهید که هرگاه صدای شنید دست خود را بالا ببرد و بگوید که صدای چه است. این در حالی است که چشمان کودک بسته است. می توانید ساعت را در گوشه ای بگذارید و از کودک بخواهید که آن را صرفاً از روی صدایش پیدا کند. شما می توانید به منظور تقویت هر بهتر شنوایی کودک از وسایل صدادار مانند سوت، دایره زنگی، شیپور و... استفاده کنید.
10- وانایی حافظه شنوایی
حالا که دریافتیم که کودک در تشخیص صداها پیشرفت کرده است می توانید دو وسیله صدادار را متوالی به صدا درآورید و از کودک بخواهید به همان ترتیبی که آن ها می شنود تکرارکند اگر کودک موفق شد به همان صورت صداها را تولید کنید این بار از سه وسیله با همان روش استفاده کنید به همین روش می توانی تعداد وسایل صدا را افزایش دهید و جریان دریافت کودک رامشکل تر کنید از کودک بخواهید که به دقت به شما گوش دهد سپس با ضرب های متوالی قلم که دارای طراحی خاص است در ابتدا سه ضربه و با کمی مکث دوضربه بر میز بزنید و از کودک بخواهید که درست مانند شما ضربه ها تقلید و اجرا کند. اگر کودک موفق بود می توانید با افزایش آن از دوضربه به سه ضربه و... تمرین رامشکل تر کنید.همچننین می توانید به کلماتی که کودک به آنها خیلی علاقه مند است مانند عروسک، توپ ،تفنگ و...استفاده کنید و از کودک بخواهید به همان ترتیبی که شما گفته تکرارکند.  1                               
11-با توجه به اینکه حس بینایی در ادراک کلی انسان حائز اهمیت است زیرا دیدن و درک کردن یکی از واقعیت های فرآیند رشد طبیعی آدمی است.
برای رشد بینایی باید توجه کودک را به اشیای، تصاویر، پدیده ها و انسانها و... اطراف او جلب کنید اجازه دهید کودک اشیاء را لمس کند، بو کند، دستکاری کند در این حال است که شما نام آن شی یا هر چیزی دیگر که به کودک نشان داده اید برایش باز گو می کنید (توجه داشته باشید که کودک سرگرم دستکاری اشیای مورد نظرمی باشد).                                       
هنگامی که کودک نام اشیاء را یاد گرفت می توانید چند شیء مثلا مداد، خودکار، ماژیک، استکان، لیوان عروسک، توپ و... در یک جا گذاشت و از کودک خواست تا نام آنها را برای تان باز گو کند.
به گفته سیف نراقی تصاویر وعکس هایی که به کودک نشان می دهیم باید کاملاً واضح و هر کدام واجد یک پیام باشد(تهیه آلبوم عکس و نشان شکل اشیای مختلف و سپس از کودک بخواهید که عکس درخت انار رابه شما نشان دهد و یا تصویر گاو رابه شما نشان دهد و...)ابعاد آلبوم آموزش حسن بینایی به طور تقریبی 10 در15 می باشد.                    
مثلاً از کودک بخواهید از طریق پنجره ی اتاق به بیرون نگاه کند دورترین چیزی که می بیند برای شما بیان کند.                                                               
11-توالی حافظه
شما می توانید اسامی اشیا و یا چیزهایی که کودک یاد گرفته را با این توضیح برای کودک بیان کنید و آن گاه کودک به همان ترتیبی که شنیده برای شما بازگو نماید مثال: به کودک بگوید توپ وکفش، دقت کن اول توپ بعد کفش حالا می توانید جاهای آنها را تغییر دهید از کودک بخواهید که به همان ترتیبی که شما گفته اید بیان کند این کار را با افزایش اشیاء مختلف مشکل تر کنید تا جایی که کودک قادر نباشد اشیاء را نام ببرد. شما می توانید تاریخ آزمایش و میزان توالی حافظه بینایی کودک را یادداشت نماید و در صورت تکرار آزمایش پیشرفت های آن را مشاهده و تدابیر لازم را اتخاذ نماید.                 
رشد تکلم یا تقویت گفتار کودک
هماطور که می دانید زبان یکی از راه های مؤثر ارتباط در جوامع انسانی است و طریق آن بسیاری از منویات و خواسته های آدمیان به یکدیگر منتقل و نسبت به آن واکنش نشان داده می شود رشد تکلم یکی از از راهبردهای مهم مراکز آموزشی در دنیا تلقی می شود. شما در اجرای تمامی تمرینها در یک برنامه تقویتی، ترمیمی، کوشش کنید، کودک همراه فعالیت گوناگون از کلمات مختلف استفاده صحیح را بنماید ذکر نام و اطرافیان خود و اسم اعضای بدن و...                                                                                          
همچنین نام اشیای اطراف خود، حیوانات، رنگها، تصاویر گوناگون و... اگر کودکی بجای حرف زدن از ایما و اشاره استفاده کند سعی کنید خود را به نادانی نزنید و از او بخواهید که تا چیزی را که می خواهد بیان کند. اگر نتوان کلمه درست را واضح بیان کند از پوست دست یا صورت تکرارکنید تا ارتعاش صوتی از طریق پوست انتقال یابد.                              
این تمرین را ادامه دهید تا کودک حداقل صدای توپ را تولید کند پس از یادگیری دیگر کلمات، با داستان های کوتاه و ناتمام آموزش را ادامه دهید.                                                   
درک زبان
برای درک زبان، بهتر است از ساده شروع و بتدریج روند کار پیچیده تر شود. بدینوسیله درک کودک را ازطریق زبان افزایش دهید. برای مثال به کودک بگوید:« بیا اینجا» این یک جمله دستوری است یا «درراببند» و نظیر آن. پس از اینکه کودک توانست این دستور ساده را انجام دهد بتدریج آنها را مشکل تر نماید بجای استفاده از یک دستور دو دستور همزمان به بدهید مانند «پنجره راببند وکتاب رابه من بده » برای آموزش پریدن به کودک عملاً می توانید از یک مکان مناسب که «عمل پریدن» را آموزش دهید و به کودک یادآور شوید که می خواهید از اینجا بپرید برای اینکار شما می توانید از آلبوم عکس کودکی که در حال پریدن است استفاده نماید.                                                                                                  
مثلاً در خصوص خشم، عکسهای که خشم را نشان می دهد و یا غمناک است و یا ناراحتی به تصویر می کشد را می توان بکاربرد. از کودک بخواهید که تصویری که شادی رانشان می دهد به شما نشان دهد و...                                          
برای آموزش حرف اضافه مانند «از» «را» از تصاویری ساده استفاده کنید این تصاویر را خودتان شخصاً از کودک و دوستش بردارید یا از جملات روزنامه ها استفاده کنید برای مثال: تصویری که نشان می دهد کودکی درحال پرتاب توپ برای دوستش است را درنظر بگیرید بگوید مریم توپ را برای زهرا پرتاپ می کند. هنگامی که حرف اضافه کاملاً درک شد می توانید از از دو حرف اضافه «از» و «را» همزمان استفاده نماید.
مثال: کودکی را مجسم کنید که توپی را در دست دارد و کودک دیگری می خواهد آن را از او بگیرد شما می توانید بگوید که مریم می خواهد توپ را از زهرا بگیرد باید توجه داشته باشید که بر روی حرف اضافه «را» و «از» مکث بیشتری برای تاکید نماید.                   
زبان و گفتار
زبان و گفتار چه تفاوتی با هم دارد؟ و منظور از نمود آوایی زبان چیست؟
پیش آمده زمانی برای گفتن جمله ای اشتباه کنید و بلافاصله متوجه اشتباه خود شده اید و آن را اصلاح کرده اید این دوگانگی از چیست؟
اگر جمله ای اشتباه  ناشی از نا آگاهی شما از قواعد زبان فارسی باشد چرا بلافاصله متوجه آن شدید و اگر ناشی از نا آگاهی شما نبود چرا آن را به کار بردید. زبان شناسان برای حل این دوگانگی از تمایز زبان و گفتار یاد می کنند.
براساس این تمایز، زبان از توانایی های ذهن انسان است. در حالیکه گفتار فقط نمود آوایی این توانایی است  ما حتی در موقعی که سخن نمی گویم یا به سخنان دیگران گوش نمی دهیم. باز هم تز توانایی زبان برخورداریم. در مواقعی هم که در حال فکر کردن هستیم بی گمان از زبان بهره می گیریم، بی آن که ضرورتاً پای گفتار در میان باشد.
زبان شناسان معتقدند زبان به عنوان یک توانایی ذهنی، هیچ گونه سهو یا خطایی وجود ندارد. تنها در گفتار ممکن است سهو یا خطا پدید آید. از نظر زبان مثل جدول ضربی است که ما با استفاده از جدول ضرب انجام می دهیم که امکان بروز اشتباه و خطا درآن هست. خطاها و اشتباهاتی که در گفتار پدید می آید ناشی از عوامل نظیر خستگی، بی حوصلگی، حواس پرتی و اضطراب یادیگر عوامل باشد.                                       
با توجه به مطالب بالا می توان گفت که اشتباه و خطا در گفتار رخ می دهد و رفع و اصلاح آن به وسیله زبان صورت می گیرد تمایز دیگر زبان با گفتار در این است که: به کمک آن نشان می دهیم کسانی که به طور مادرزاد یا به سبب تصادف از توانایی ذهنی زبان به اندازه ی افراد دیگر برخوردارند. جز این که به هنگام استفاده از آن به جای نمود آوایی یا گفتار از نمود حرکتی (حرکت دست ها و لب ها) کمک می گیرند.                                            
فایده سوم تمایز زبان با گفتار این است که براساس آن نشان می دهیم که چرا گوناگونی های سبکی و لهجه ای و حتی گویشی به یگانگی زبان آسیب نمی رساند علت این امر این است که گوناگونی های یاد شده به صد درصد صادق نیست؛ چون دامنه گویشی از گفتار فراتر می رود و به زبان می رسد. چرا که گویش ها از نظر قواعد دستوری و نوع کلمات نیز با هم فرق دارند به همین دلیل سخن گویان گویش های مختلف در فهم سخنان یک دیگر با اشکال روبه رو می شوند.               
خط و نوشتار:
همانطوری که می دانید ما زبان و گفتار را درخانه می آموزیم ولی خط و نوشتار را در مدرسه نزد معلم می آموزیم. برای گفتن زحمتی نمی کشیم و محتاج تمرین و پرسش و تکرار نیستم اما برای «نوشتن» ناگزیریم زحمت بکشیم  و از درس و کلاس و... استفاد کنیم.                     
زبان و گفتار ریشه در ذات و طبیعت انسان دارد. حال آن که خط و نوشتار ذاتی و طبیعی انسان نیست و ریشه در اجتماع و فرهنگ دارد انسان همواره از نعمت زبان و گفتار برخوردار بوده است. بنابراین سابقه زبان و گفتار به میلیون ها سال پیش باز می گردد ولی خط و نوشتار پدیده ای بسیار تازه است و سابقه آن به ده هزار سال پیش می رسد.                                  
تفکر و زبان در کودکان
در نظریه ویگوتسکی تفکر و زبان در کودکان به صورت دو فعالیت مستقل و جدا از هم شروع می شود در ابتدا تفکر پیش زبانی (پیش کلامی) یا تفکر بدون زبان و زبان پیش علی یا گفتار بدون تفکر وجود دارند.                                                                    
در کودکان خردسال مانند حیوانات،تفکر بدون زبان انجام می گیرد به عنوان مثال؛ کوشش کودکان در ماهای اولیه زندگی برای حل کردن مسائل مانند دستیابی به اشیاء و باز کردن در موردی ازتفکر بدون زبان است هم چنین غان و غون کردن اولیه کودکان با هدف جلب توجه یا خوشحال کردن بزرگسالان موردی از زبان بدون تفکر است (سیف به نقل از گرین1378).                                                                                         
به زعم سیف (1378) درحدود دو سالگی منحنی های مجزای تفکر پیش زبانی و زبان پیش عقلی به هم می رسند و در نتیجه تفکر زبانی و زبان ،عقلانی می شود با این حال، زبان وتفکر به طور کامل در هم نمی آمیزند و همواره نوعی استقلال در آنها ادامه می یابد.
ویگوتسکی معتقد است در فاصله 2 تا 7 سالگی زبان هم نقش درونی یعنی هدایت و جهت دهی به تفکر و هم نقش بیرونی یعنی انتقال نتایج دیگران را ایفا می کند. با این حال از آن جا که کودک هنوز قادر به تمایز ساختن این دو نقش یا دو کارکرد نیست، اتفاقی رخ می دهد که پیاژه آن را گفتارخود محوررانه می نامد.
ویگوتسکی می گوید : رشد فکری کودک از مراحل مختلفی می گذرد و چگونگی شکل گیری تفکر به مفاهیم و ارتباط مفاهیم با یکدیگر بستگی دارد. که در واقع تعیین کننده ی ساخت فکری است. چگونه در ذهن کودک تشکیل می گردد.
کارل راجرز به نکاتی جالبی در خصوص ارتباط شاگرد به طور اخص اشاره می کند عبارتند از :
1-به حرف دیگران گوش فرا دهیم و از این گوش دادن لذت ببریم. وی منظور از گوش دادن را شنیدن کلمات به افکار و نظریات و احساست شخصی، درک معانی و حرکات و علائم بدنی و حتی شنیدن صدای گریه های دورنی گویند می داند که این ترتیب بین ما به عنوان شنونده و دیگری به عنوان گوینده ارتباط برقرار می شود و در نتیجه همین ارتباط و تماس است که افراد را می شناسیم و رابطه متقابل برقرار می کنیم.
2-دیگران نیز به حرفهای مان گوش دهند و احساسات مان را بشنود بدون اینکه درباره ما قضاوت کنند یا ما را با دیگران مقایسه کنند و بسنجند به گفته هایمان توجه کنند در این صورت هم تنش ها، ترس ها و دلواپسی ها کمتر می شود و آرامش وجودمان را فرا می گیرد و هم می توانیم افراد را به دنیای درونی خود راه بدهیم به اصطلاح سفره های دل مان را برای دیگران باز کنیم. عدم توجه یا گوش دادن به گفته های دیگران به معنی این است که از قبل تصمیم گرفته ایم که چه چیزهایی را بشنویم و چه چیزهایی را نشنویم؛ داستان آن معلمی را می ماند که شاگرد از وی سؤال می پرسد و معلم پاسخ کامل و درست می دهد که هرگز شاگرد طرح نکرده بود.
3-ایجاد روابط متقابل واقعی و صادقانه مواجهه با دیگران. واقعی نه تنها باشاگرد بلکه در تمام دوران زندگی از وظایف انسانی است.
کودک از طریق مشاهده عکسها و تصاویر و داستان هایی که دیگران برای آنان می خوانند و نقل می کنند مفاهیم و معانی بسیاری را کسب می کنند بدیهی است کودک در صورتی می تواند به معنای اشیاء پی ببرد که بتواند روابط بین آنها را درک کند هر قدر تشابه میان تجارب گذشته و حال بیشتر باشد کودک معانی بیشتر را به آنها مربوط می سازد به شرطی که این تشابه برای خود او نیز آشکار باشد. هر قدر موفقیت کودک در درک موقعیت و کشف روابط و معانی جدید بیشتر باشد علاقه و کنجکاوی او به ادامه اکتشافات و تجسسات بیشتر می شود.
کشورمان از نظر وسعت سرزمینی نسبتاً پهناور است بنابراین کشوری چند زبانه محسوب می شود که در آن جمع زیادی از کودکان در هنگام ورود به مدرسه به زبان های غیر از فارسی تکلم می کنند در صورتی که زبان برنامه فارسی در فرآیند آموزش کشورمان فارسی است. کودکان به غیر زبان فارسی تکلم می کنند بدو ورود با زبان فارسی مواجه می شوند یا باید با آن ارتباط برقرار کنند.
نتایج بررسی ها گوناگون گویای این واقعیت است که عملکرد مدارس در مناطق دو زبانه افت تحصیلی را در میان دانش آموزان نشان می دهد. بخصوص این افت در پایه اول ابتدایی بیشتر خود را نشان می دهد. این موضوع نقش مربیان پیش دبستانی بی بدیل ومهم می داند.                                                  
در ایران دست کم بیش از هفت زبان و قومیت وجود دارد
فارس، ترکمن، کرد، بلوچ، عرب و طالش و تعدادی اندکی از اقلیت های دیگر نیز با زبان و ریشه تاریخی خاص خویش در ایران زندگی می کنند در این مورد ما با مسائل ویژه تعلیم تربیت قومی و زبانی مواجه هستیم.
همه شواهد نیز حاکی از این است که وحدت ملی ایرانی در میان تمام قومیت هایی که در این سرزمین زندگی می کنند بسیار نیرومند از تمایزات قومی و زبانی است. اما این دلیل ترجیح استفاده از زبان مادری بیشتر از وحدت آن ها است.                    
از نظر برخورداری های آموزشی نیز مشکلات بیشتری در میان برخی از قومیت های ایرانی به خصوص در میان قوم بلوچ ایران هستیم. مشکل دیگر این است که رشد تواناییهای زبان ملی درمیان برخی از قومیتها غیر فارسی ایرانی در حدی نیست که زمینه برابردر پیشرفت تحصیلی شاگردان متعلق به آن قوم را فراهم کند زمینه های قبلی وانتظارات و عملکرد این گروها برای پیشرفت تحصیلی نیز کمتراست به همبین دلیل دستیابی به سطوح عالی تحصیلی در میان فارس زبانان و ترک زبانان بیش از سایر قوم ها می باشد. آموزش و تدریس به منظور انتقال محتوای ذهنی مربی به شاگرد در کلاس هایی با قومیت های مختلف بسیار پیچیده تر از کلاسهایی که زبان واحدی دارند.
چند توصیه و راهنمای عمل به مربیان در مراکز:
    - همواره برابری وتعادل در برخورد با همه دانش آموزان را در دستور کار خود داشته و هیچ دانش آموزی نباید احساس کند که فرصت برابر به وی داده نشده است.                           
   - در ارائه محتوای آموزشی تحت هیچ عنوان نباید قومی را برتر از قوم دیگر معرفی کرد و امتیاز ویژه ای به آن داد.                                                                
   - در مقالات یا نوشته ها و یا وسایل کمک آموزشی نباید زبان قومیت ها را تحقیر کرد توهین به لهجه ها نباید صورت گیرد.
  - ضمن همدلی و همراهی و هم نظری با زبان قومی به والدین اطمینان دهید که هیچ مشکلی با آنها نخواهید داشت.
  - نشان دهید که هر گونه نیشخند و بدگویی علیه زبان های قومیت ها را تحمل نخواهید کرد.
  - به شاگردان یاد دهید که تاریخ، فرهنگ و تمامی جنبه های مثبت فرهنگ این مرز و بوم میراث گران بها محسوب می شود و باید پاس داشته شوند.
  - می توانید راهروها و فضای مناسب دیگر را از تصاویر و نوشته های ارزشمند که معرف پیشینه تاریخی شاگردان مدرسه است تزیئن نمایید.
  - از سوگیری در آزمون ها و دسته بندی کاملاً پرهیز نمایید.
عوامل مؤثر در آمادگی خواندن
نوزاد آدمی با گریه ورود خود را به جهان خاکی اعلام می دارد و این گریه که در واقع اولین بازدم وی است اولین مرحله از رشد تکلم او نیز به حساب می آید.
گریه های کودک کاملاً جنبه بازتابی دارد و اگر منحنی های گریه های مثبت وی را ترسیم نماییم در موقعیت های گوناگون یکسان می باشد. اما با پایان ماه اول در گریه های کودک تغییراتی محسوسی به وجود می آید و اگر مادر دقیق باشد از روی گریه های کودک به خواب آلودگی، گرسنگی، دردشکم یا تربودن جای وی پی می برد.
لذا در این مرحله که مرحله دوم تکلم به حساب می آید کودک با تولید گریه های متفاوت خویش سعی در کنترل محیط و جلب توجه دیگران را دارد.
در این مرحله از رشد درک صداهای محیطی از طریق شنوایی نیز در وی پدیدار می شود. واکنشی نسبی نسبت به صداها محیطی از خود نشان می دهد. به سخن دیگر: نوزاد انسان از اولین روزهای تولد در برابر محرک های شنوایی پیشنهادی از جمله کلام اطرافیان، قرارمی گیرد.
کودک ابتدا بین محرک های کلامی هیچ گونه تمایز و تفاوتی قائل نیست، لذا درک وی از دنیای صداها درک کلی و مبهم است.
اما با رشد وی و نیز ارتباطات روزافزون محیط و علائم آوایی به عنوان بخشی از فعالیتهای ویژه زندگی ادراک می گردد و تفکیک و تمایز بین کلمات و صداها شروع می شود. در آغاز ادراک کودک با رفتارهای خاصی همراه است در حدود 3ماهگی، کودک متوجه صداهایی که خود تولید می کند می شود از زبان و بازی با صداها لذت می برد. این مرحله را مرحله سوم تکلم کودک می نامند. که به مرحله ور، ورکردن، بل، بل کردن نامگذاری شده است.
بازی با صداها باعث می شود که کودک آگاهی و توجه بیشتری نسبت به صداهای خود بدست آورد و نیز به صداهای حرف زدن دیگران گوش دهد. در این مرحله کودک صداهای را تولید می کند که وابسته به زبانهای خاصی نیست، بلکه صداهای وی صداهای موجود تمام زبانهای دنیا را در بردارد و این نشانگر آن است که کودک انسان به گونه ای ذاتی قادر است هر زبانی را که او در معرض آن قرار می گیرد یاد بگیرد(بیاموزد). تمام کودکان، اعم ازشنوا و ناشنوا ازجمله بل بل کردن را می گذرانند، اما کودکانی که به اختلالات شنوایی یا آسیب های مغزی قسمت های مرتبط با شنیدن و درک کردن آن دچار هستند، ازمرحله بل بل کردن فراتر نمی روند چون صداهای تولید شده توسط خود را نمی شنوند. دست از تولید آنها برمی دارند و به دنیای سکوت فرو می روند.                                                                             
کودک 3تا6 ماهگی به تکرارآنچه خود تولید می کند می پردازد و بدین جهت این مرحله را مرحله تکرار صداها یا چهارمین مرحله از رشد می دانند.
کودک از 6تا9 ماهگی می تواند تک هجاهایی مانند ما،با،وا،دا،آو... را تولید کند، اما هیچ گونه درکی از آنچه که تولید می کند و نیز معنایی که ممکن است برای دیگران داشته باشد، ندارد. در اواخر این سن اگرصداها تولید شده توسط کودک، برای تقلید در اختیارش گذاشته شود، آن را تقلید می کند و اگر مادر یا فرد دیگرصدای ساده ای را تولید،کودک سعی در تقلید آن دارد. بدین جهت این مرحله را تکلم انعکاسی یا پنجمین مرحله از رشد تکلم می نامند.                                                                                   
در این مرحله تاثیر نفوذ صداهای محیطی در صداهای که کودک می تواند تولید کند نمایان می گردد. بدین سبب شاید این سن (6تا9ماهگی) مناسب ترین موقع، برای شروع آموزش صداها محیطی باشد.                                                      
دوره طفولیت و مهمترین تغییراین دوره:
دکتر تقی پور ظهیر دوره طفولیت از تولد تا 30ماهگی می داند (سن دوسال ونیم )که در این مرحله آهنگ رشد بسیار سریع و تند است و مشخصات این دوره تغییراتی است که در دستگاهای مختلف بدن بوجود می آید تا کودک را برای سازگاری با شرایط جدید آماده کند.                             
اولین تغییرات دستگاه گوارش سن 6تا8 ماهگی است روییدن دندان های شیری است که دراکثر کودکان بین سنین 6تا8 ماهگی ظاهر می شود.                 
دومین تغییرات رشد عضلات ارادی است که تزدیک ترین نقطه به مغز شروع شده و به دورترین نقطه یعنی پاها هستند خاتمه می یابد. کودکی از 6ماهگی بتواند بدون حرکات اضافی زیاد از اعضلات گردن وران برای نشستن استفاده کند در واقع می تواند به تدریج خود را به طور نشسته روی زمین بکشد کودک در سن 11ماهگی می تواند با استفاده از صندلی، میز و دیوار به عنوان تکیه گاه استفاده نموده و بطور مستقل بایستد و در15ماهگی راه رود.                                                                                                    
راه رفتن یک حادثه مهم در زندگی کودک است راه رفتن فضای حرکتی را در اختیار کودک می گذارد و سبب می شود با نزدیک شدن به اشیاء و دستیابی به محیط تازه و خارج ازمحیط بسته اتاق پدیده «فردی شدن» در او ظاهر شود.                                                                        
سومین تغییرات مهم رشد عضلات و دستگاه های صوتی همراه با تکامل سلسله اعصاب به ویژه مغز و همکاری اعضای لب، زبان و عضلات گلو است . وقتی که تصاویر و مفاهیم اشیاء و امور در ذهن کودک ذخیره شدند به صورت گریه، فریاد، اشاره، اصوات یک هجایی و شکل های تقلیدی به خارج اظهار می شوند یعنی تلفظ را از راه تقلید یاد می گیرد و به تدریج کلمه را بجای جمله به کار می برد و این مرحله کودک هنوز قدرت تمیز و تفکیک ندارد. کلمات را به محرک های مختلف تعمیم می دهد. مثلاً برای همه مردان بابا و ... سپس به تدریج توانایی تمیز کسب می کند و لغات را در مورد محرک های مربوط به کار می برد که نشانگر رشد ذهنی کودک است. پس از آن کودک جملات دو کلمه ای راه بکار می برد. کودک ضمیر اول شخص را در مورد خود بکارمی برد که استعمال آن از نظر روانشناسان بسیار مهم است زیرا کودک با تلفظ «من» به شخصیت وجودی خود پی می برد و خود را فردی جدا از افراد دیگر می داند.                         
روان شناسان برای تکلم سه مرحله در نظر گرفته اند :                                   
الف- فعالیت درونی یا باطنی که در 7تا8ماهگی دیده می شود و موقعی است که کودک ظاهراً با خودش «حرف»می زند.
ب- دوره گیرندگی است که معمولاً تا 13ماهگی طول می کشد. در این مدت کودک معنای کلمات و گفتار دیگران را درک می کند اما نمی تواند پاسخ گوید.
پ-کودک توانایی به کاربردن لغات و کلمات را کسب می کند.
سخن گفتن کودک ازحدود2سالگی آغاز می شود. حادثه ای است فوق العاده مهم، که به او توانایی به کاربردن علائم و نمادها رامی دهد. سخن گفتن نه تنها وسیله ای است برای بیان احساس و افکار، بلکه نقش مهمی را در کیفیت اجتماعی شدن و برقرار کردن ارتباط و تفهیم و تفاهم با سایر افراد ایفا می کند.                                                                   
علاوه برسخن گفتن، زبان در انسان وسیله تکلم درونی و نوعی برقراری ارتباط داخلی است به این ترتیب، بنظر روانشناسان، در تفکر درونی (باطنی) از زبانی که یادگرفته ایم، استفاده می کنیم و از سوی دیگر یادگیری نوع زبان در نحوه و نوع تفکر موثر است به اعتبار نوع فکر کسانی که به زبان فصیح تکلم می کنند با نوع فکرکسانی که از زبان ابتدایی و کم اهمیت استفاده می کنند تفاوت دارد.               
سخن گفت با هوش رابطه مستقیم دارد یعنی کودکان باهوش، زودتر حرف می زنند. تقلید و پاداش هم درسخن گفتن نقش مهمی دارد پاسخ های پاداشت یافته تکرار می شود وآنهائی که پاداش دریافت نمی کنند از بین می روند. مادر ،اولین معلم زبان کودک است کودک با مادرش محاوره علامتی و صوتی برقرار می کند. مهربانی و عطوفت مادرانه ظهوردر این اصوات مؤثر می باشد. به همین سبب است که اطفال در پرورشگاه دیرتر شروع به تکلم می کنند.                                             
از نظر تربیتی باید به کودک فرصت داد تاخواسته و تمایلات خود را بیان کند ولی باید توجه داشت که کودکان طرز تلفظ کلمات و لغات را به طورصحیح یاد بگیرند. بنابراین، بهترین کار آن است که با کودک به روشنی، آرام، شمرده و باخوش روئی صحبت نماییم.
قابل ذکر است در حدود 9 الی 12 ماهگی تمام کودکان عادی قادر به تولید واج های آ، ا، ا، او اکثر آنان تولید واج هایی «ب د م » می باشند بررسی صداهای تولید شده کودکان این سن مشخص می کند که تولید واج هایی مانند ر،ژ،خ ،چ ،گ برای کودکان مشکلتر از سایر واج ها است. کودک در این سن معمولاً نسبت به نام خود و نیز کلمات مانند «نه، نکن دست نزن » واکنش نشان می دهد و اولین نشانه های درک کلمات در وی پدیدار می شود. باید توجه داشت که واکنشهای اولیه کودک نسبت به کلمات ممکن است در برابر تغییرات چهره ای، اداها و حالات عاطفی که معمولاً این گونه بیان کلمات همراه است باشد اما به هرحال این گونه واکنش ها نشان مناسبی برای این مطلب است که درک کلمات دیگر برای آنان زودتر از بیان کلمات آغاز می شود و همیشه نیز توانایی انسان برای درک فهمیدن سخنان دیگران، بیشتر از توانایی وی از بیان افکار و عواطف است هم چنین این درک کلمات نشانگر آن است که کودک بزودی اولین واژه ها رابیان می کند. بعضی از روانشناسان معتقدند که کودک حدود یک تا یکسال ونیم قادر می باشند اولین کلمات را بیان کنند.                                                                                
تحقیقات انجام شده نشان می دهد که اولین واژه هایی که آنان بیان می کنند ماما، بابا وسپس آب، دادا(به معنی داداش) و به به، به معنی خوشمزه نیز اساس شمارشی که از تعداد کلمات این گروه سنی به عمل آمده است معلوم می شود. که حداکثر تعدادکلمات 18 و حداقل آن 1 کلمه می باشد. هم چنین تعداد واژه گان اکثریت این گروه سنی از کودکان بین 3تا6 کلمه و با میانگین 5 کلمه است. ازنظر تجربه دستوری، فراوان ترین کلمات که کودکان به کار می برند در درجه اول، اسم بعد فعل و سپس ضمیر، صفت، قید و حرف است. نوزاد آدمی بالقوه توانایی تولید آواهای مختلف هرزبانی را که درمعرض آن قرار می گیرد دارد.
 
 
«رشد زبان»
مطالعه زبان در طول تاریخ علوم انسانی مورد توجه فیلسوفان و دانشمندان بوده است و روانشناسان نیز توجه جدی به آن داشته اند. علت این امر شاید آن است که ویژگی های انسانی کاملاً او را از حیوانات که ارتباط اجتماعی بسیار ساده ای دارند جدا می کند.                      
اغلب افراد تصور می کنند که زبان کودک بابه کارگیری اولین کلمات آغاز می شود ولی در واقع؛ یادگیری سخن گفتن فقط یکی از ابعاد پیشرفت کودک در یادگیری زبان است که خود بر پایه بسیاری از تجارب قبلی او بنا می شود. دسته ای از این تجارب به اداراک زبان مربوط است.[1]                                                                                          
تحقیقات «کولتهارت »1987و سایرین نشان می دهد که وقتی نوزاد انسان به دنیا می آید ظرفیت تشخیص صداهای مربوط به سخن را داراست .مثلاً مجموعه ای ازآزمایش هایی که ایماس 1985 انجام داده نشان داده داده است که حتی نوزادان سه چهار هفته ای می توانند تفاوت صداهایی را که در فهم زبان مهم است تشخیص دهند. این توانایی چنان خوب رشد می کند که ایماس و دیگران استدلال  کرده اند که نوزاد آدمی حتماً دارای مکانیسمی درونی برای کسب و به کارگیری زبان است. به دلیل وجود این مکانیسم مادرزادی حتی نوزادان چند هفته ای نیز خیلی زود توانایی ادراک خود را مستقیماً گزارش کنند. بنابراین محققان تحقیقی را با روش مکیدن با دامنه بالا بکار برده اند. در این روش تحقیق نوزاد صداهایی مشابه صداهای انسان را می شنود پستانکی آرام بخش را می مکد. البته این یک پستانک معمولی نیست، بلکه متصل به فشار سنجی است که آن نیز به یک وسیله ثابت مرتبط است. اساس این روش فرآیندی است که خوگیری نامیده می شود یعنی وقتی نوزاد با محرکی که قبلاً با آن آشنا هستند رو به برو می  شود سرعت مکیدن پستانک را کم می کند ولی زمانی که شیء جدیدی را کشف می کنند برسرعت مکیدن می افزاید.                                                        
تصور کنید نوزادی در صندلی خود نشسته و به صدای /با/ که توسط کامپیوتر تولید و تکرار می شود گوش می دهد. از آنجا که به دلیل تکرار صدا نوزاد با آن آشنا شده است، سرعت مکیدن کم کم کاهش می یابد. اکنون صدا به /پا/ تغییرمی کند با این تغییر سرعت مکیدن پستانک افزایشی چشم گیر می یابد و بدین ترتیب می فهمیم که نوزاد تفاوت صداها را تشخیص داده است. ایماس پژوهشگر و روانشناس اشاره دارد حتی نوزادان چند هفته ای نیز می توانند بین صداهای مختلف سخن تمیز دهند.  2                                                                               
دو مرحله مهم در آفرینش و ادراک سخن وجود دارد.
اولین مرحله، دوره پیش زبانی است که از تولد کودک تا حدود یک سالگی ادامه دارد.                                                                                                         
دومین مرحله که دوره ی زبانی نام دارد ازآن زمان به بعد ادامه می یابد.
در دوره پیش زبانی سخن نوزاد دارای معنی نیست. نوزادن صداهای زیادی از خود در می آورند و بزرگسالان را تحت تاثیر قرار می دهند ولی به نظر می رسد که هدف ایشان فقط تمرین صداسازی باشد. فقط در دوره زبانی است که صداسازی با معناداری ارتباط پیدا می کند. اولین و آشکارترین شکل صدای نوزاد گریستن است. نوزاد ممکن است به دلایل مختلف گریه نماید گرسنگی، سردی و... گریه با بیرون دادن نفس پدید می آید و شامل صداهایی شبیه حروف باصداست که در یک مجموعه تولید می شود. گریه ممکن است تا پنج دقیقه یا بیشتر باشد. گریه به یادگیری بستگی ندارد بلکه مبنای زیست شناختی دارد.                        
روش های تسهیل در خواندن
پدر ومادر و مربیانی که علاقه مند به تقویت مهارت های قبل از خواندن در کودکان هستند تاکید دارد که رشد خواندن و مهارت های مربوط بدان باید در جوی مثبت انجام پذیرد بطوری که علاقه کودک به خواندن را افزایش دهد.
1-خواندن و لذت بردن از آن باید سرمشق باشد. کودکان این کار را از طریق دیدن انجام می دهند.                                                                                    
2- برای کودکان باید زیاد خواند.
خواندن برای کودکان نه تنها برای او سرمشق خواندن ارائه می دهد و به رشد سواد در او کمک می کند بلکه در کشف اینکه خواندن می تواند لذت بخش باشد و نمادهای چاپی دارای معناست به ایشان یاری می رساند هم چنین خواندن برای کودکان گنجینه واژگان ایشان را، از طریق برخورد با کلمات جدید، افزایش می دهد.                                           
3-کودکان را قبل از سن خواندن تحت فشار قرار ندهید که در وظایف مربوط به خواندن کسب مهارت کند.                                                                                
اگر کودک خواندن را لذت بخش بداند معمولاً مهارت های قبل از خواندن را در خود پرورش می دهد مطاله اجباری ممکن است باعث شود که کود ک خواندن را لذت بخش نداند در نتیجه راه های فرار از خواندن را جستجو کند.                       
4- قبل از ورود به آموزش رسمی خواندن باید به کودک آموخت چگونه توجه خود را متمرکز کنند.                                                                                     
5- برای رشد مهارت های ادراکی لازم به هنگام خواندن، می توان از بازی و تمرین بهره گرفت.                                                                                 
6-همه ی کودکان را باید برای تشخیص مشکلات ادارکی احتمالی که ممکن است در مطالعه ایجاد اشکال کند آزمایش کرد. مثلاً ممکن کودکی از مشکل بینایی شنوایی و یا اختالات رفتاری داشته باشد باید از ابتدا شناسایی و مورد بررسی قرار گیرد.
 
چه زمانی باید خواندن را شروع کرد؟                                                         
برخی از کودکان به خصوص کودکانی که برای شان کتاب خوانده می شود قبل از دبستان می توانند بخوانند. عده ی دیگر از کودکان خواندن را در کودکستان یاد می گیرند اما متخصصان تعلیم تربیت و روانشناسان تربیتی بر این عقیده اند که خواندن نباید قبل از سال اول ورود به مدرسه باشد. بخشی ازاین عقیده، ناشی از یکی از مطالعات نافذ قدیمی که در سال 1931توسط مورف واشبرن انجام دادند. این محققان به این نتیجه رسیدند که بهترین زمان برای شروع تدریس موقعی است که کودک به سن عقلی شش سال و شش ماه می رسد. گرچه این تحقیق از نظر علمی کاملاً ناقص بود، ولی نتیجه آن به صورت بخشی از اعتقاد عمومی معلمان درآمد، که تدریس خواندن نباید زودتر از شش سال یا بعد از آن آغاز شود. بدین ترتیب تدریس خواندن در اغلب مدارس در سال اول دبستان آغاز می شود که اکثر کودکان به سن شش سال و شش ماه می رسند.                                                                                        
لازم به ذکر این نکته اساسی است که در این مورد توافق جهانی وجود ندارد تدریس خواندن در کشورهایی نظیر انگلستان و فلسطین اشغالی در سن پنج سالگی آغاز می شود درحالی که در کشور دانمارک، سوئد و روسیه از هفت سالگی شروع می شود.                                                                                                          
 
آغاز خواندن                                                                                       
در طول سال های متمادی و کسب تجارب ارزنده بشر درمجامع علمی و تحقیقاتی روشهای گوناگونی در خصوص آموزش خواندن بوجود آمده که تعداد زیادی از آنها جنبه تجاری داشته و این کار تنوع روش های آموزش خواندن را گسترده نموده است. یک از راه های رایج برای آغاز خواندن صداشناسی است در صداشناسی، بر رمزگشایی صداهای حروف و کلمات، تاکید می شود.                                                        
روش دیگر، تجربه زبانی است که بر رابطه خواندن باتجارب کلی زبانی کودک تأکید دارد به خواندن همچو فرآیند برقراری رابطه بین زبان شفاهی و زبان کتبی نگاه می شود. داستان های شفاهی کودکان را درباره خود، خانواده و یا همسایگان می توان نوشت و مبنای آموزش خواندن قرارداد.اغلب روشهای آموزش خواندن التقاطی است و از ترکیب روشهای مختلف به دست آمده است. مواد خواندنی پایه بهترین نمونه از موادخواندنی التقاطی است.                        
در گزارش تحقیقی که درباره خواندن آنجام شده نشان می دهد آموزش خواندن مهم است که توانایی خواندن بر اساس دانش قبلی کودک بنا شود این گزارش هم می افزاید که یادگیری جدید، باید به طرح های موجود ذهنی کودک مرتبط باشد یک عامل مهم دیگر تاکید بر زبان شفاهی و کتبی کودک از طریق واداشتن او به سخن و نوشتن درباره تجارب خویش است. پدر مادر یا مربی باید متن را با صدای بلند برای کودک بخوانند تا در خواندن صحیح سرمشق او قرارگیرند. توجه کنید که هم خواندن با صدای بلند و هم خواندن باصدای آهسته را در کودک تشویق نماید.نکته اساسی در آموزش خواندن در کودک عبارت است این که کودک آنچه رامی خواند می فهمد و اگر کودک خواندن را با معنا تشخیص ندهد بزودی خسته می شود و خود راخواننده ی ضعیف قلمداد می کند.[2]
سه ویژگی عمده زبان انسان را از زبان سایر انواع جدا می سازد.[3]
1- معنای زبانی: که حاکی از بازنمایی افکار و واقعه ها و اشیاء با کمک نمادهای انتزاعی است.                                                                              
2-  تولید زبانی- که وسیله اعجاب انگیزی در ایجاد ارتباط انسانی است.                        
3- کیفیت جانشینی: کیفیت جانشینی زبان که ما را قادر می سازد درباره چیزهایی که از نظر زمانی و مکانی بسیار دور از ما است ،درباره اموری که به کلی وجود ندارد و سخن بگوئیم.
نظریه های زبان آموزی
اهم نظریه های زبان آموزی عبارتند :
- نظریه یادگیری زبان را یک مهارت آموختنی از محیط اجتماعی به حساب می آورد.
- نظریه ذاتی: یادگیری زبان را ناسی از توانائی های درونی می بیند یعنی ویژگی هایی که نوزاد آدمی با خود به دنیا می آورد مانند رشد جسمی یا فیزیکی.
- نظریه تأمل شناختی و یادگیری اجتماعی: این نظریه برتأثیر عوامل درونی و بیرونی در رشد زبان تأکید می کند.
توانایی فراگیری زبان در انسان به طور طبیعی و در آغاز تولد وجود دارد این توانایی در تماس با انسان هایی دیگر است. که رشد می کند. در واقع پایه های یادگیری زبان کودک قبل از سخن گفتن کودک ریخته می شود. هر کودکی در هر محیط فرهنگی و زبانی که زندگی می کند نظام پیچیده ی زبان مادری خود را فرا می گیرد. آواهای زبانی، معانی کلمات و توالی آنها آهنگ و یک نواختی کلمات، صرف کلمات، قواعد زبانی (امر،نهی) بر پایه توانائی های زمینی از محیط زندگی فراگرفته می شود. نکته مهم این است که کودک در جریان کوشش برای فهم جهان و آنچه می شنود و می بیند زبان و دیگر توانائی های شناختی خود را رشد می دهد.
از جمله مباحث مهم در مطالعه ساختار زبان عبارتند از:                                         
1واج شناسی یا نظام آوایی زبان: نظام آوایی زبان به صداهای گفتاری در یک زبان و قواعد ترکیب کردن این صداها در واحدهای بزرگ تر مربوط می شود هر زبانی شامل مجموعه ای وسیع از واج یا آواها است. مثلاً کلمه خواب دارای سه واج(خ+وا+ب) تعداد این واج ها در زبان مختلف متفاوت است و از 15تا 85 متغیر می باشد.                                                                                      
ما در زبان فارسی 44واج داریم شامل 32حرف یا علامت صدا است و 6مصوت و 6صوت ترکیبی است.                                                                                          
2-ریخت شناسی یا صرف زبان: ریخت شناسی یا صرف زبان در برگیرنده قوانین ترکیب کوچک ترین واحدها معنایی درکلمه است. این واحدهای معنایی گاهی بسیار کوچک مثل «و» که یک سیلاب دارد و گاهی بسیار بزرگتر و شامل چند سیلاب است مثل صورت که دارای دو سیلاب «صو+رت» است و هیچ یک از این سیلاب ها به تنهایی معنا ندارد و لذا به صورت یک واحد معنایی به حساب می آید.                                                      
3-       نحو شناسی: قوائد چگونگی ترکیب کلمات برای ایجاد یک عبارت یا جمله می باشد. با استفاده از نحوشناسی است که می توانیم تعداد بی شماری از عبارت ها و جملات را تولید کنیم. دست یابی بر این توانایی تاسال های دبستانی طول می کشد.                                                                                              
4-       معناشناسی: عبارت از نظام معنایی کلمات است. تسلط بر معناشناسی برای کودکان دشوار و طولانی است زیرا بسیاری از کلمات معانی گوناگون دارد و به دلیلی که در کدام عبارت و جملات و در چه زمینه ای به کار روند تفاوت دارند. فهم دقیق معناشناسی زبان به آموزش و تجربه ی طولانی نیاز دارد.                                                                       
5-       کاربردشناسی به معنای چگونگی استفاده موثر از زبان برای ارتباط با دیگران و بیان افکار واحساسات و خواسته های خویش است. اینکه چقدر صحبت کنیم با چه شیوه ای صحبت کنیم و چگونه آداب صحبت کردن را رعایت کنیم در شمار کاربرد شناسی زبان است.
واج چیست؟                                                                                          
انسان ها این توانایی را دارند که با به کارگیری ماهرانه و ظریف اندام های گفتاری نظیر ، لب، دندانها، زبان، حرفه های بینی، تارهای صوتی، نای و شش و.... (توضیح اینکه اندام های مورد اشاره وظایفی مختلف زیست شناختی را نیز برعهده دارند اما انسان در سیر تکامل  خود رفته رفته از آنها برای تولید گفتار نیز بهره می برد.) آواهای پرشمار و گوناگونی را تولید نمایند برخلاف دیگر جانوران که بدلیل نداشتن چنین تسلطی بر اندامهای آوایی خود، تنها قادر به تولید تعداداندگی آوای متفاوت هستند. اما درهرزبان از میان مجموعه پرشمار آواهایی که انسان به طور بالقوه قادربه تولید آن ها است. فقط تعداد بسیار معدودی به کار گرفته شده و به دیگر آواها که برخی از آنها در سایر زبان ها کاربرد دارد هیچ توجهی نمی شود. مثال انگلیسی زبان ها ازصامت /غ/ و اغلب فرانسه زبانها از صامت /ر/ استفاده نمی کنند. درحالی که هر دو آنها در دیگر زبان فارسی کاربرد دارد و از سوی دیگر بسیاری از مصوت های موجود در زبان انگلیسی و فرانسوی در زبان فارسی کاربردی ندارد.                                                                                 
جالب این است که از میان تعداد معدود آواهایی که در هر زبان شنیده می شود نیز همگی از نظر معنایی معتبر نیستند وممیز معنایی نیستند.                
واج کوچکترین واحد صوتی (آوایی) زبان است که گرچه خود به تنهایی معنایی ندارد اما باعث پیدایش تفاوت معنایی میان واژه ها (تکواژه ها)می شود. آسان ترین را پیدا کردن واج های در یک زبان، پیدا کردن جفت واژه هایی با معنای متفاوت است که تنها در همان واج در جایگاهی یکسان با یکدیگر تفاوت داشته باشد. برای نمونه مقایسه این جفت واژه ها:                                                                                       
سار-بار/شاد-باد/ازاد-آباد/شیر-شیب/خون-خوب و... که تنها تفاوت آنها جایگزین شدند آوای [ب] با آوای دیگراست. این حاصل می شود که آوای [ب] در زبان فارسی باعث ایجاد تفاوت معنایی می شود و باید آن را به عنوان یک( واج/واج/ب) به رسمیت شناخت.[4]        
نظام آوایی زبان به صداهای گفتاری در یک زبان و قواعد ترکیب کردن این صداها در واحدهای بزرگ تر مربوط می شود هر زبانی شامل مجموعه ای وسیع از واج یا آواها است. مثلاً کلمه خواب دارای سه واج (خ+وا+ب) تعداد این واج ها در زبان مختلف متفاوت است و از 15 تا 85 متغیر می باشد. ما در زبان فارسی 44واج داریم شامل 32حرف یا علامت صدا است و 6مصوت و 6صوت ترکیبی است.                                                                                          
یافته های تجربی مبین این واقعیت است که جریان رشد ذهنی کودک فرآیندی است تدریجی و همگام با رشد جسمی کودک تکامل می یابد. ازطرف دیگر؛ همانطور که فراهم آوردن امکانات مناسب و مطلوب می تواند باعث سرعت رشد جسمی را در حدی معین افزایش می دهد آموزش پیش دبستانی نیز قابلیت آن را دارد تا سرعت رشد ذهنی کودک را به حد شایانی افزایش دهد.                                                                                                   
در حقیقت امروزه دیگر این باور قدیمی که مراکز پیش دبستانی مکانی صرف برای نگهداری و سرپرستی کودک است مورد قبول مجامع علمی پژوهشی نیست و اعتقاد براین است که این گونه مراکز باید به صورت همگانی وجود داشته باشد و در جهت غنای ذهنی کودک بکار گرفته شود. اگر در گذشته جنگ ها و بیماری های همه گیر سبب نگهداری کودکان درمکان های معین می شد امروزه تلاش بیشتر دولت ها بر این است که آموزش پیش دبستانی را به صورت رسمی در نظام آموزشی ببینند. والدین موظفند فرزندانشان را دراختیار سیستم آموزش پیش دبستانی بگذارند، تا رویکردهایی که در رابطه با انسان توسعه یافته دنبال می کنند تحقق یابد.                                                              
یکی از مواردی که سبب رویکردهای متفاوت در مورد آموزش پیش دبستانی شده است تحفیفات گسترده ای است که در این مورد انجام شده است این پژوهش ها سبب برنامه ریزی آموزشی و درسی متفاوت شده است. بدین سبب بعضی از کارشناسان تعلیم و تربیت آزادی عمل مربی را پیشنهاد و الگوی خاص تربیتی را ترجیح می دهند. این گروه از صاحب نظران بر این باورند که مربی توانا و آزموده که به فراخور حال کودک با در نظرگرفتن همه جوانب و مسائل شرایط لازم فراهم آورده و از هر شرایط به منظور دستیابی به اهداف از پیش تعین شده استفاده می کند.                   
میحط زندگی و یا آموزشی کودک باید زمینه پرورش همه جانبه را تداعی نماید در این محیط کودک باید احساس آرامش و خاطری آسوده و بدور از هر نوع  فشار در جهت مطلوب تربیتی و یادگیری سامان داده شود. با توجه به نظریات کوناگون که در مورد رشد کودک وجود دارد از یک نگاه می توان مراحل زیر را برای آن در نظر گرفت.                                                                    
1-       دوره نمایشی
2-       دوره تفکر شهودی
3-       مرحله آمادگی
4-       دوره تفکر منطقی[5]
به موارد بالا به طور مختصر اشاره می شود .                                               
دوره نمایشی که چند ماهی بعد ازتولد شروع می شود و تا 2 الی 4 سالگی طول می کشد در این دوره کودک سعی دارد تا خواسته های خود را از طریق استفاده از نمادهای خاص منعکس نماید و در بازی ها، کلمات، نقاشی ها و خط کشیدن ها بیان می کند.                                                                                                                                                     
در دوره تفکر شهودی که ازسنین 4 سالگی شروع می شود و تا سن 7 الی 8 سالگی ادامه می یابد. قضاوت کودک با توجه به نظر پیاژه به مرحله پیش عملیاتی می رسند طرح هایی را در ذهن خود ایجاد کنند که نسبتاً مستقل از رفتار و ادراک مستقیم از اشیاء و واقعه ها است. در این سن کودک می تواند به عروسکی فکر کند که در اختیارش نیست. این توانایی که کودک می تواند اشیاء عینی و واقعه ها را در ذهن خود بازنمایی کند و به آن تفکر نمادی یا عملکرد نمادی گفته می شود، نظرپیاژه این است که آغاز تفکر واقعی است.                 
مرحله آمادگی که از سن 7شروع شده و تا سنین 11الی 12سالگی ادامه می یابد. در دیدگاه پیاژه به دوره تفکر عینی معروف است کودک در این دوره می فهمد که برخی فرآیندها را می توان معکوس کرد. مثال: کودک سعی می کند مدادهایی را که فاصله شان را از یکدیگر بیشتر کرده ایم به حالت اول برگرداند و نشان دهد که هر دو ردیف دارای تعداد مساوی از مدادها است. او می فهمد که تفریق همان عمل عکس جمع است.               
دوره تفکر منطقی یا دوره تفکر صوری ازسن 11یا12سالگی به بعد را گویند.         
پیاژه معتقد است که با ظهور توانایی تفکر صوری فرد می تواند مسائل کلامی، انتزاعی نظیر مسائل پیچیده ریاضی، را به آسانی حل کند. فهم اعداد منفی مثلاً درجه حرارت زیر صفر و...رایادبگیرد. از مراحل یاد شده در بالا مرحله اول یعنی 0تا2 سالگی  دوره نوزادی است و ازدوره 2تا7 سالگی که شامل حسی حرکتی نیز می شود مربوط به دوره پیش دبستانی است که در این مرحله که از نمادسازی (زبان و تخیلات) برای بازنمایی جنبه های مختلف محیط خود بهره می گیرند تفکر پیش منطقی وابسته به ادراک و خودمحورانه است.11الی12سالگی ب هدورهتفکر منطقی درنظریه پیاژه مشهور است.نوجوان ئراین ئوره به مرحله ای از رشد ذهنی رسیده است که می تواند رویدادها رابدون استفاده یابااستفاده اندک ازوسایل آموزشخاص تجزیه وتحلیل کرده وآنهارادرک کند.دراین مرحله مبنای عمل او بیشتر برتفکری منطقی است .
مراحل رشد از دیدگاه پیاژه عبارتند از:
 1-مرحله حسی حرکتی       0تا2سالگی. دراین دوره بیشتر فعالیتهای کودک براساس حواس صورت می گیرد نه درک وفهم
2-مرحله پیش عملیاتی       2تا7سالگی . این مرحله ذهن کودک خالی از مفاهیم است.سپس تفکرمنطقی تر می شود وبه دوره شهودی معروف است.دراین دوره کودک خودمداراست.
3مرحله عملیات عینی        7تا11سالگی.مفهوم بقاء وبرگشت پذیری
4-مرحله عملیات صوری     11تا17سالگی.دنیای کودک دراین مرحله ذهنی است وبرپایه فرضیات بنا شده است.[6]
منابع و ماخذ:
1-برس،جویس،مارشال ویل،امیلی کالهون،الگوهای تدریس 2000،ترجمه محمدرضا بهرنگی،کمال تربیت،تهران،1382
2- تقی پور ظهیر، علی ، اصول و مبانی آموزش و پرورش، پیام نور، تهران، 1382
3-حسین نژاد،سید حسین، رویش اندیشه، نشر لوح زرین، دوم،1386
4- جیمز ویز،وا استوارت هالسی، روانشناسی یادگیری، ترجمه محمد نقی براهنی، نشر رضا،1363
5-جان ای ، کالیور، راجر اچ، برونینگ، روانشناسی تربیتی، ترجهه علی نقی خرازی، نشر دانشگاهی، تهران 1375
6- رضا مهجور، سیامک،چگونه کودکانی سرآمد داشته باشیم، اسوه تهران 1373
7-سیف، علی اکبر، روانشناسی پرورشی نوین، دوران، تهران،1389
8-غلامرضا، عمرانی، ثبطی،هامون، اندیشه سازان، تهران شماره اول، 1381     
9-لطف آبادی، حسین، روانشناسی تربیتی، سمت، تهران،1386
10-مفیدی، فرخنده، مدیریت مراکز پیش دبستانی، دانشگاه علامه، 1391
11- مفیدی، فرخنده، برنامه آموزش و پرورش دوره پیش دبستانی، سمت،1374
12- فصل نامه تعلیم و تربیت، سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، تهران، شماره 3 ، پائیز 1373
13- نادری، عزت اله، سیف نراقی، مریمف دانش آموزان استثنائی، امیر کبیر، تهران، 1369
14- زبان فارسی، کتاب درسی سال دوم دبیرستان، وزارت آموزش و پرورش، 1384
15-لطف آبادی، حسین، روانشناسی تربیتی، سمت، تهران، 1386
 
 
 
 
 
 
2-جان ای ،گلاور،راجراچ.بونیتگ ،روانشناسی تربیتی، ترجمه علی نقی خرازی ،مرکز نشر دانشگاهی .،تهران ،1374
3-جان ای گلاوروراجراچ.برونینگ،روان شناسی تربیتی،ترجه علنقی خرازی ،نشر دانشگاهی تهران ؛،1375صص184تا190
4-لطف آبادی ،حسین ،روان شناسی تربیتی،سمت،تهران،صصص،179الی200
برای کسب اطلاع بیشتر به منبع شماره 5مراجعه کنید
7-سیف،علی اکبر،روان شناسی پرورشی نوین،دوران،1389تهران،صص69تا89
- برای کسب اطلاع بیشتر به کتاب روانشناسی تربیتی دکتر حسین لطف ابادی مراجعه نماید6

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و چهارم دی 1393ساعت 21:59  توسط حمید منصوری  | 

یک نمونه ازطرح درس روزانه درس کارآفرینی

به نام خدا

طرح درس روزانه        آموزشکده فنی دختران رشت                تهیه کننده :حمیدمنصوری

تعداددانشجو:               مقطع تحصیلی:کاردان                        زمان لازم:75دقیقه

عنوان درس :کارآفرینی                                                  تاریخ اجراء:

 

هدف کلی:آشنایی رویکردهای کارآفرینی وفرایند آن                                                                                                                                          

اهداف رفتاری

از دانشجو انتظار می رود پس از پایان درس:

1-کارآفرینی از لحاظ لغوی تعریف می کند.

2-کارآفرینی ازدیدگاه صاحبنظران تعریف کند

3-دیدگاه مختلف درباره کارآفرینی راتوضیح دهد.

4-نحوه جابجایی سازمانهای قدیم با سازمانهای جدید رابیان نماید.

5-تفاوتهای کارآفرینی ازدیدگاه اقتصاددانان وروانشناسان رابیان کند.

6-باذکربرترین تعریف ازکآفرینی دلایل آن راتشریح کند.

7-نقش کارآفرینی دردنیای معاصر  رابیان کند .

8-تفاوت کارآفرینی رابامدیر تشخیص دهد.

9-انواع کارآفرینی رانام ببرد.

10- مهارتهای موردنیاز مدیران کارآفرین براساس سطوح اهمیت آنهاتوضیح دهد.

لازم به توضیح است با توجه به توضیحات کلی درجلسه اول وتعیین منبع ونوع ونحوه فعالیت دانشجویان (عملی وپروژه ای) می توان به اهداف رفتاری بالا دست یافت.

سازمادهی: روند موجود در جامعه حهانی نشان می دهد که مدیریت هزاره سوم با چالشهای فراوانی روبه روخواهد بود این مسئله باوجود موضوع بیکاری واشتغال ابعادوسیع تری به خود می گیرد .

عنصر اساسی دربهبود وضع موجود ازلحاظ سطح کلی زندگی ازدیدگاه صاحبنظران متفاوت است . اقتصاددانانی مانند آدام اسمیت تأکید می کردند که عامل اساسی پیشرفت وتوسعه ملتها عناصری مانند کار،سرمایه وزمین است . ولی امروزه این نظریه علاوه برتأثیری که درگذشته داشته است اکنون تأثیر چندانی رشد وتوسعه یافتگی کشورها نداشته است.نمونه بارزآن در دهه های اخیرکشورهای مانند ژاپن وکره جنوبی وکشورهای حوزه خلیج فارس و...است.

 پژوهشگران واندیشمندان براین عقیده اند که عنصر تعیین کننده دردستیابی به کسب وکارپایدارودرنتیجه پیشرفت ورفاه برای ملتها ،دانایی محوری است. عنصر دانایی محور ارتباط تعمیق یافته علم وعمل  ویا پیوند دانش وعمل می باشد تا با همکاری آن توسعه پایدارشود.

توسعه پایدار درسایه همت وتلاش دلسوزان به میهن ،سرمایگذاران،دانشگاهیان،متخصصان،مهندسین ،دانشجویان وکارآفرینان است تادرراستای وفاق وهمدلی بین همه نیروهای جامعه فرصتهای لازم در مسیرتوسعه ایجاد شود.

مطالعه سرگذشت غالب کارآفرینان بیانگر این واقعیت است که آنها حتی بادست خالی نیز شروع کرد وازشکست نهراسیده اند، ریسک بالاوخطر کردن دراموری که می تواند موجبات رشد هم درزمینه شخصی وهم درحوزه عمومی رابه دنبال داشته باشد.کارآفرینان به عنوان انسانهایی که نسبت به سرنوشت هموطنانشان احساس مسئولیت نموده وباخلق ایده های تازه درفکر تداوم زندگی بهتر درسایه کاروتلاش می باشند .دراین راستا درس کارآفرینی درخلق نگرش جدیددردانشجویان وایجاد حس اعتماد به نفس درآنها سعی دارد تاآنها راآماده کسب وکارنماید.این عنوان درس سعی دارد:

1-ایجاد انگیزه وتغییر نگرش دردانشجویان اقدام کند.

2-افزایش مهارتهای مدیریتی درکسب کارهای کوچک درمیان دانشجویان

3-راهبردهای گوناگونی برای دستیابی به حرفه مناسب راآموزش دهد

4-باارائه نمونه های عملی وکاربردی ازسیر تحول درمسیر کارآفرینی ،کارآفرینان موفق رامعرفی نماید.

5-همچنین با استفاده ازظرفیتهای دانشجویی درخلق ایده های نوع وبدیع ارائه وراههای توسعه وبسط آنها بکوشند.

موادآموزشی  

استفاده ازپروجکشن ، رایانه درارائه درس

کتاب ومطالب بیشتر

تخته وایت برد

الکوهای موفق درحوزه کارآفرینی

 

روش تدریس:

سخنرانی فعال

بحث گفتگو درباره مباحث درس

استفاده از روش تدریس تلفیقی

فعالیتهای یادگیری

مطالعه آزادازمنابع مختلف درباره موضوع درس

اظهارنظر وبحث گفتگو درخصوص نقش کارآفرینی دردنیای معاصر

ارائه گزارش توسط دانشجوازمباحث درسی

شرکت فعال دربحث های کلاسی

بازدید علمی از کارآفرینیهای موفق

دعوت از اساتید مدعو

 

تعین تکلیف کلاسی:

پس ازپایان تدریس از دانشجویان می خواهیم مطالب ارائه شده رابرای کلاس بازگو نماید.

دراین مورد می توان ازچندین نفر نیز خواست تا دریافتهای خود رابه منظور تقویت یادگیری دیگر دانشجویان ارائه دهند.

استفاده روش طرح سوال کتبی تابه آنها پاسخ دهند.

تعین تکالیف

برای جلسه آیند ازدانشجویان می خواهد علاوه برمطالعه کتاب ومباحث مربوط منابع دیگری رامطالعه ونتیجه آن رابه کلاس ارائه دهند.

تمامی تکالیف ارائه شده راکه به صورت کتبی داده شده رابررسی وبه کلاس ودانشجو بازخوردداده می شود.

 نحوه ارزشیابی:

فعالیت کلاسی 2نمره

کارعملی وارائه الگو کارآفرینی وپروژ7نمره

آزمون میان ترم :3

آزمون پایانی:8نمره

تهیه کننده: حمید منصوری 

برخی منابع:

فدایی،رضا،کارآفرینی،خق شناس،1391

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و چهارم دی 1393ساعت 21:46  توسط حمید منصوری  | 

یک نمونه طرح درس

 

عنوان درس :شروع خواندن                                               تاریخ شروع :

تعدادواحد:4واحد 1واحد نظری و3واحد عملی                          تاریخ پایان:

شروع ترم :شهریورماه                                                    تاریخ امتحان:

هدف کلی :کودک باگریه ورود خود رابه دنیا اعلام می کند باتوجه نقش مربی بلاخص مادر واطرافیان درشروع زبان آموزی کودکان ، دانشجو نقش واهمیت دوران اولیه زندگی وتآثیری که دربزرگسالی او می گذارد رامیداند . براین اساس باید رویکردهایی که درشروع خواندن درآنها به عنوان یک مسئله تلقی می شود رایاد می گیرد این رویکردها براساس فلسفه زندگی وباتوجه به رشد شناختی ،عاطفی وروانی حرکتی موردبررسی قرارمی گیرد ودرنهایت باتوجه اهمیت نطریه های زبان آموری درشرو خواندن به یادگیری آنها مبادرت می ورزد.   

                                                                                                                                         

جلسه

اهداف   کلی

اهداف   ویژه رفتاری

درپایان   هرجلسه دانشجوباید بتواند

روش   تدریس

فعالیتهای   دانشجو

 

جلسه اول

آشنایی   با کلیات درس واهداف کلی

 

 

آگاهی ازاهداف درس،تعیین   تکالیف،ونحوه تهیه آنها کلیات درس

سخنراني پرسش و تعيين

 

تعيين تكاليف وپرسش وپاسخ

 

جلسه دوم

آشنایی با فرایندآموزش وپرورش

1-مسئولیت اموزش وپرورش رابیان کند

2-نقش معلم دراموزش وپرورش قرن بیستم راتوضیح   دهد

3-مهمترین چالش اموزش پرورش درقرن بیستم رابیان   کند

4-دشواری های آموزش پرروش درحال حاضر رابیان   کند

سخنرانی فعال

مطالعه کتاب وتوضیح لازم

 

جلسه دوم

آشنایی با تحقیقات مربوط به شروع خواندن

1-تحقیقات بنجامین درخصوص رشد هوش رابیان کند

2-اهداف اموزشی ازدیدگاه پیاژه رابیان کند.

3-خواندن راتعریف کند.

4-هدف خواندن رابازگوکند.

سخنرانی فعال

انجام مطالعه خارج ازکتاب وانجام تکالیف تعین   شده

 

جلسه سوم

آشنایی با انواع خواندن

1-انواع خواندن رانام ببرد.

2-عبارت خوانی راتعریف نماید.

3-تفاوت خواندن ادراکی باخواندن مکانیکی باهم   مقایسه کند

سخنرانی فعال

مطالعه کتابخانه ای وانجام تکالیف

 

جسله چهارم

آشنایی با مهارتهای پرورش زبان

1-موارد گوش دادن دقیق رابیان می کند.

2-مراحل گوش دادن رانام می برد

3-ارتباط میان بخشهای یک پیام راتوضیح می دهد.

4-ابزارهای لازم درسخن گفتن رانام ببرد.

5-استفاده ازدست وصورت درسخن گفتن راتوضیح می   دهد

سخنرانی فعال روش تدریس امیخته

شرکت دربحث وگفتگوی کلاسی

 

جلسه چهارم

آشنایی با روش خواندن ونوشتن

1-پیامهای تصاویر متوالی وغیر متوالی راتوضیح   دهد.

2-ارتباط بین بخشهای مختلف یک تصویر رابیان   کند.

3-تفاوت نماد تصویری با نماد نوشتاری رابیان   کند.

4-نحوه بدست گرفتن قلم راتوضیح دهد.

5-نقش دورکشی نوشتاری ووصل کردن خط چین در   تقویت عضلات دست وچشم راتوضیخ دهد.

روش مشارکتی یاتعاونی وتلفیقی

ارائه مطالب مرتبط با تدریس به کلاس وانجام   تکالیف دیگر

 

جلسه پنچم

آشنایی بافعایتهای تقویمی وترمیمیی

1-انواع بازیهای ترمیمی رانام می برد.

2-نقش تشویق در اعتماد به نفس درکودکان رابیان   می کند.

3-بازی راتعریف می کند.

سخنرانی فعال

تعین تکالیف،

 

جلسه ششم

آشنایی با توالی حافظه

1-نحوه انجام فعالیت تقویت توالی حافظه رابیان   می کند.

2-با ذکر یک مثال تقویت حافظه راتوصیح می دهد.

3- نمودارتوالی حافظه راتحلیل می کند.

 

سخنرانی فعال

انجام کارعملی سنجش توالی کودکان مهد کودک محل   کارورزی

 

جلسه هفتم

آشنایی با رشد تکلم ،درک زبان

1-زبان رابه عنوان یکی ازراه های ارتباط مؤثر   تحلیل می کند.

2-راهکارهای لازم برای کودکانی که از ایما   واشاره استفاده می کنند رابیان می کند.

3-چگونگی درک زبان را بیان می کند.

4-نحوه آموزش حرف اضافه «را »و«از»بیان می کند.

سخنرانی فعال

روش تدریس تلفیقی

درخصوص نقش زبان به عنوان عامل حفظ انسجام ملی   به کلاس توضیح می دهد

 

 

جلسه هشتم

آشنایی با زبان وگفتار وتفاوتهای آن

1-تفاوت زبان راباگفتار بیان می کند

2-تعریف زبان از دیدگاه زبان شناسان وجه تمایز   آنها را بیان می کند

3-درمورد خط وگففتار توضیح می دهد.

روش سخنرانی فعال

تعین تکلیف ومطالعه انفرادی وآزاد

 

جلسه نهم

آشنایی بانکات برجسته یک داستان کوتاه

-دانشجوباید   روشهای ارتباطی خودباکودک رابه گونه سازمان دهد که:

1-      یک کودک 4ساله بایداز دستورالعملها پیروی کند

2-      باید بتواند چیستانهای ساده راحل کند

3-        -یک کوددک 5ساله به طور دقییق به حرف شما گوش دهد

گفتگو ،بحث ..،سخنرانی فعال

جندین داستان کوتاه برای ارائه به   کلاس،چیستانهایی که زمینه تفکر درکودک راافزایش دهد رابه کلاس ارائه دهد

 

جلسه دهم

آشنایی باخط ونوشتار

1-روش آموزش خط وزبان راعملی وتوضیحی بیان می   کند.

2-تفاوت زبان وخط رابیان کند.

3-راه های تقویت کفتار بیان کند

4-ارتباط زبان وگفتار رابنویسد

سخنرانی فعال

فهرستی از کلماتی که به تقویت گفتار کمک می کند   رابه کلاس ارائه دهد.

 

 

جلسه

یازدهم

آشنایی با درک زبان

1-روش آموزش ازساده به پیچیده رابیان می کند

2-با یک مثال توضیح میدهد که چگونه آموزش حرف «را»و«از»ارائه   می دهد

با یک مثال توضیح دهد که کودکان چگونه ازتفکر   بدون زبان استفاده می کنند

3-محنی تفکر پیش زبانی وزبان پیش عقلی راتوضیح   دهد.

4نظریه ویگوتسکی رادرمورد زبان آموزی توضیح   دهد.

5-نظر سیف رادرمورد زبان آموزی بیان کند.

بحث وگفتگوی سخنرانی فعال

تطبیق نظریه های زبان آموزی

اظهار نظر درخصوص مطالب ارائه شده

 

جلسه

دوازدهم

 

آشنایی بانظریه کارل راجرزدرخصوص زبان آموزی

1-روشهای ارتباطی باکودک هنگام سخن گفتن را او   رابیان می کند.

2-اهمیت ارتباط رودررو را بیان می کند .

3-نقش والدین ومربیان راتوضیح می دهد.

سخنرانی فعال

طرح چندین پرسش ازکلاس

ارائه نظریات دیگر درخضوض زبان آموزی به کلاس

 

جلسه سیزدهم

آشنایی باعوامل مؤثر درآمادگی خواندن

1-مراحل تکلم رانامی برد.

2-درهرمرحله از رشد ویژگیهای تکلم رابیان می   کند.

3-ویژگیهای مراحل مختلف تکلم رابیان می کند.

4-منظور از تکلم انعکاسی راتوضیح می دهد.

 

سخنرانی فعال

تعین تکلیف وارائه مطالب مهم درس امروز

 

جلسه

چهاردهم

 

آشنایی با زبان درقومیتهای مختلف

1-زبان قومیتهای درایران نام می برد.

2-مشکلات اموزش دراین گونه مناطق رابیان می کند   .

3-چندین توصیه به مربیان درآموزش زبان به قومیتهای   مختلف رابیان می کند

سخنرانی فعال

تعین تکلیف .ارزیابی از آموختها به روش طرح   گرسش کلاسی

 

جلسه پانزدهم

آشنایی با مراحل تکلم ازدیدگاه روانشناسان

1-هریک از مراحل را باذکر تجربیات احتمالی خود   بیان می کند.

2-هریک از مراحل تکلم درچه زمانی اتفاق می افتد   را بیان می کند

سخنرانی فعال

تعین تکلیف ورارائه خلاصه مطالب توسط دانشجو

 

جلسه شانردهم

آشنایی بازمان سخن گفتن

1-زمان سخن گفتن درکودکان اربراساس موقیعیت های   جغرافیایی توضیح می دهد.

2-اهمیت سخن گفت از نظر تربیتی رابیان می کند.

3-بیان تحقیقات مختلف درمورد سخن گفتن.

 

سخنرانی فعال

تعین تکلیف ،

جلسه هفدهم

آشنایی با مراحل رشد زبان

1-موضوع خوگیرراتوضیح می دهد.

2- مرحله آفرینش وادراک سخن رابیان می کند.

3-روشهای تسهیل در خواندن رامعین می کند .

4-زمانی که باید خواندن شروع شود  را نام ببرد.

سخنرانی فعال

استفاده از پروجکشن، ورایانه

تعین تکلیف ،سوال پایانی از چندین دانشجو و...

                 

 

تکالیف دانشجو:

شرکت فعال درفالیتهای کلاسی

انجام به موقع تکالیف درهرجلسه

 

اررزشیابی:

حضور منظم وفعال درکلاس درس:                                         1نمره

سنجش عملکردوآزمونهای شفاهی ومیان ترم :                             3نمره                                           

امتحان پایان ترم:                                                             10نمره

کارعملی درکلاس و ارائه به کلاس وپروژه پایانی:                        7نمره

 

منابع و ماخذ:

روش آموزش خواندن    بهمن زندی    انتشارات سم

  جزوه تالیفی جمید منصوری مدرس آموزشکده فنی ئکتر معین

1-برس،جویس،مارشال ویل،امیلی کالهون،الگوهای تدریس 2000،ترجمه محمدرضا بهرنگی،کمال تربیت،تهران،1382

2- تقی پور ظهیر، علی ، اصول و مبانی آموزش و پرورش، پیام نور، تهران، 1382

3-حسین نژاد،سید حسین، رویش اندیشه، نشر لوح زرین، دوم،1386

4- جیمز ویز،وا استوارت هالسی، روانشناسی یادگیری، ترجمه محمد نقی براهنی، نشر رضا،1363

5-جان ای ، کالیور، راجر اچ، برونینگ، روانشناسی تربیتی، ترجهه علی نقی خرازی، نشر دانشگاهی، تهران 1375

6- رضا مهجور، سیامک،چگونه کودکانی سرآمد داشته باشیم، اسوه تهران 1373

7-سیف، علی اکبر، روانشناسی پرورشی نوین، دوران، تهران،1389

8-غلامرضا، عمرانی، ثبطی،هامون، اندیشه سازان، تهران شماره اول، 1381     

9-لطف آبادی، حسین، روانشناسی تربیتی، سمت، تهران،1386

10-مفیدی، فرخنده، مدیریت مراکز پیش دبستانی، دانشگاه علامه، 1391

11- مفیدی، فرخنده، برنامه آموزش و پرورش دوره پیش دبستانی، سمت،1374

12- فصل نامه تعلیم و تربیت، سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، تهران، شماره 3 ، پائیز 1373

13- نادری، عزت اله، سیف نراقی، مریمف دانش آموزان استثنائی، امیر کبیر، تهران، 1369

14- زبان فارسی، کتاب درسی سال دوم دبیرستان، وزارت آموزش و پرورش، 1384

15-لطف آبادی، حسین، روانشناسی تربیتی، سمت، تهران، 1386

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و چهارم دی 1393ساعت 21:38  توسط حمید منصوری  | 

نگاهی به دانشگاه پیام نور مرکز صومعه سرا

     دانشگاه پیام نور مرکز صومعه سرا

«وقل رب ادخلنی مدخل صدق و اخرجنی مخرج صدق و جعل لی من لدنک سلطنا نصیرا»[1]

 

مقدمه:

پیشرفت سریع علم و پژوهش در دهه های پایانی قرن بیستم و اوایل قرن حاضر سبب دگرگونی در همه  ابعاد زندگی ملل مختلف جهان شده وظیفه بسیار سنگین در قیاس با ادوار گذشته بر دوش ما گذاشته است . این مهم در خصوص برنامه ریزی آموزش عالی صد چندان مهم وبا اهمیت تلقی می شود.

برنامه ریزی در زمینه آموزش عالی به لحاظ کمی و کیفی در یک زمان و مکان معین محدود نمی شود و پویایی این کار بر کسی پوشیده نیست. امروزه به دلیل تلاش پژوهشگران در عرصه علم و فن آوری، نیازهای مردم تغییر قابل ملاحظه ای نموده واین نیازهای در زمینه های اقتصادی ، فرهنگی و اجتماعی خود را نشان می دهد.

تقریبا همه علمای و صاحبنظران تعلیم و تربیت معتقدند که یکی از آسانترین ولی در عین حال دشوارترین، حساسترین محور توسعه در همه کشورهای جهان، نظام آموزش عالی  آن کشور است . اگر برنامه های این نظام براساس نگاه به گذشته با رویکرد،یک تجربه ،پرداختن به حال و توجه به آینده براساس یک حقیقت غیرقابل انکار شکل پذیرد قطعا" آینده امید بخشی در انتظار جامعه خواهد بود .

نظام آموزش عالی بطور کلی چنانچه بتواند پیوند علم و عمل را نهادینه کند و خلاء ناشی از آن را که طی سالها بر ساختار آموزش عالی سایه افکند را ریشه کن نماید و روحیه پژوهشگری را به جای مدرک گرایی تقویت کند به وظیفه ذاتی خود عمل نموده و در این حال زمینه مستحکم پيشرفت علمی کشور را فراهم نموده است. در برنامه ریزی توسعه آموزش عالی هدف دست یابی به توسعه همه جانبه است . روش نظام مندی که قدرت تشخیص نیازهای واقعی گذشته ،حال وآینده را داشته باشد .

این برنامه با هدف استفاده از امکانات وظرفیت های موجود تلاش دارد در طی سالهای آیند با فراهم کردن آزمایشگاه و تجهیز سایت رایانه ای به سوی رشته های فنی مهندسی که یکی از روشهای پیوند علم و عمل است حرکت کند.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه چهارم خرداد 1390ساعت 17:56  توسط حمید منصوری  | 

بررسی موانع و مشکلات اجرایی قاون شوراهای آموزش و پرورش

موضوع نوآوری وشکوفایی به عنوان یکی از محوری ترین بحث زمینه ساز اجرایی قانون شوراها رادربردارد بررویکرد تغییر استوار است مسئله ای که در درون خود نوآوری را می طلبد تا هرچه سریع تر شاهد به بار نشتن این قانون باشیم .در این مقاله موضوعاتی ازقبیل :عدم تفویض اختیار،عدم آگاهی فرهنگیان ومردم عادی ، عدم همکاری سازمانها ونهادهای دولتی وغیر دولتی با آموزش وپرورش ،عدم ثبات در کارشناسی شورا،  بی اعتمادی مردم از عملکرد آموزش وپرورش ،جنبه تشریفاتی داشتن جلسات شوراها،انتصابی بودن اعضاء، نبودن اهرم نظارتی براجراء، ، ترس از خدشه دارشدن وحدت ملی ، هراس مدیران ارشد ازکاهش قدرت شان، خنثی سازی تصیمات توسط سایر نهادها وسازمانهای دولتی و...وراهکارهای برون رفت از وضع موجود عباتنداز:جلب اعتمادمردم ،کاهش تمرکزگرایی،ارتباط بیشتر سازمانه ونهادهای دولتی با مسائل آموزش وپرورش،اداره مدارس به صورت هیت امنایی،نظارت نمایندگان مجلس براجرای قانون ، آگاهی مردم از مسائل گسترده آموزش وپرورش،تغییر نکرش مردم

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم بهمن 1387ساعت 13:7  توسط حمید منصوری  | 

استفاده از لباس متحد الشکل دبیران علوم تجربی وحرفه وفن در هنگام تدریس

به نام خدا

استفاده از لباس متحدالشکل دبیران علوم تجربی و حرفه و فن  در هنگام تدریس مباحثی

                                                       که نیاز به آزمایشگاه و کارگاه است

 

طراح: حمید منصوری

 سمت: معاونت آموزش و پرورش عمومی شهرستان صومعه سرا

 سال تحصیل: 88-87 

 مقدمه:

   

آن چه   امی دواری ما را نسبت به آینده افزایش می دهد  تلاشی است که به منظور آموزشو پرورش نونهالان ما انجام می دهیم. حوزه ی آموزش و پرورش در ترسیم افق آینده بسیارموثر است. تحقیقات بسیاری پیروزی و شکست بسیاری از برنامه های توسعه ی اجتماعی,اقتصادی  و  فرهنگی  جوامع  مختلف  را در گرو  موفقیت  برنامه های آموزشی و پرورشی می داند.

آنچه مهم به نظر می رسد و می تواند ما را به قله های ترقی و پیشرفت رهنمون نماید برنامه -ریزی منسجم و سنجیده در امر آموزش و پرورش است.

اصولا آموزش و پرورش نیاز به نیروهای دلسوز و کارآمد دارد تا برنامه ها و طرح ها به صورت نظام مند اجرا شود. ما در این طرح می خواهیم به دلائلی ارزشمندی و اهمّیت بخش آزمایشگاهی و کارگاهی کتاب های درسی بخصوص علوم تجربی,حرفه و فن, زیست شناسی، فیزیک، شیمی و سایر دروس مرتبط در مقاطع تحصیلی از شیوه ی لباس متحدالشکل برای دبیران مشخص نماییم، به صورتی که دبیران در ساعات تدریس دروس آزمایشگاهی وکارگاهی از لباس آزمایشگاهی  یک شکل استفاده نمایند


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و دوم مرداد 1387ساعت 10:3  توسط حمید منصوری  | 

فرم طرح نظام پیشنهادات

«باسمه تعالی»

 

برگ شماره 4 اعلام نظر کارشناسی

جمهوری اسلامی ایران                                                                                                                    تاریخ:

وزارت آموزش و پرورش                                                                                                               شماره:

 

 

 

   

دبیر محترم شورای نظام پذیرش و بررسی پیشنهاد ها

 

با سلام؛ بازگشت به نامه ی شماره ی                   مورخ                     درباره ی پیشنهاد شماره ی         

با عنوان                                                              بدین وسیله نظر کارشناسی خودرا در جهت قبول  / رد    این پیشنهاد به شرح زیر اعلام می نمایم.

 

 

* دلیل رد یا قبول پیشنهاد:

 

1-

 

2-

 

3-                                                      

 

نام و نام خانوادگی کارشناس:                                  تاریخ:

توضیح: در صورت نیاز به فضای بیشتر برای درج دلائل از پشت برگه استفاده نمایید.

                                             

                                              

 

 

 

 

 

«به نام خدا»

 

 

آموزش یادگیری سرود ملی جمهوری اسلامی ایران از سوی دانش آموزان مقطع ابتدایی و دوره

                                                       پیش دبستانی

 

 

 

طراح: حمید منصوری

 

معاون آموزش عمومی شهرستان صومعه سرا

 

سال تحصیلی: 88-87

 

                                                         

مقدمه:

 

می دانیم که یکی از مهم ترین مسائل حال حاضر تمامی مراکز آموزشی جهان، از معروف ترین آکادمی ها تا سطوح پایین مهد کودک ها مساله ی یادگیری است. جریان یادگیری همیشه کانون توجه صاحب نظران تعلیم و تربیت بوده است. به همین دلیل همه ی کوشش خود را در جهت برنامه ریزی آموزشی به کار برده اند. سازماندهی محتوا و موضوعات درسی، خود نیاز به یک تخصص دارد تا در کنار آن هدف های مورد نظر جامعه با توجه به ارزش های دینی و مذهبی و ملی تحقق یابد و بی توجهی به آن صرف نظر از این نکات حساس خسارت جبران ناپذیری را به دنبال دارد و تداعی کننده ی این جمله است که پیشگیری خیلی ارزان تر از درمان است.

 اگر از همان اوان کودکی آداب و رسوم نیک و پسندیده جامعه را به کودکان منتقل نکنیم( انتقال میراث فرهنگی) در بزرگ سالی غیر ممکن به نظر می رسد به این مهم نائل شویم. چرا که از دیدگاه روانشناسان کودکان مینیاتوری از بزرگ سالی هستند. لذا نگاه به جوامع مختلف مؤید این واقعیت است که بسیاری از توانمندی های بزرگ سالان کشورهای موفق و با نظم و انضباط ناشی از آموزش آن ها در دوران کودکی است. لازم است همه ی افراد جامعه تقدس و ارزش ویژه ای برای مقولات فرهنگی خود داشته باشند مهم نیست که در چه رشته ای و یا در چه شغلی فعالیت می کنند، مهم ارزش است که برای آن باید ایثار کرد و به آنه ارج نهاد.

سرود ملی و پرچم هر کشوری از مهم ترین موارد فرهنگی و ارزشی برای هر فرد است که همه ی مردم با قومیت های گوناگون در یک جغرافیای معین زندگی می کنند لازم برا ی ارج و حرمت ویژه ای قائل می شوند. نمونه ای از این موارد را به طور عینی می توانستیم در مسابقات فوتبال اروپائی که امسال برگزار شد مشاهده می کنیم، زمانی که تصویر بازیکنان و مسولان کشور ها را در هنگام قرائت سرود از فاصله ی نزدیک نشان می داد چقدر با قدرت این تلاوت را انجام می دادند و چقدر برای  این غرور خودشان ارزش قائل بودند. این نشان از اهمّیت موضوع در دوران کودکی برای آن ها دارد. سؤال اینجاست که چقدر از جوانان و نوجوانان کشور ما تا سی سال سرود ملی کشور مان را در حافظه دارند و آن را در مراسم می خوانند، شما تا به حال دیده اید که فوتبالیست ها و گروه های دیگر ورزشی ما در قرائت سرود ملی ازهماهنگی لازم برخودار نیستند و جسارتا عده ای هم نمی دانند. لذا برای ریشه کنی این مهم لازم می دانیم توجه آموزش و پرورش را در این مقوله جلب نماییم که از طریق یک دستور العمل جامع از معلمان  دوره ی ابتدایی بخواهد تا به یاد دهی سرود ملی و ازش گذاری به آن را به  دانش آموزان یاد دهد.

 

 

  مسئله:

آموزش سرود ملی هر کشور یکی از مهم ترین مباحث ارزشی جامعه است. انتقال میراث فرهنگی از جمله زبان، خط، سرود ملی، پرچم و شناخت و اهمیت دادن به آن در دوره ی کودکی یک مساله ی اساسی دستگاه آموزش و پرورش است

.مشکل ما این است که اگر در اجرای مراسم کاست پخش ویا دیگر وسایل صوتی وتصوری نباشد قرائت سرود ملّی برای بسیلری از حاضران با مشکل مواجه می شود

یادگیری سرود ملی و ارزش گذاری به پرچم که نماد ایران اسلامی محسوب می شود می تواند عامل تقویت وحدت ملی و غرور یک ملت باشد.از این رو ما می خواهیم از طریق ارئه این طرح به مراکز پیش دبستانی و آموزش ابتدایی اجرای آن را به صورت رسمی آغاز نماییم. باشد که مورد قبول حضرت حق تعالی قرار گیرد.

 

اهداف:

 

-          حفظ و تقویت همبستگی ملّی

-          ارج نهادن به ارزش های جامعه

-          افزایش علاقه مندی دانش آموزان به نماد های مقبول جامعه

 

نیاز های طرح:

این طرح هیچ هزینه ای را برای آموزش و پرورش و مدارس ندارد، فقط متقاعد کردن آموزگاران ما برای اجرای آن است. فکر می کنیم برای اجرای آن می توان از  دستورالعملی که از سوی آموزش و پرورش  خطاب به مدارس صادر می شود سود برده شود  و به آن جنبه ی رسمی و اجرائی داد.

روش کار:

 

معلم مدرسه با همکاری مدیر ، معاونان ومربی پرورشی می تواند در مراسم صبح گاه کار را شروع کند، به روش دیگر معلمان  پیش دبستانی و دبستانی می توانند بخشی از زمان دروس دیگر را به آموزش رسمی این کار اختصاص دهند که ضمن تنوشع بخشی به کلاس زمینه ی یادگیری بهتر دانش آموزان را فراهم می کند و در نهایت هم می توان بین دانش آموزان پایه های مختلف یک مدرسه، یادگیری و نحوه ی اجرای آن را به مسابقه گذاشت وازمسؤلین شهرستان دعوت به عمل آورد تادر مراسم شرکت نموده وموجب تقویت عوامل انگیزشی دانش آموزان شوند.

 

مزایای طرح:

 

-          یادگیری پایدار سرود ملّی کشور

-          حفظ وحدت مذهبی و ملی بین دانش آموزان

-          تقویت غرور ملی و پایدار ی در مقابل تهاجم فرهنگی

-    افزایش انگیزه دانش آموزان در ارزشگذاری به نمادهای پایدار

محدوده ی زمانی:

 

شروع سال تحصیلی در کلیه ی مدارس ابتدائی و مراکز پیش دبستانی تا پایان سال

نتیجه گیری:

مسلط بودن به قرائت سرود ملی در بسیاری از مراسم به ما کمک می کند تا یک صدا و با شوق فراوان به وحدت و یگانگی دست یابیم.

می دانیم که این گروه از دانش آموزان وارد شغل های مختلفی در آینده می شوند، لذا لازم است که بتواند سرود ملی خود را به راحتی و بدون لکنت زبان قرائت کنند، بخصوص در میادین ورزشی و

 

 

 

       حمید منصوری تیرماه 1387

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و دوم مرداد 1387ساعت 10:2  توسط حمید منصوری  | 

آیا آموزش وپرورش مهارت آموزی است؟

آیا آموزش وپرورش نقش مهارت آموزی دارد؟

روند روبه رشد سطح زندگی بشر در جهان نشان می دهد که علارغم بی مهری قدرتهای سطله گرو شعارهای مردم فریب در خصوص یاری و کمک به توسعه کشورهای عقب مانده(گروه هشت) و غارت منابع آنها، روبه افزایش است.

تحولات در عرصه های فن آوری ، تکنولوژی، مهندسی ژنیتک، سلول ملکولی، مهندسی پزشکی ، علوم نانو، میکروبیولوژی و هوافضاو... حاکی از پیچیدگی زندگی بشر در دنیای کنونی است. همه این موارد وظیفه آموزش وپرورش را به عنوان یک نهاد زیر ساز در راه توسعه دو چندان مشکل و خطیر می سازد.

در بسیاری از موارد این روند شتاب زده، برنامه های درسی و برنامه ریزی آموزشی را دچار چالش می کند. لذا برنامه ریزان آموزشی و درسی ناگزیر باید به این سؤال پاسخ دهند که آموزش و پرورش می تواند نقش مهارت آموزی داشته باشد ؟

آیا تاکنون این نقش حسّاس را داشته است ؟آیا بروندادهای نظام آموزشی در جامعه مطابق یا حداقل نزدیک به معیارها و هنجارهای اجتماعی عمل می کنند؟ آیا آسیب شناسی از روند وضع موجود به عمل آمده است ؟ بطورکلی آموزش و پرورشی که در حال حاضر در حال اجرا است قادر به پاسخگویی نیازهای همه جانبه دانش آموزان برای دستیابی به جامعه ایده آل است.

برای پاسخگویی به این سؤالات ابتدا نگاه اجمالی به هدف های آموزش و پرورش می کنیم. دکتر شریعتمداری(1381) در کتاب جامعه و تعلیم و تربیت میزان هایی برای هدف های آموزش و پرورش مشخص می کند که عبارتند از: هدفهای تربیتی با توجه به معنی رشد، هدف های تربیتی با توجه به رفتار افراد تهیه و تنظیم می شود، هدف های تربیتی باید جامع باشد، هدف های تربیتی باید مورد قبول اولیای مدرسه و جریان های تربیتی باشد ،هدف های تربیتی باید قابل اجرا باشد با توجه به این میزان ها هدف های تعلیم و تربیت در جمهوری اسلامی ایران عبارتند از:1- هدفهای ایمانی و اخلاقی  2- هدف های فرهنگی  3- هدف های خانوادگی  4- هدف های اجتماعی 5- هدف های سیاسی 6-هدف های دفاعی و نظامی  7- هدف های اقتصادی برآیند هدف های کلی پرورش انسان رشد یافته است که خود را مهیا کند تا در مقابل تغییرات شتاب زده قرن بیست یکمی قدرت مقابله داشته باشد و ضمن حفظ ارزش های جامعه خودی به انتقال آن مبادرت ورزد.

ژاک دلور رئیس وقت سازمان بین المللی علمی آموزشی یونسکو در مورد آموزش و پرورش در قرن بیست یکم می نویسد که: آموزش و پرورش براساس چهار محور اساسی برای پاسخگویی به نیازهای یادگیرندگان باید فعال باشدیکم:آموزش باید برای زیستن دوم: آموزش برای دانستن سوم: آموزش برای انجام دادن، چهارم: آموزش برای با هم زیستن. بررسی  هریک از آیتم های ارائه شد حاکی از عمق مهارت آموزی برای زندگی بهتر را می رساند آموزشی که روس ها توانستند با استفاده از آن گامی مؤثر در جهت دستیابی به قله های ترقی را طی کنند.

آموزش و پرورش در دنیای موج سومی باید تربیت کننده نسلی باشد تا ضمن حفظ دست آوردهای ملی  امید به زندگی بهتر را پیش روی کودکان و نوجوانان بگشاید این بعنوان یک اصل در آموزش وپرورش همه کشورها جهان است.

امروزه بسیاری از صاحب نظران و متخصصان تعلیم و تربیت معتقدند که مهارت آموزی از مهمترین محورهای مورد توجه آموزش و پرورش  است برای رسیدن به آموزش  وپرورش کیفی و پاسخگویی به نیازهای همه جانبه مهارت در ابعاد گوناگون در فرایند آموزش و پرورش امری اجتناب ناپذیر است.

 

امروزه آموزش و پرورش در کشورها پیشرفته از حالت کمی خارج شده و تمامی تلاش آنها مصروف آموزش و پرورش کیفی می شود به عبارت دیگر امروزه ممکن است که دولت ها توان لازم در اجرای آموزش و پرورش کمی را در تمامی قلمرو خود داشته باشند اما حتی پیشرفته ترین کشورها قادر نیستند از بودجه دولتی آموزش و پرورش کیفی را اجرا کنند.آموزش وپرورش کیفی یعنی فراهم آوردن وسایل وامکانات لازم برای پرورش استعدادهای همه جانبه کودکان ورسانیدن انسان به سعادت ،بطوریکه بتوانند ضمن سازگاری با محیط متغییر  زندگی راحتی داشته باشند.ریمونداس.آدامز به نقل از سعید بهشتی(1373) در مورد آموزش پرورش کیفی می نویسد:کیفیت در آموزش وپرورش می تواند در سطح فرد از طریق تدریس بهتر ،امکانات بهتر، تجهیزات بهتر ،برنامه های درسی بهتر وغیره باشد. شاخصه های آموزش پرورش کیفی درسطح فرد نوعأبرحسب دانش ،توانش وفهم فرد بیان می شود.بنابر این آموزش وپرورشی که بتواند به نیازهای واقعی جامعه پاسخ بدهد لزومأ کیفیت مدار است.

بنابر این آموزش و پرورش ما تلاش نموده تقریبا آموزش عمومی را به صورت فراگیر درسطح کشور به اجراءدر آورد ولی بدون مشارکت مردم و بخش خصوصی قادر نیست آموزش و پرورش کیفی را برای آحاد مردم فراهم نماید. لذا نقش حسّاس و مهم مهارت آموزی ممکن است در هاله ای از ابهام در سالهای پیش رو قرار گیرد. برای روشن شدن این موضوع می توان میزان زمانیکه معلمان و دانش آموزان در مدارس ما صرف می کنند دقت کنید و یا با نگاه به وضعیت آموزش ابتدایی، کلاسهای چند پایه و میزان تخصص معلمان در آن معلوم می شود اوضاع ما در بخش  آموزش و پرورش کیفی تا چه اندازه با معیاره مطلوب برای رسیدن به پرورش یک انسان سعادتمند فاصله داشته است. براساس همین استدلال نباید خیلی انتظار داشت تا فارغ التحصیلان آموزش و پرورش براساس ارزش های حاکم بر جامعه حرکت نمایند. آموزش و پرورش فرآیندی متعامل است مقاطع تحصیلی یعنی ابتدایی، راهنمایی و متوسطه به ترتیب همدیگر را کامل می کنند. نارسایی در هر حلقه از این سیستم  اثر جبران ناپذیری در مقاطع بعدی می گذارد به عبارت دیگر اگر آموزش و پرورش نتواند در سالهای اوایل کودکی پایه گذار رفتارهای هنجارمند و مطابق با ارزش ها و معیارهای مورد نظر جامعه را در کودکان ایجاد و آن را تقویت نماید مسلما انجام این مهم در دوره راهنمایی تحصیلی مشکل و در مقطع متوسطه تقریبا  دشوارتر حتی غیر ممکن بنظر می رسد.

بنظر می رسد علارغم توصیه و تلاشهای وافری که از سوی مدیران ارشد در سال های اخیر انجام شده واحدهای آموزشی در جلب حمایت مردمی در حل مشکلات تعلیم تربیت ناتوان بوده اند  هنوز مدیران ما در مقاطع تحصیلی اذعان می کنند که نمی توانند از نظرات اولیای دانش آموزان در حمایت همه جانبه از مدارس تحت کنترل شان بهره مند شوند.

در آسیب شناسی از مشکل فوق آنچه توجه مان را جلب می کند این تلقی نادرست از واقعیت است که مسائل و مشکلات مدارس ارتباطی با اولیاء ندارد و این عوامل اجرایی مدارس  هستند که باید مسایل پیش رو را حل فصل نمایند. ما دور مدارس  حصار مجازی گذاشته ایم و والدین دانش آموزان را در تربیت و تعلیم فرزندانشان شریک نمی دانیم. مشکل حال حاضر آموزش و پرورش این است که به تنهایی به جنگ انبوه مشکلات تعلیم تربیت رفته است. مسلما قادر به حل این مشکل نخواهد بود .نگارند در تحقیقی که در سال 1387 تحت عنوان راهکارهای توسعه آموزش و پرورش از دیدگاه اولیاء و مدیران ارشد سازمانهای دولتی برای شورای تحقیقات آموزش و پرورش استان گیلان انجام داده ام به این نتیجه رسیدم که اولیاء عنوان نموده اند اگر مدارس اعتماد آنها را جلب نماید حاضرند تحت هر شرایط با مدارس همکاری لازم و همه جانبه داشته باشند. اگر قضیه را موجبه در نظر نگیریم می توانیم اینطور استدلال کنیم که مدارس ما توانایی جلب  اعتماد اولیاء ندارند این خود بزرگترین آسیب در آموزش و پرورش است.

بنابر این مسائل آموزش و پرورش  بسیار ساده و در عین حال پیچیده بنظر می رسد و نباید آن را دست کم گرفت .تحولات دنیای پیرامونی وظایف ومسؤلیتهای آموزش وپرورش را افزایش داده وبرنامه ها ی آن را با چالش جدی مواجه نموده است. دکتر تقی پور( 1386) می نویسد تمدن صنعتی، علاوه بر اینکه تکنولوژی، طبیعت و فرهنگ را دگرگون ساخت شخصیت را نیز دگرگون کرد و در افراد یک منش اجتماعی جدیدی به وجود آورد. افرادی را بوجود آورد که تصویر ذهنی خود را از جهان رسانه  های همگانی می گرفتند، به آنان آموخت که خودشان را جزیی از نظامهای گسترده و به هم وابسته اقتصادی و اجتماعی و سیاسی بدانند. به این وسیله یاد گرفتند در بازیهایی که جامعه لازم داشت شرکت کنند و خود را با نقش هایی که برایشان تعیین شده بود تطبیق دهند. این ها بعنوان بخشی از چالشهای پیش روی آموزش و پرورش در هزاره سوم است.

امروز به روایت بسیاری از کارشناسان، دوره صنعتی صرف به پایان عمر خود رسیده است دیگر دنیای صنعتی تمایلی به انتقال منابع اولیه به کشور خود و تبدیل آن به کالا، انتقال مجدد برای فروش در کشورهای اقماری ندارد بلکه به دلایل گوناگون این تولید در همان کشوراقماری انجام می شود .دکتر تقی پور به نقل از تافلر می نویسد:«موج سوم همراه با عوارض آن چه بخواهیم و چه نخواهیم در کشورها مختلف جهان نفوذ نموده و تأثیر خود را می گذارد و ما چاره ای جز کمتر کردن اثرات این موج نداریم.» از این رو مسؤلان به همراه متخصصان امر تعلیم و تربیت باید با هم فکری و حسن تفاهم به فکر چاره باشند روشهای مناسب برای تعلیم و تربیت فرزندان اتخاذ نمایند امروز زمان حافظه محوری به پایان رسیده  دیگر یک فرد قادر نیست در کلیه دانش بشری متخصص باشد پرورش نسلی متناسب با زمانی که زندگی می کنند امری حیاتی است. مدارس ما باید در آموزش و پرورش فرزندان این مرز و بوم به مسائل اساسی زندگی توجه کنند که این یک راه گریز ناپذیر است.

در پایان باید عرض  کنیم توفیق در راه اعتلای ارزشهای  دینی و ملی در سایه همکاری و همیاری متقابل عوامل اجرایی ،ستادی و اولیای دانش آموزان از یک سو و متخصصان و صاحب نظران تعلیم و تربیت از سوی دیگر است.

 

 

 

حمید منصوری معاون آموزش وپرورش عمومی صومعه سرا

مردادماه 1387

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و دوم مرداد 1387ساعت 9:55  توسط حمید منصوری  | 

گاهی کوتاه به دستورالعمل صادره از سوی وزارت آموزش وپرورش

نگاهی اجمالی به بخش نامه و دستورالعمل ساماندهی نیروی انسانی موسوم به 28 صفحه ای وزارت آموزش و پرورش

 

از آنجایی که دنیای شگفت پیش روی ما هر لحظه آبستن حوادث نیک و بد است، هجوم بی سابقه ی امواج رسانه لحظه ای تفکر و تعمق پیرامون مسائل گوناگون را از آدمی سلب می کند. این موضوع بعضا تصمیمات معقول و مدبران انسان های فرهیخته را نیز تحت تاثیر قرار داده و آن ها را به چالش می کشد. آموزش و پرورش به لحاظ ساختار نیروی انسانی بزرگ ترین وحجیم ترین سازمان دولتی است. آن چه توجه بسیاری از دلسوزان و ناظران بی طرف و با طرف را به خود جلب می کند کسری بودجه است که سال ها ست پیکره ی نظام آموزشی را می آزارد. کسری که امروزه به صورت مزمن درآمد و بسیاری از حرکت های مثبت و تصمیمات کارساز مسؤلان سطوح بالا را متأثر از خود نگاه داشته است.واقعیت این است که اگر آموزش و پرورش ما مشکل دارد و این مشکل بخشی مربوط به هزینه های جاری و بخشی مربوط به نیروی انسانی ماهر و متخصص است موردی نیست که دراین یکی دوماهه اخیر بوجودآمده باشد بلکه مشکلی است جانکاه که می توان ریشه های اصلی آن را در تصیمات راضی سازی دردهه های گذشته دید ومشخص نمود.

نگاه به روند تصمیم گیری و تصمیم سازی مسؤلان در دهه های گذشته حاکی از یک نوع نگاه روزمره گی به آن بوده است(البته نباید از برنامه ها و طرح های محدود و سازنده ی سال های گذشته چشم پوشی کرد)، نگاهی که از ریشه و عمق مناسب برخوردار نبوده و غالبا شتاب زده و به صورت مسکن عمل نموده و پس از مدتی کارآیی و اثر خود را از دست داده و حالت نه گذشته و نه حال در آمده است.

 امروز تصمیمات مسؤلان بالای  نظام آموزشی به ترمیم زخم های بجای مانده صورت گرفته و طی سال های گذشته به جرأت می توان اظهار کرد که کسی(مسئولی) از بیمار مزمن خود و ویزیتی عمقی و مبتنی برنتایج آزمایشگاهی به عمل نیاورد و تما می نسخ پیچیده شده پس از مدتی کارآئی خود را از دست داده و نتوانسته به صورت موثر عمل کند.

دستگاه آموزش و پرورش از یک طرف از سوی نهاد های ناظر زیر ذره بین قراردارد و از سوی دیگر خانواده ها که متقاضی خدمات آن هستند. با توجه به این که نیازهای آموزشی و پرورشی پیوسته در حال تغییر و تحول است انتظار دارند که  فرزندانشان را آموزشی دهند که در بزگسالی ععصا دست پیر یشان باشند نه بلای جانشان .

 قطعا  آموزش و پرورش به روشی سنتی موثر واقع نمی شود زیرا این روش از آن جایی که بر رویکرد های ذهنی وخوددستوری استوار است و مدام در جهت گسترش حافظه است . مطالعات زیادی پایداری و دوام آموخته های ذهنی و حافظه ای را در خوشبختانه ترین حالت به مدت حدودکمتر از یک سال می دانند.

از این رو اتخاذ تصمیمی شجاعانه در ساماندهی نیروی انسانی یک نوآوری و تغییر لازم ومورد نیاز در ساختار این دستگاه مهم است که به صورت دارویی معجزه آسا پیکره ی بی توان آن را جانی دوباره بخشد و آن را به جلو ببرد از یک طرف جلو هدر رفتن سرمایه انسانی( نیروی انسانی)  را گرفته و از سوی دیگر وظایف و مسولیت های دستگاه متبوع را ساز و کاری مشخص دهد. از این رو نگاه به دستور العمل معروف به بیست و هشت صفحه ای ساماندهی نیروی انسانی یک ضرورت است.به دلیل پاره ای از مسائل ضرورت دارد نگاه منصفانه ای به موضوع داشته باشیم و با جهت گیری شتاب زده مانع از تصمیمات درست ومنطقی نشویم کاری نکنیم که کسی را جرآت تغییر ونوآوری در عرصه آموزش وپرورش نباشد پدیده پذیرش وضع موجود  درآموزش پرورش مغایر با نوآوری وشکوفایی است. 

مطالعه دقیق دستور العمل در مبحث مقررات بند 1-1 یک ضرورت برای دستگاه آموزش و  پرورش تلقی می شود, چرا که فقط ذکر این مورد اهمیت این بند را مشخص می کند؛ آموزش و پرورش می تواند 2% از نیروهای خود را به صورت معلم ذخیره در مقطع ابتدائی نگه دارد.این کار در مناطق کوچکی مانند شهر ما سالهاست که بلوا می کند. عده ای سال های سال است که کار نمی کنند ولی حقوق می گیرند. درشهرهای بزرگ مشکلات خاص خود رادارد بخشنامه ها ودستورالعملهای گوناگون موجود راه را برای آنها هموار می کند . این امر ضمن ایجاد روحیه ی یأس و دلمردگی در میان همکاران ، تضعیف نظام آموزشی را نیز به دنبال داردو کارکردهای داخلی وخارجی نظام آموزشی را باچالش شدید مواجه می کندو هزینه های زیادی روی دست آموزش و پرورش می گذارد. پس ساماندهی نیروی انسانی یک ضرورت اجتناب ناپذیر است. ذکر موارد منفی موجود خیلی زیاد است که از کالبد شکافی آن خود داری می کنیم.

 

بند5-1 دستور العمل گویا چالش زیادی را در میان اصحاب رسانه ای و فرهنگی ،کمسیون محترم فرهنگی مجلس شورای اسلامی ایجاد نموده که انصافآّ باید عرض نماییم یکی از مهم ترین و دقیق ترین ضرورت آموزش و پرورش محسوب می شود آیا چند پایه بودن کلاس درس را برادران روز نامه نگار ما می دانند؟آیا آن وضعیت اسفبار را تجربه کرده اند یا نه؟ و یا اصلا خود یا فرزندشان دانش آموز کلاس چند پایه بوده اند؟ویا از زبان یک معلم دلسوخته موضوع را پی گیری نموده اند؟ آیا می دانید که دربسیاری از کشورها به دلیل تحت پوشش قراردادند همه کودکان گروه سنی واجب التعلیم، سن ورود به مقطع ابتدایی را کاهش داده اند؟آیامی دانند که فرایند آموزش وپرورش به صورت چند پایه تا چه میزان با دشواری همراه است ؟آیا ساماندهی نیروی انسانی در هر سازمانی یک ضرورت اجتناب ناپذیر است؟ و...

 فکر می کنیم اگر پاسخ این سؤالات مثبت باشد مصداق این جمله است که «آنکه از درد زبان گشود مسلما حقیقت گفت »  این موضوع را نباید با نادیده گرفتن ارزش واهمّیت استراتژیک وراهبردی یک تصمیم منطقی وتأثیر فراوانی که برکیفیت آموزشی و پرورشی می گذازد به چالش کشید وامور تصمیم گیر ی وتصمیم سازی مسؤلان را به حالت تعلیق ویاانقعال در آورد . این گونه برخورد با قضایا بدون ریشه یابی هیچ کمکی به نظام آموزشی یک جامعه نمی کند.

به یک مثال درمورد کلاس چند پایه توجه کنید :اگر در یک روستا سر جمع 15 نفر دانش آموز باشد, دو نفر همکار به آن روستا به عنوان معلم اعزام شوند که یک نفر «مدیر-آموزگار» و دیگری آموزگار (مدیر آموزگار کسی است که هم کار اداری انجام می دهد و هم در امور جاری مدرسه و مسائل ناشی از آن را ،و هم موظف است علاوه بر مدیریت در چند پایه تدریس کند) وترکیب دانش آموزان به این صورت باشدکه:3نفر دانش آموز کلاس اول, 4نفر کلاس دوم, 2 نفر در پایه سوم, 4 و 2 نفر هم در پایه های چهارم و پنجم داشته باشد.سهم هر معلم چند کلاس است؟ در حالت خوشبینانه سهم مدیر 2 کلاس سهم همکار دیگر سه کلاس است, اگر مدیر در طول یک روز چهار ساعت کامل در کلاس حضور داشته باشد, سهم هر گروه از دانش آموزان در برخورداری از آموزش و تربیت 2 ساعت است، در کلاس دیگر که سه پایه حضور دارند سهم دانش آموزان   در برخورداری ازآموزش و پرورش مدرسه ای در طول یک روز اگر زمان های فراغت بین ساعات کلاس ها را در چهار ساعت محاسبه شود و از کل زمان تخصیصی کسر گردد چیزی حدود سه ساعت می گردد.لذا این امر هم کیفیت آموزشی را به شدت کاهش می دهد و هم مسائل تربیتی و تعلیمی را با چالش مواجه می کند.

یکی از مهم ترین عوارض این پدیده عدم وجود رقابت سازنده و تلاش در جهت استمرار آموزش و هم چنین هدر رفتن نیروی انسانی میان این گونه مدارس است. از همه مهمتر عمر دانش آموزان تلف می شود این مسئله بسیار مهم وبی بازگشت است.هزینه زیادی می شود ولی نتیجه مطلوبی حاصل نمی شود .شما که دستی در آستین آموزش وپرورش ندارید چگونه به خود اجاره می دهید که تصمیمات آیند نگرانه افق آیند دانش آموزان را با به چالش بکشید .این موضوع مانند این کار یک خبرنگاری می ماند که در سالهای گذشته در پی تصیمیم مقامات آموزشی مبنی بربه جلوکشیدن  زمان شروع سال تحصیلی(شروع سال تحصیلی از پانزدهم شهریور) از یک سری از کودکان ونوجوانان سؤال می کرد که شما فکر می کنید شروع سال تحصیلی از چه زمانی بهتر است خوب پاسخ ارائه شده معلوم بود اول مهر .کسی نگفت که این یک تصمیم کارشناسی شده است وبا توجه به تغییر واحد سنجش زمان به لحظه  یک حرکت بسوی تلاش بیشتر وبهتر برای دستیابی جامعه به هدفهای خود است.تازه خدارا شکر که نمی گفتند از آبان باشد بهتر است!. مگر می شود برای تصمیم گیری شروع یک بر نامه آموزشی از دانش آموران کمک استراتژیک گرفت وسپس این تفکر را القاء کرد راهی بجزء بازگشت به عقب ممکن نیست که البته باافسوس فراوان اینگونه شد .امروز نگاه به تعداد روزهای فعالیت مفید مدارس ما درمقایسه با کشورهای پیشرفته ویا درحال توسعه  فاصله زیادی را نشان می دهد. اوضاع دروس پایه ما جایگاه مناسبی ندارد.

مسئله روستا مرکزی

از تجمیع و روستا مرکزی سالها ست حرف زده می شود ولی کسی را جرأت اجرای آن به صورت کارآمد نبود. وبه عبارت دیگر از آن حرف می زدیم ولی در اجرا تحت تأثیر فشارهای برون سازمانی که اغلب غیر کارشناسی بودبه اجرا گذاشته نمی شد.بحث روستا مرکزی را اگر ازدید هزینه وفایده مورد بررسی قرار دهیم بی شک فایده آن آنقدر زیاد است که به هزینه ناچیز آن می چربد .

ولی لازم میدانم که این نکته مهم را از باب یادآوری عرض نمایم لوازم والزامات روستامرکزی را باید فراهم نماییم ماباید روستاهای جوار راکه به عنوان روستا ی مرکز انتخاب می کنیم مدر سه ای باشد از تما می امکانات آموزشی وآزمایشگاهی برخوردار باشد تاوالدین تفاوت امکانات ببیند وبپذیرد وقانع باشد که فرزندش اگرچه در محل دورتر به مدرسه می رود ولی از امکانات لازم برای یادگیری استفاده می کند . این امر اجرای دستور العمل روستا مرکزی راتسهیل می کند

منتقدان مهم ترین دلیل مخالفت خود را عدم وجود امکانات ایاب و ذهاب و در نتیجه امکان نفرستادن دانش آموزان از سوی والدین به مدارسعنوان میکردند. که در مناطقی که مشکلات زیاد است تدابیر لازم از سوی وزیر محترم ارائه شده است.

پس اگر یک دلیل کارشناسی ارائه نمائیم بند فوق می تواند روند آموزشی و تربیتی دانش آموزان را بهبود بخشدو اصل کیفیت بخشی را امکان پذیر سازد. تصمیم بسیارمهم که کارشناسان دلسوز آموزش و پرورش در آرزوی آن بوده اند.بنابراین طرح ساماندهی نیروی انسانی اگر به اجرا گذاشته شود می تواند به قامت آموزش و پرورش میمون باشد.

بند های اشاره نشده مشکل خاصی ندارند و قابل احصاء می باشند.

در پایان باید عرض نمایم که سخن درمورد محاسن این طرخ خیلی زیاد است اینجانب به عنوان یک معلم برحسب وظیفه به همبن مقدار بسنده می کنم . 

              ما بدان مقصد عالی نتوانیم رسید                        هم مگر پیش نهد لطف شما گامی چند

                                                         

                                          

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و هفتم تیر 1387ساعت 12:58  توسط حمید منصوری  | 

آوری اطلاعات و ارتباطات , آموزش و پرورش و برنامه ریزی درسی در معرض تحول

                                         معرفی کتاب

 

عنوان کتاب به فارسی:                                                                                

فن آوری اطلاعات و ارتباطات , آموزش و پرورش و برنامه ریزی درسی : در معرض  تحول                                                         (         (   ITC . Pedagogy and the Curriculum: Subject to change       

 

مولفان: جمعی از نویسندگان

ویراستاران : ویوالیس و آوریل لاواس

ناشر : تیلور فرانسیس

تاریخ انتشار : سلال 2008

کتاب حاضر به بررسی فرآیند های نوین اطلاعات و ارتباطات بر یادگیری و یاددهی  راموردتوجه قرار دهد و در آن به مسائل کلیدی آموزش در بریتانیا و دیگر کشورهای جهان , در مراحل و سطوح مختلف مختلف می پردازد . نویسندگان این کتاب , رابطه ی میان ICT , پارادایم های  یاد دهی و یادگیری و راه های ارائه ی موضوعات برنامه درسی را در پرتو سه اصل بررسی می کنند : 1. شناخت و درک نقش ICT در جامعه , فرهنگ و مدرسه ,2. چالشهای تعلیم وتربیت در مواجهه با ICT ,3.راه های پشتیبانی از تاثیرات مثبت ICT  بر یاد دهی-یادگیری و ایجاد تحول در مضوعات برنامه درسی.

به کار گیری ICT در اموزش پرسش های بسیاری را بر می انگیزد , از این رو نویسندگان به تنش ها و چالشها ی حاصل از بکارگیری ICT  , نقش ان در تحول برنامه درسی و روشهای تعلیم و تربیت و تقابل ان با روشهای سنتی می پردازند و دیدگاه های اصیل و انتقادی را برا ی فهم تاثیر ICT در آموزش و پرورش پیشنهاد میکنند.

این اثر شامل 11 مقاله از نویسندگان مختلف است که در سه بخش 1.بستر فرهنگی 2. آموزش و پرورش و فن آوری اطلاعات  و ارتباطات و 3. فن آوری اطلاعات وارتباطات و برنامه ریزی درسی ع تدوین شده است.

به کار گیری فن آوری اطلاعات و ارتباطات درآموزش و پرورش و در بستر های فرهنگی و سیاسی مختلف  , تنش ها و تضاد هایی را به دنبال دارد . در سه مقاله ی بخش اول , چالشهای پیشرو  و در نقش والدین معلمان در این راه مورد توجه قرار می گیرد. فناوری اطلاعات و ارتباطات , توصیف های رایج , روشهای تعلیم و تربیت , مفاهیم زمان , مکان , قدرت و هدف یاد دهی در آموزش و پرورش را به چالش کشیده اند. در بخش دوم باور ها و مفاهیم  قبلی در یاد دهی  و چگونگی و تحول آن بر اثر  به کارگیری ICT مطرح می شود . نویسندگان در بخش سوم به بررسی ساختار برنامه های درسی و مرز میان آنها می پردازند. در این بخش سه موضوع انگلیسی و ریاضیات و علوم مورد بررسی قرار گرفقته اند.تاثیرات این سه موضوع بر هنر و موسیقی و تحول آنها بر اثر به کار گیری ITC   بخشی از بحث ها را به خود اختصاص می دهد . علاوه بر آن در , نقش سواد رسانه ای  جدید در موضوعات مختلف و روشهای شناخت تغییرات و هم پوشانی موضوعات بر الثر به کار گیری ICT  از نکات مورد توجه در این بخش کتاب است.

 

+ نوشته شده در  شنبه هشتم تیر 1387ساعت 11:40  توسط حمید منصوری  | 

آسیب شناسی آموزش وپرورش

به نام آنکه جان رافکرت آموخت

آسیب شناسی آموزش وپرورش

 

بررسی چالشهای پیش روی آموزش وپرورش در دنیای معاصر بیانگر این حقیقت است که آموزش وپرورش در هر برهه از زمان ویژگیها واختصاصات مخصوص به خود رادارد .نتوع نیازهای فراگیران در دنیای فراصنعتی و لزوم توجه به آنها نیازبه یک همگرایی وسیع در سه سطح اساسی اجتماع ،خانواده،ومدرسه دارد.

براساس همین رویکردمدرسه به عنوان کانون حقیقی تشخیص ، تدوین وکاربردنیازها درزندگی روزمره اجتماعی افرادرابرعهده دارد.توقع وانتظارات احادمردمان جامعه این است که دستگاه مدعی آموزش وپرورش بتواند باآموزش وپرورش فرزندان(کودکان ونوجوانان) نیازهای سطوح مختلف جامعه از لحاظ فرهنگی،سیاسی،اجتماعی،اقتصادی  برآورد نماید.

 آموزش وپرورش براساس فلسفه ذاتی خود وظیفه حفظ ،انتقال وگسترش میراث فرهنگی جامعه رابرعهده دارد توفیق وشکست برنامه های توسعه در ابعادمختلف در سایه تلاش ومساعدت معلمان بطور خاص ومردمان یک جامعه بطورعام بستگی دارد.تجارب کشورهای موفق نشان می دهد که پیشرفت ودستیابی به قله های طرقی درسایه کوشش وتلاش معلمان میسر است اگر عوامل مؤثر در توسعه رافهرست نماییم نقش آموزش وپرورش دراین میان بی بدیل است .کافی است که ماجرای پرتاب اولین سفینه فضایی تحت عنوان اسپوتنیک رادر دنیای غرب بررسی کنید وآنگاه متوجه خواهید شد که نقش آموزش پرورش چرا بینظر قلمدادمی شود.غربیان توفیق روسها در دستیابی به فضا راپس بررسیهای مختلف از زوایای گوناگون اینطور عنوان نمودند که در اتحاد جماهیر شوروش سابق چند شیوه متنوع آموزشی وجود دارد که روسها از هر کدام براساس برنامه تدوین شده انتظار مربوط خود رادارند مثلا آموزش [1]برای دانستن ،آموزش برای انجام دادن واموزش برای چگونه انجام دادن زمینه های موفقیت آنها را فراهم نموده است .تقریباهمان میزانهای که ژاک دلور رئیس وقت سازمان علمی اموزشی یونسکو به عنوان بام دانش از آن یادمی کند.دستگاه آموزش پرورش خود را مقصر اصلی در عقب ماندگی از شرق متهم نمودند.

 در بررسی علل وعوامل مؤثر دراین رویدا ونظرخواهی ازصاحبنظران تعلیم وتربیت ،اساتیددانشگاه و معلمان، معلوم شدکه باید طرحی نودرانداخت ونکاه به آموزش وپرورش را ازمصرفی وهزینه بربودن به سرمایگذاری وتولیدی بودن اصلاح کرد.این بررسی مجدانه وعمیق در جامعه غرب سبب گردید که آنها بتوانند درعرض کمتر از یک دهه به هدفهای بلند پروازانه خود برسند.ذکر موارد بالا به منزله  مرعوب شدن در مقابل دنیای غرب نیست بلکه استفاده از تجربیات ارزشمند بشر در ایجاد رویکردهای مثبت در جامعه خودی است. 

امروزآموزش وپرورش بشدت نیازمند نیروهای مجرب وتوانا است نیروهای که بتوانند با پشتکار خود گره از مشکلات آموزش وپرورش را بگشایند .دستگاه مهم آموزش وپرورش باهمه نیروهای انسانی که در اختیار دارد بافقر نیروی انسانی ماهرمتخصص مواجعه است نیروی که عاشق آن باشند وبه ان عشق بورزد .

ماناگزیریم راههای متکامل دستیابی به این نیروهارا کشف وبه سرعت عملیاتی کنیم وگرنه فردای خیلی دیر خواهد بودواین از دیدگاه آیندگان ممکن است فرصت سوزی تلقی شودو دیگران از ما گوی سبقت را خواهند بربایند. ما پیوسته دردهه های گذشته ژاپن را به عنوان الگوی بر ترتوسعه خودمطرح میکردیم وسعی آرزو براین بود که روزی وروزگاری به ژاپن برسیم ودرسطح دنیا خودی نشان دهیم تاریخ، تمدن وفرهنگ غنی خود رابه رخ جهانیان بکشیم ولی متأسفانه باید عرض کنیم که این مهم به سرابی مبدل شدومانتوانستیم به رؤیای دیرینه خودجامه عمل بپوشانیم اینک ناگزیریم الگوی توسعه دیگری برگزینیم .

تحقیقی که توسط محمد رضاسنجری در سال(1385)انجام شده نشان می دهد:« که نگرش حاکم بر آموزش وپرورش مبتنی برنگرش رسمیت گرا،سنتی و مکانیکی است.ضمن اینکه فرهنگ سازمانی ضعیف آموزش وپرورش این امر راتشدید می کند.

آسیب شناسی این تحقیق نشان می دهد که حوزه ستادی مرکزی در آموزش پرورش دلیل ساختار وتشکیلات نامناسب آن یکی از متراکم ترین بخشهای وزارت آموزش وپرورش می باشد. هنوز تمرکزقدرت درواحدهای آموزش وپرورش (واحدهای ستادی وزارتخانه )است.ودر واحدهای آموزشی که به واقع هسته اصلی عملیات ومحور تولید وتوزیع دانش آموزان است اختیار چندانی وجود ندارد[2]»

اگرچه در سالهای اخیر تلاش درجهت تفویض اختیار بیشتربه استانها صورت گرفته است ولی بسیاری از عوامل ذیمدخل سبب گردیده تاوضع کماکان به روش ورویه سابق باقی به ماند.

دریک مقاله تحقیقی مهدی حسین دوست به نقل ازپژوهشگرومحقق برجسته مرحوم دکتر حسین عظیمی می نویسد :«وی تأکیدمی کندتاکیفیت محوری در نظام آموزشی ودانشگاهی لحاظ نگرددچیزی به نام تربیت نیروی انسانی متخصص اساسآمحقق نخواهد شد در کشور ما همانند بسیاری از کشورهای درحال توسعه جهان آموزش وپرورش درصد قابل ملاحظه ای از بودجه جاری دولت رابه خود اختصاص می دهدواز انجایی که رشدوتوسعه اقتصادی هر کشور در گروه شکوفایی نظام اموزشی ان کشوراست سرمایگذاری در آموزش وپرورش سودآورترین سرمایگذاری تلقی می شود،زیرا گسترش تعلیم در نسل جوان وتربیت نیروی انسانی ماهر ومتخصص ونخبه سبب پیشرفت جامعه می شود[3]

دریک نگاه اجمالی به نحوه صدور مدارک تحصیلی معلمان در کشورها سوا از مزایای آن .آقازاده در کتاب آموزش پرورش تطبیقی می نویسدکه درکشورژاپن: «معلمان مدارس ابتدایی ومتوسطه در مؤسسات آموزش عالی ودانشگاههاتربیت می شوند.مدت تحصیل برای معلمان دوره ابتدایی واول متوسطه 2تا4سال است.به معلمان فارغ التحصیل دونوع مدرک می دهند درجه یک ودو.فارغ التحصیلان دوره دوساله می تواننددر دوره اول ابتدایی تدریس کنند ودارندگان مدرک دوره چهارساله دانشگاهی که مدرک درجه یک دریافت کرده اند می توانند در دوره متوسطه اول به تدریس بپردازند.به معلمان دوره دوم متوسطه نیز برحسب مدت تحصیلاتشان دونوع گواهینامه تعلق می گیرد .به دبیران ومعلمان که دارای تحصیلات چهارساله دانشگاهی هستند گواهی درجهء دوتدریس وبه  دارندگان تحصیلات بالاتر از لیسانس گواهی درجهءیک اعطاءمی گردد.

در کشورژاپن مدیران واحدهای آموزشی باید حتما مدرک درجه یک داشته باشند»در کشورمان آمارمدرک تحصیلی معلمان دوره اول ابتدایی نشان از وضع مطلوب نیست بخصوص که در سالهای اخیربسیاری از این معلمان را،ازطریق مجاری غیر رسمی جذب آموزش وپرورش اساس نموده ایم اغلب این همکاران علارغم تلاش وکوشش زیادی در محل مأموریت قبلی احساس خستگی ،وبی رغبتی وازهم مهمتر بعضی از آنها باداشتن سن بسیار بالا از لحاظ جسمی هم توان فعالیت دراموزش وپرورش را ندارند.چگونه می توان انتظار داشت به مسئله نخبه پروری برای به حرکت درآوردن چرخهای اجتماعی واقتصادی وفرهنگی و.... امیدواربودبسیاری از صاحبنظران تعلیم تربیت معتقدندکه کشف استعدادهای بالقوه کودکان در همان اوان کودکی یک مسئله مهم محسوب میشود.چشم پوشی از این واقعیت عینی روزگار خوبی ترسیم نمی کند .

براساس اطلاعات موجود مدرک تحصیلی دوره دوم آموزش همگانی درکشورما رضایت بخش نیست .مثلا در حالیکه کلیه معلمان در دوره اول متوسطه در کشورژاپن دارای مدرک تحصیلی چهارساله یا لیسانس هستند در کشورمادرسال تحصیلی 80-81معلمان رسمی وپیمانی این دوره به ترتیب 17/30درصددارای مدرک تحصیلی لیسانس وبالاتر،10/66درصدفوق دیپلم ومتأسفانه 60/3درصد دیپلم و13/درصدزیر دیپلم  می باشند.

این خود تازه یکی ازآسیبهای نظام آموزشی ماست براساس بررسیهای موجود نظام آموزشی ما علارغم پیروی از نظامهای آموزشی معتبردنیا هنوز در بخش آموزش راهنمایی یادردوره دوم تحصیل همگانی نتوانسته به مهمترین هدف این دوره که هدایت وراهنمایی ومشاوره تحصیلی دانش آموزان  به منظورکشف استعدادآنهاست موفق عمل کند .ذکر این موارد به منظور بازتاب نقاط ضعف از روی حب وبغض وعوامل دیگر نیست زیرا معتقدیم« چون پرده بیفتد نه تومانی ونه من»بنابراین کالبدشکافی این قضایا به منظور اتخاذ یک رویکرد نوین به موضوع مهم آموزش وپرورش است تابتوانیم وضع موجود راتغییر دهیم .

اگر وضع موجود در نظام آموزش وپرورش را بی غرض انه مورد بررسی قراردهیم بایدیک نکته اساسی راشجاعانه یادآورنمایم اگرچه براساس اطلاعات موجود نسبت معلم به دانش آموز درمقطع ابتدایی به طور کلی 38/24در صدمی باشد اما فشار بیش حدجمعییت دانش آموزی درشهروافزایش شدیدکلاسهای چند پایه در روستاها مشکل دستیابی به تعلیم تربیت مطلوب رابادشواری فراوانی مواجعه می کند.این مشکل ازاین روحادمی شود که معلم آموزش دیده برای وضع موجود نداریم .

برای برون رفت از این حالت چاره ای جزءروستامرکزی نداریم .برای آماده کردن روستائیان جهت فرستادن فرزندانشان به روستای جوار باید اعتمادورضایت آنها جلب کرد.آموزش پرورش مناطق باید دریک اقدام شجاعانه به منظور پاسخ به وظایف ومسؤلیتهای خودمدارس موردنظر روستامرکزی رامجهزنماید امکانات، تجهیزات ،فضا ،وسایل رفاهی را درمحل مورد نظر استقراردهدتاروستائیان تفاوت وضع موجود را با مدارس محل سکونت خود ببینندوازمقاومت آنها کاسته شود وسپس این طرح را با آمادگی کامل اجراکرد اجرای بدون مقدمه این طرح این شبهه راایجادمی کند محل سکونت ماچه تفاوتی با محل دیگر دارد البته این استدلال به جهت فقر فرهنگی است ولی نباید از آن به راحتی گذشت ودر غیر این صورت اجرای طرح منجربه افزایش بازماده ازتحصیل در دوره آموزش عمومی میشود که خود مغایر با برنامه E.F.Aمی باشد .برنامه ای که دولت محترم متعهدشده تاسال1394بیسوادی راریشه کن نماید.

رویکرد دیگر نیزعبارت است از نقص عمده در تأمین تربیت ونگهداری نیروی انسانی درآموزش پرورش است مطالعات زیادی این موضوع را به اثبات رسانده که آموزشهای ضمن خدمت منجر به افزایش کارایی وبهره وری در سازمانهاونهاد های مجری میگردد ولی متأسفانه تحقیقات زیادی درمرکز ومراکزآموزش وپرورش استانها نشان می دهد که اینگونه آموزشهای جزءپاره ای از دروس تازه تألیف به هدفهای خود نرسیده است .وبسیاری از معلمان گفته اند که نه بخاطر افزایش مهارت حرفه ای در این دوره ها شرکت کرده اندبلکه علل وعوامل دیگری در شرکت آنها مؤثربوده است[4].

درآموزش پرورش دنیا امروزه بازسازی نیروی انسانی به منظور پاسخگویی به نیازهای گوناگون متداول است وازیک روش نظامند برخورداراست اما درنظام استخدامی ما فردی که استخدام شد موضوع  پایان یافته تلقی می شود کسی جرأت نمی کندضرورت بهنگام کردن رابه اوتذکر دهدواگرچنین شود آسمان وریسمان به هم بافته می شودهزاران دلیل موجه غیر موجه ارائه می کنندوبه عبارت دیگر می توان به جرأت عنوان نمود که بسیاری از همکاران فرهنگی ماتلاش وافی درجهت روزآمد کردن اطلاعات ،آگاهی ازروشهای نوین تربیتی وآموزشی از خود نشان نمی دهنددرهرحال باید قبول کنیم که شغلی راپذیرفته که مساوی باشغل انبیاءالهی تلقی شده است ازقدیم بزرگان گفته اندکه آب علم باثروت (پول)دریک جوحرکت نمی کنند. لذافردی(معلمی) که درفکر مایه دارشدن هست فکرمیکنیم درانجام رسالت خودبادشواریهای فراوانی روبه رومی شود .اینها از مسائل ومشکلات عمده ومؤثر نظام آموزشی ما محسوب می شوند.

 در نظام آموزشی مامعلمان احساس نیازنمی کنندبه عبارت دیگرهنوز معنی ومفهوم انفجار دانش ،اطلاعات وفن آوری وتأثیرآن برتعلیم تربیت برای بسیاری ازهمکاران مشخص نیست.رابطه معلم ودانش آموز ومسؤلان براساس یک مکانیسم ازقبل مشخص شده نیست .موضوع حساب پس دهی وپاسخگو بودن در آموزش ما دیده نمی شود تاکنون از معلمی ویااز رئیسی آموزش وپرورشی نپرسیده اند که چرااوضاع تربیتی بروفق مراد(هدفهای تعلیم وتربیت آموزش وپرورش جمهوری اسلامی ایران )نیست ؟ مسؤلیت شما در قبال وضع موجود چیست؟چه سطحی تحویل شما شده ونقش شما چه بوده است؟باچه میزان آمادگی وارد کلاس می شوید؟آیاطرح و برنامه ای برای دانش آموزان درابتدای سال داشته اید؟ هدف رامی دانیدراههای دستیابی به آن راشناسایی کرده اید؟برای برون رفت از وضعیت موجود ودستیابی به وضع مطلوب چه اقداماتی درنظردارید انجام می دهید؟فکرمی کنید دردنیای پیش روچگونه باید خود وفرزندانمان رامجهز نمود تادرمقابل آیندگان دست پابسته نباشند ؟یقینا میدانید که بدون داشتن استراتژی مناسب دردهکده جهانی پیروی ازالگوهای دیگر کشورها است .که خودهزاران مشکل فرهنگی وهویتی رابرای کودکان ونوجوانان ما به دنبال دارد .چراهای دیگر...

متأسفانه در نظام آموزشی ما هنوز تصورعده ی زیادی از همکاران فرهنگی از بازرسی به عنوان موچ گیری است علارغم تلاش فراوان این مهم همچنان اساسی ترین چالش آموزش پرورش مامحسوب می شود.مدارس مادر غربت بسرمی برندبررسی عملکردمدیران ودرنتیجه مدارس موفق به دلایل گوناگون تحت شعاع عوامل خارج ازحیطه سازمانی قرارمیگیرد.کاهش سطح توانمندی فرهنگیان درنتیجه پایین بودن سطح جاذبه های شغلی یکی از دامنگیر ترین مشکل حال حاضر آموزش وپرورش ما است واقعیت این است که باید برای خاتمه دادن به وضع موجود دست به یک ریسک مدیریتی زد واز طریق واگذاری بورسهای تحصل در دانشگاههای معتر داخلی وخارجی ،دادن فرصت مطالعاتی (همانند دانشگاهای بزرگ به اساتید )،برگزای آزمون های علمی دادن پروانه تدریس به واجدین شرایط وافزایش حقوق ومزایایی آنها ،راه را برای ورود نخبگان مهیانمود. درمورد آزمون کسب جوازتدریس بااین استدلال باید عرض کنم که چگونه ممکن است یک مغاره داربرای فعالیت نیاز به پروانه کسب داردوتازه این پروانه نیز محدودبه زمان است امّا معلمان مابعداز فارغ التحصیلی از دانشگاه ویااز مراکز تربیت معلم سی سال بیمه علمی هستند وکسی هم ازآنها در زمینه اینکه تاچه میزان آمادگی لازم برای شروع سال تحصیلی داریدنمی کند. البته ممکن است عده ای تصورکنندکه نفس ما از جای گرمی میآید درحالی که چنین نیست به عنوان یک معلم در انجام رسالت خود درنزد خداوملت شریف ایران عرض می کنم وظیفه مادرقبال آیندگان بسیار خطیراست که خیلی نیاز به توضیح وتفسیر نیست.

                                                                                       منصوری خرداد87        

 

 

 



[1]

[2] سنجری ،محمد رضا ،تحلیل روند تحولات ساختاری تشکیلات نظام آموزش وپرورش ایران ،انترنت

[3] -حسین دوست ،مهدی ،نخبه پروری ،انترنت

[4] -پایان نامه کارشناسی ارشد دگارنده درسال1378

+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم خرداد 1387ساعت 8:59  توسط حمید منصوری  | 

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه شانزدهم خرداد 1387ساعت 9:6  توسط حمید منصوری  | 

مسایل آموزش وپرورش

تحولات پیچیده هزاره سوم مدیریت حول دانایی محوررا می طلبد.حوزه مدیریتی که ضمن مقابله با چالشهای  پیش روبتواند مستمر ومداوم به بازسازی خود بپردازد وباانتروپیهای منفی وتحدید کننده مقابله نماید .

امروزه به زعم همه صاحبنظران آموزش وپرورش یکی از مهمترین محورهای توسعه  است.قطعآمطالعه پیشرفت ملل پیشرو این واقعیت را به اثبات می رساند که توسعه یافتگی آنها بدون توسعه یافتگی آموزش وپرورش امکان پذیر نبوده است.

مطالعات تطبیقی علل وعوامل موثر در پیشرفت کشورهارا به وضوح نشان می دهد مثلا از مطالعات جالب توجه ادینگ (۱۹۵۸۹)نشان می دهد که بعد از جنگ جهانی دوم یکی از از عوامل موثر در پیشرفت آموزش وپرورش کشورهای توسعه یافته اختصاص سهم زیادی از تولیدناخالص داخلی به آموزش ورورش است. یعنی کشورهایی که میزان بیشتری بودجه در اختیار آموزش ورورش قرار دادهاند به همان نسبت در مقایسه با کشورهای که سهم این مقدار کمتر بوده توشعه بیشتری یافته اند.

مطالعات دیگری که بعد از جنگ جهانی دوم انجام گرفت به این ادعا خدشه وارد کرد که لزوما اختصاص بودجه بیشتر به آموزش ورورش به معنای ثروتمند بودن ملتها نیست یعنی ملتهایی که ثروتمند هستند لزوما بودجه زیادی به آموزش آموزش ورورش اختصاص نمی دهند بلکه این نیازهای بخشهای مختلف صنعتی است که سرمایگذاری بیشتری را طلب میکند.

درهرحال از مانیکه آموزش وپرورش به عنوان یکی از نهادهای اجتماعی تلقی شد .بسیاری از صاحبنظران عقیده داشتند که مطالعه آموزش وپرورش یکی از نهادهای اجتماعی جامعه است وقطعا از آنها تاثیر می ذیرد مطالعه آموزش وپرورش کشورها بدون درنظر گرفتن سایر عوامل تاثیر گذار امکان ذیر نیست

آنچه امروزه نظام آموزش و پرورش ما را آزار می دهد  نگرش حاکم بر آن است نگرشی که هزینه های آمورش وپرورش را مصرفی معرفی میکند نه سرماگذاری یک نسل برای نسل دیگر ،دیگر فرستاد ن دولت برای تأمین همه هزینه های آموزش پرورش ، ازاین رو زمانی که فلیپ کومبز ندای بحران جهانی آموزش پرورش را سرداد وبا پایان یافتن جنگ جهانی،فزایش سطح بهداشت جهانی وارتقای سطح زندگی ،کاهش شدید مرگ ومیر افزایش امید به زندگی ورشد بی رویه جمعیت در فضای موجود این واقعیت را تداعی نمود که دولتها به تنهایی توان لازم برای مقابله با بحران پیش رو راندارند وتأمین هزینه های آموزش پرورش نه  تنها از عهده کشورهای عقب مانده جارج است بلکه کشورهای ثروتمند نیز نمی توانند به این نیاز همگانی پاسخ دهنداز ین رو آموزش وپرورش برای پاسخ گویی به چالشهای پیش رو دوراه تجربه شده در پیش دارد .اول:ارتباط با خانواده (اولیاء) وکمک ومساعدت آنها برای پرورش مناسب ومطابق با ارزشهای حاکم بر جامعه فرزندانشان .دوم:تأمین هزینه های جاری آموزش از محل مالیات ودرآمدهای

ناشی از فروش منابع زیر زمینی.

 در حالت نخست می توان امیدورار بود که آموزش پرورش دارای یک پشتیبانی بسیار قوی مادی ومعنوی است که می تواند در همه موارد به کمک آن بیاید وکفه تأثیر گذاری خود را با استفاده از اهرم خانواده محکم وقوی نماید وموفق شود در پرتواین همکاری ومساعدت گامهای منسجم در ارائه الگوهای رفتاری در جامعه مبادرت نماید .

 

+ نوشته شده در  جمعه بیستم اردیبهشت 1387ساعت 20:6  توسط حمید منصوری  | 

به زودی بهنگام می شود
+ نوشته شده در  چهارشنبه چهارم اردیبهشت 1387ساعت 12:43  توسط حمید منصوری  | 

به زودی موانع پژوهش در آموزش وپرورش را به صورت مقاله پژوهشی اعلام میشود

+ نوشته شده در  چهارشنبه چهارم اردیبهشت 1387ساعت 12:37  توسط حمید منصوری  | 

معرفی کتاب

عنوان :تفکر ناب ریشه کن کردن اتلاف وآفرینش ارزش درسازمانه ُ ووماک-جیمزژی.وجونز.دانیل تی ُترجمه ُآزاده رادنژادُ انتشارات ُآزمون

 

 

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم فروردین 1387ساعت 22:57  توسط حمید منصوری  | 

معرفی کتاب

راهنمای عملی پژوهش :

این کتاب ویژه ی پیش از دوره دبستان وراهنمایی تحصیلی می باشد حاوی مطالب ارزشمند در باره نقش واهمیت پژوهش ومراحل پژوهش نحوه ارائه گزارش وهمچنین ارزشیابی از فعالیتهای پژوهشی می باشد

این اثر کاری است گروهی از تجارب منوچهر فضلی خانی ،ناصرجعفری ودیگران از انتشارات ابوعطاتهران می باشد.دانش آموزان عزیز را به مطالعه آن سفارش می کنیم.

+ نوشته شده در  شنبه دهم فروردین 1387ساعت 12:0  توسط حمید منصوری  | 

یاد داشت

تحولات

روند برق آسای فن آوری در عرصه های مختلف ،مطرح شدن مسائلی چون حقوق بشر ،مسائل زیست محیطی ،دموکراسی جهانی شدن ،خردگرایی ودانایی محوری و...آموزش وپرورش وروندآن رادر جهان به چالش کشیده است .

نظامهای آموزشی درمواحعه با پدیده پیش رو چگونه می توانند خود را آماده برخورد با موج خروشان نمایند

یکی از واکنشهای نظامهای آموزشی در مقابل موج فزاینده نواوری در عرصه های مختلف اقتباس بدون چون چرا است دراین  حالت مسؤلان تنها نظاره گر تغییرات برق آسا هستند وهیچ گونه تلاشی برای مقابله با آن انجام نمی دهند.دوم: اتخاذ تدابیر لازم برای مقابله شتابان باآن است .سوم :ایجادبسترهای سنجیده و منطقی حساب شده برای رویاروی مسالمت امیز با آن است .

در حالت نخست تجربه نشان داده است که در بلندمدت اثر مخربی بر روی هویت کودکان ونوجوانان که فردامسؤل به حرکت درآوردن چرخهای اقتصادی ،فرهنگی ،اجتماعی وسیاسی می شوند دارد.ومنجر به ترویج فرهنگ بی تفاوتی در مقابل آداب ورسوم سنن ووطن ،دین،فرهنگ ملی ،فلسفه مسلط اجتماعی خواهد شد.

در صوت وقوع این حالت نباید از دستگاه اموزش وپرورش انتظار داشت هدایت انسان به سوی رشد کیفیات مطلوب را داشته باشد.

 

درحالت دوم چنانچه دستگاه تعلیم وتربیت به مقابله با تغییرات فن آوری وتکنولوژیکی در زمینه های گوناگون برخیزد ویا باان بستیزد نتایج ناگواری رابرای جامعه وایندگان به بارمی اورد.دراین وضع شاهد رکود رخوت وعقب ماندگی ناشی از این ستیز خواهیم بود .بسیاری از توانایهای خوراصرف این مقابله می کنیم وجلوی پیشرفت را خواهیم گرفت این حالت بیشتر شباهت با دوران تاریک قرون وسطایی دارد که هر گونه استفاده از تجربیات دیگران ونوآوری جرم محسوب می شد .امروزه بشر در دهکده جهانی برای مقابله با انواع پدیده های میمون ونامیمون باید از تجارب دیگران درس بگیرد وپند گرفتن از تجربیات دیگران خود یک موفقیت محسوب می شود.

در نگرش سوم ایجادزمینه مساعد همراه با تفکر منطقی وسنجیده وحساب شده برای مواجهه با پدیده نواست.اصولا تکرار تجربیات شکست  خورده بشر برای یک ملت منجر به خسارات جبران ناپذیری می شود.از این رونظامهای آموزش وپرورش برای رسانیدن ملتها به قله پیشرفت با اتخاذ راهبردهای مناسب

بارویکرد دانایی محوری تلاش می کند مسؤلیت خودرابه انجام برساند.

اموزش وپرورش در عصرما نیازمند شدید به تغییرات مداوم محتوایی است نه ساختاری ،تغییرات ساختاری مشکل فعلی اموزش وپرورش کشورهای جهان سوم نیست چراکه تجارب این کار دردیگرکشورها نشان می دهد که کشورهایی موق در رسیدن به هدفهای از قبل طراحی شده از الگوی تغییرات محتوایی بیشتر بهره گرفته اند. مطالعات تطبیقی در زمینه آموزش وپرورش تآکید فراوان بر روی تغییرات نرم افزاری دارد تا سخت افزاری، ایجادتغییر در نگرش افراد مسلمأ راه را برای رسیدن به هدف هموارترمی کند .

اموزش نیروی انسانی امروزه  یکی از تجارب ارزشمند کشورهای موق قلمدادمی گردد بهنگام کردن نیروی انسانی وپاسخگوبودن در برابر نیازهای روزافزون فراگیران یکی از شروط اصلی دست یابی به پیش رفت است با توجه به اینکه امسال به نام نواوری در زمینه های مختلف نامگذاری شده است باید در زمینه اموزش وپرورش کودکان ونوجوانان طرحی نو انداخت .

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه هشتم فروردین 1387ساعت 10:27  توسط حمید منصوری  | 

به نام خدا

آموزش برای همه

برنامه آموزش برای همه دارای شش هدف است

1-گسترش وبهبودمراقبت وآموزش جامع اوان کودکی به ویژه برای    آسیب پذیرترین  ieccd ومحروم ترین کودک

                                  

Integrated   early   childhood   care   and    development

2-تضمین اینکه تا سال 2015همه کودکان به ویژ دختران واطفالی که درشرایط دشوار اقتصادی اجتماعی وفرهنگی قرار دارند وکودکان اقلیت های قومی ومذهبی به آموزش ابتدایی اجباری وبا کیفیتمناسب دسترسی داشته ودورهی مذکور را به پایان برسانند

3-تضمین این که نیازهای یادگیری همه ی کودکانئ ،نوجوانان وبزرگسالان از طریق دسترسی آنها به برنامه های مناسب وآموزش مهارت های زندگی برآورد ه شود.

 

4-دست یابی به 50درصد پیشرفت در سطح سواد بزرگ سالان تا سال 2015به ویژه برای زنان ودسترسی برابر ویکسان به آموزش پایه ومداوم برای همه بزرگ سالان

 

5-حذف نابرابری های جنسیتی در آموزش ابتدایی وراهنمایی تا سال 2005دست یابی به تساوی جنسیتی در آموزش وپرورش تاسال 2015با تضمین این که دختران به آموزش پایه با کیفیت دسترسی یکسان وبرابر داشته باشد.

 

6-بهبود تمام جنبه های کیفی آموزش وپرورش و تضمین اعتلای آن برای همه بطوری که کلیه نتایج یادگیری قابل اندازه گیری و مشخص به خصوص در سواد خواندن ونوشتن وحساب کردن ومهارت اساسی زندگی و شهروندی برای همه بدست آید

+ نوشته شده در  سه شنبه ششم فروردین 1387ساعت 11:16  توسط حمید منصوری  | 

در سوگ او

 درنهج البلاغه آمده است ههام از زمره دوستان امام علی (ع)بود مردی آرام وعابد.گفت «یاامیر صفات مومنان و پرهیزکاران رابرایم بیان کن.انگار آنها را میبینم »امام علی که امیرکلمه بود ُسخن گفت.سخنش به پایان نرسیده بود که همام فریادی زد و جان سپرد.

+ نوشته شده در  سه شنبه ششم فروردین 1387ساعت 10:24  توسط حمید منصوری  | 

به نام خدا

معرفی کتاب :اصول آموزش وپرورش

مؤلف :دکتر علی تقی پور ظهیر

انتشارات :دانشگاه پیام نور

با توجه به مطالب مفید در موردآموزش وپرورش ومقایسه آن با علوم کاربردی دیگر وهمجنین طرح مباحث اساسی در مورد نقش هدف ومنابع تعیین آن وپرداختن به مساله رشد وتغییرات دوران مختلف رشد وطرح تازه مراحل رشد وتوضیح هر مرحله ومقایسه آن بادیدگاهای مختلف در منابع موجود وبحث ملاکهای تشخیص یک دانش پایه و مقایسه دیدگاههای مختلف در مورد مسایل تربیتی و نقش تفکر تربیتی ودرنهایت بحث تدریس انضاط و...

 به امید اینکه معرفی منابع سبب بهره گیری از آن ودر نهایت ارتقای سطح تواناییهای معلمان رابه همراه داشته باشد.

نام کتاب :اقدام پژوهی (راهبردی برای بهبود آموزش وتدریس )

گروه نویسندگان:دکتر محمدرضاآهنچیان ،دکترعباس بازرگان ،دکتر رمضان حسن زاده ودیگران

برنامه ریزی ،تدوین وتولید:رضاساکی

انتشارات:تهران پژوهشکده تعلیم تربیت

اصولا در میان فرهنگیان اقدام پژوهی از مبانی تئوری ونظری لازم برخوردار نیست ومنابعی که بتواند بحث

نظری وکاربردی رابه چالش بکشدومبانی راهبردی آن را توضیح دهد وجود ندارد به عبارت دیگر آموزش وپرورش در باره تحقیق وجستجوی هدفمند از فقر ذاتی برخوداراست واین روند حلقه مفقوده ایجادنموده که سالها به دورخود می گردد .کتاب مورد نظرازآنجایی که مقالات معتبرعلمی ارئه میدهد ویک تجربه گروهی است وحاصل دیدگاههای متفاوت وبه نظر نگارند کاری عجیب وبی بدیل در میان جامعه علمی کشورمان است .روشی که دربسیاری اکادمیهای جهان به دلیل  تخصصی بودن علوم رواج دارد.

+ نوشته شده در  پنجشنبه یکم فروردین 1387ساعت 18:29  توسط حمید منصوری  | 

سلام: نوروز باستانی و سال نو بر همه ی ایرانیان مبارک باد.
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و نهم اسفند 1386ساعت 18:8  توسط حمید منصوری  | 

به نام خدای مهربان

نگاهی کوتاه به اقدام پژوهی                Glance Education  Action

 

تعریف اقدام پژوهی:

اقدام پژوهی روشی یارویکردی تازه به مسائل جاری آموزش وپرورش است که درآن کارگزارفکور تلاش میکند با استفاده ازتوان خلاقیت خوددرمحل کارتغییری هدفهند بوجود آورد.

اقدام پژوهی،چرخه ای ازبرنامه ریزی ،planningعمل

 

ACTING/ACTIONمشاهدهOBSERVING

 

وبازاندیشی وتفکرREFLECTING

 

مراحل اقدام پزوهی

 

عنوان اقدام پژوهی

1-محدودبه محل کار باشد

2-متضمن مسئله اصلی پژوهش باشد

3-روشن ورسا باشدپیچیدنباشد

4-عنوان باید تغییر وضع موجود را در  بهبود باعباراتی نظیر افزایش،کاهش،تغییر،اصلاح،ایجاد،حل،رفع،بهبود،ارائه وراهکار نشان دهد

 

۵-بامسئله تحقیق همپوشی داشته باشد یعنی اگرعنوان باشد حل مشکل یادگیری دانش

 

آموز

این عنوان بامسئله تحقیق همپوشی ندارد زیرا فراتر از عنوان تحقیق است

ویژگیهای اقدام پژوهی

للف-اقدام پژوهی به اینجا واکنون توجه دارد

ب-اقدام به منظور اطلاع یابی است

ت-تحقیقی دامن گستر است

ث-بسویب مشارکت گرایش دارد

ج-جایگاه ارزشی خاصی دارد

چ-فقط به قصددانستن انجام نمی شوند

ح-اقدام پزوهی نتایج خود را انتشارمیدهد

خ-اعتبار نتایج به وسیله خودوصاحبنظران (همکاران)بدست می آید

توضیح کلی در مورد مسئله تحقیق

1-در عنوان معمولا اصطلاحاتی آمده که نیاز به توضیح بیشتر دارد را توصیف نمایم

2-با مخاطب خود ارتباط برقرار کنیم

3-تصرف در موضوع تحقیق

4-چگونگی برقرای ارتباط پژوهشگر با مساله

5-مثل بیان مسئله حرکت از جزء به کل

چگونگی کشف مسئله

معلم وقتی وارد در ورودی مدرسه می شود شاید نگاه مسئه محور داشته باشد دهها مسئله برای او مطرح باشد ممکن است این مسئله در بیرون از مدرسه یا دردرون مدرسه ودرکلاس درس توجه معلم را به خودش دتجلب کند

-باگذشت دوهفته متوجه شدم –یک باره متوجه شدم –دیگران به من گفتند – از پرونده تحصلی معلم سال گذشته در یافتم که ...

-انواع مسئله

1-مسئله روانشناسی 2-مسئله اجتماعی  3-مسئله فرهنگی  و- مسئله خانوادگی  5-مسئله کلاسی 6-مسئله موردی  7-مسئله گروهی (یک کلاس) 8-مسئله مدیریتی  

قصد نیت وعلل وانگیزه پژوهشگر از انجام تحقیق

1-کنجکاوی   2-مسؤلیت 3-تمرین  4-وجدان کاری  5-رهایی از وضع موجود 6-نوآوری طرحی نوع دراندازیم  7-پیشرفت تحصیلی 8-خدمتگزاری به جامعه فرد 8-ایجاد علاقه در متربی 9-الگوبرای معلمان دیگر

اهداف اقدام پژوهی

هدف کلی همان عنوان اقدام پژوهی است

هدف جزیی از هدف کلی استخراج می گردد مثال

افزایش تفکر خلاق در دانش آموزان یک کلاس هدف کلی است

هدف جزیی:1-افزایش اعتماد به نفس دانش آموز

                2-ایجادحس کنجکاوی دانش آموزان

                4-ایجادنگاه عمیق به مسائل پیرامونی

                5-ایجادآمادگی در آنها

                6-پرورش روحیه پرسشگریو...

                

همچننین هدف اقدام پژوهی می تواند ملی،استانی ،منطقه ای ومحلی باشد به عبارت دیگر ما جهانی فکر می کنیم ملی تصمیم می گیریم ومنطقه ای عمل می کنیم هدفهای آرمانی وایده ال همیشه فابل تحقق نیستند بنابر این یک اقدام پژوه به دنبال آن نیست ویا ممکن است اتخاذ چنین هدفی وی را از ادامه کار منصرف نماید .همچننین هدفهای اقدام پزوهی باید زود بازده باشد تا شیرینی وحلاوت آن در ایجاد تغییر در دانش آموزان یا هر مؤسسه ای که دران اقدام پژوهی اجرا می شود اشکار گردد.ممکن است معلم اقدام پژودرمیزان دستیابی به اهداف یاهدف موردنظرخود باتوفیق چشم گیری مواجعه نباشد ولی تغییرات هرچنداندک باشدقابل قبول است میتوان باشناخت کاستیهای وارائه راه حل جدید یاتجدید نظردرراههای قبلی گامهای مؤثری درجهت هدف برداشت.

مک نیف(1382ترجمه آهنچیان،26)معتقداست اهداف اقدام پژوهی همه جانبه است یعنی از فردتانظام اجتماعی رادربرمیگیرد.می تواند:

-پیشرفت فردی

-بهترشدن کارحرفه ای

-پیشرفت سازمانی که اقدام پژوه درآن کار می گند

ایفای نقش درشکل گیری یک نظام مطلوب اجتماعی

گردآوری وتحلیل اطلاعات

گردآوری وتحلیل داده ها واطلاعات

 

یکی از کلیدیترین مرحله اقدام پژوهی پس ازشناسایی مساله نحوه جمع آوری اطلاعات درباره موضوع اقدام پژوهی است .اطلاعاتی که هم بایدوضع موجودرا به طور دقیق شناسایی کند وهم براساس یک شناخت عمیق منجر به ارائه راه حل یاراه حل های پیشنهادی برای ایجاد تغییر دروضع موجودشود.

بنابراین  روشهای جمع آوری اطلاعات ومنابع اطلاعات عبارت است از :

-پرسشنامه،مشاهده ،مصاحبه،چک لیست ،مراجعه به پرونده تحصیلی ،معلم سال گذشته، اطرافیان ،والدین، طرحهای تحقیقی انترنت،مجلات وکتابهای تربیتی  وکلیه مواردی که می تواند مارا در شناخت وایجادتغییر کمک کند.

محقق بر پایه اطلاعات بدست آمده راه حل را بکار می برد وفرایند کاربرد آن را بیان می کند محقق باید توجه داشته باشد که یکی از مهمترین مراحل کار نظارت بر اجرای عمل است در این مرحله است که نقاط ضعف وکاستیهای طرح مشخص می شود باید عیب اصلاح یا در صورت غیر کارآمد بودن حذف گردد.

نتایج تحقیق

محقق باید توجه داشته که نتایج تحقیق بر اساس شواهدمنطقی وبر اساس مستندات اسنادومدارک علمی ارائه شود .نه براساس مسایل ذهنی خود زیرایک سند آموزشی باید سنجید ومنطقی باشد.

 

بهتراست گزارش نهایی از قواعد زیر پیروی کند :

-استفاداز شیوه درست ومنطقی

-رعایت قواعد نوشتن

-نداشتن اغلاط املایی

  منابع:-ساکی ،رضا ،اقدام پژوهی ،راهبردهای برای بهبود آموزش وتدریس ،  پژوهشکده تعلیم وتربیت ،تهران1383

     

 - پویا ،قاسمی،راهنمای عملی  پژوهش درعمل پژوهشکده تعلیم وتربیت ،تهران

 

1381

 

 

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هفتم اسفند 1386ساعت 18:3  توسط حمید منصوری  | 

به نام خدا

 

 

نظام پیشنهاده

 

                                                   معلمان تأثیرگذار میهمان

 

 

                                                 طرحی از :حمید منصوری

 

 

                                 آموزش وپرورش شهرستان صومعه سرا

 

                                        سال تحصیلی -86-85

 

 

                                      مقدمه ومختصری در باره موضوع:

آموزش وپرورش به عنوان یکی از نهادهای اساسی هر جامعه نقش مهمی در هدایت انسان به سوی تعالی بر عهده دارد.

با نگاه به مقوله تربیت اجتماعی در جوامع بشری نقش آموزش وپرورش سنگین تر از سایر نهادنهای موجود است .به همین دلیل اکثریت صاحب نظران تعلیم وتربیت موفقیت وشکست بر نامه های رشد وتوسعه را به آموزش وپرورش نسبت می دهند.

باسکین وهمکارانش،در مقاله ای در باره نوآوریهای آموزشی در سطوح عالی آموزش تهیه کرده است به این واقعیت سخن به به میان آوردند که نوع آوریهایی آ؛موزشی به سادگی جای گزین شیوه های تدریس سنتی نمی شود بلکه در برابر آنها مقاومتهای گوناگونی صورت می پذیرد.

میلز درمقاله سال ( 1969)نشان دادکه :صرف وجود نوآوری ،به خودی خود همه کار محسوب نمی شود بلکه ضرورت دارد به منظور جا انداختن آن در سازمانهای آموزشی زمینه سازیهای لازم برای عادی سازی تغییرات ساختاری در سازمان انجام پذیرد.

ولکوت (1977)نیز در بررسی چگونکی تحقق نوآوریهای آموزشی ،گزارش می دهد که بسیاری از پژوهشگران آموزشی ،نسبت به این که معلمان یعنی مصرف کننده گان واقعی  طرحهای ابتکاری ، نوآوری وابتکارارائه شده از طرف آنها چگونه برخورد می کنند ، زمینه سازیهای فرهنگی برای تحقق نوآوریهای آموزشی توجه داشته با شند.

رومبرگر وپرایس (1981)در همین زمینه می نویسد "افراد مبتکر ونوآور ،باید بدانند که در برابر نوآوریهای آنها ، مقاومتهای صورت خواهد پذیرفت. از این رو باید آماده برخورد با این مقاومتها ومانع تراشیها باشند وبا شناخت قبلی از موانع ومشکلات فرهنگی موجود ،خود برای پاسخ گویی به آنها اماده سازد

از کارکردهای اساسی آموزش وپرورش در دنیای امروزه عبارتند از: جامعه پذیری،آموزش مهارتهای زندگی، ایجاد روحیه وداشتن تفکر علمی،سازگاری با محیط، یادگیری آداب رسوم با هم زیستن ، ایجادتفکر توانستن و...در دانش آموزان است.

بر اساس همین استدلال همیشه تغییر محیط آموزشی  دانش آموزان نقش مؤثری در میزان یادگیری آنها دارد مثلا بهتر است معلم کلاس با استفاده از ابتکار خود ساعتی از روز آموزشی را با دانش آموزان در بیرون از کلاس درس بگذراندو...

 

در این طرح که به ظاهر خیلی ساده به نظر می رسد مدیر آموزشگاه می توانداز طر یق هماهنگی با مدارس همجوار یا هر مدرسه مورد نظر خود معلمان پایه  های تحصیلی را به صورت مهمان دعوت کند که در طول یک دوره آموزشی یک روزه با دانش آموزان همان پایه تحصیلی به تدریس بپردازد.یا اگر معلمی در تدریس و یا آموزش قرآن قوی است مدرسه میزبان می تواند از او دعوت کند که تجربیات خود را در اختیار دانش آموزان مدرسه میزبان قرار دهد البته این جابجایی معلم با اطلاع تلفنی از سوی مدارس میزبان ومیهمان به کارشناسی آموزش ابتدایی ویا راهنمایی صورت می گیرد.

مثلا"اگر مدیر یک مدرسه ای تصمیم بگیرد از معلم قران مدرسه ای

همجوار که در آموزش وانتقال مفاهیم قرآن از تبحر لازم بر خوردار است

 

 

 

 

 

در مدرسه خود استفاده کند می تواند با هماهنگی تلفنی بدون اطلاف وقت

 

 

این کار را هم باکارشناسی آموزش و هم با مدرسه معلم میهمان انجام دهد.

 

 

 

 

در این حالت برای اینکه وقت دانش آموزان مدرسه ای که اقدام به اعزام

 

 

 

معلم میهمان کرده است گرفته نشود مدیر مدرسه میهمان به معلم همان پایه   

 

در مدرسه خوددستور می دهد تا در آن مدرسه با دانش آموزان همان پایه

 

 تحصیلی به آموزش و پرورش بپردازد.همچنین مدیر مدرسه میزبان می تواند در ساعات پایانی در یک جلسه هم اندیشی با حضور سایر معلمان به تبادل تجربه به پردازد.

روش دیگراجرای این طرح استفاده از تجربیات معلمان باز نشــته منطقه ای

 

یا افرادی که از نظرتعلیم تربیـت صاحب نظرهستند در یک جلـــسه هم

 

اندیشی با معلمان مدرسه .

 

اهداف طرح

ارتقاءو افزایش کیفیت بنیه علمی دانش آموزان

آشنایی دانش آموزان با روش تدریس برتر

ایجادروحیه نشاط وتنوع در برنامه آموزشی مدارس

سنجش عمل کرد معلم از طریق نظر خواهی از دانش آموزان

استفاده از تجربیات معلمان باز نشته در امر تعلیم تربیت

ایجادروحیه نشاط وشادابی در معلمان باز نشسته

اهمّیت اجرای طرح

اصولا" لازمه وجودی هر تدریس موفق تغییر است ، تغییری که حساب

 

شده  ،منطقی واز طرح منسجمی بر خودار باشد . صاحبنظران علوم تر بیتی

 

معتقدند روشهای سنتی تدریس به دلیل غیر قابل انعطاف پذیری آن کاربردی

 

چندانی ندارد.واصولا" روش تدریس ترکیبی را پیشنهاد می کنند .لذاما در

 

این طرح به دنبال استفاده بهینه از تجربیات ارزشمند معلمانی هستیم که در

 

مدارس ما یا فرصت مطرح کردن خود را ندارند یا چنین فرصتی به آنها داده

 

نشده است تا ابتکارات ونوآوریهای خود را در اختیار سایر دانش آموزان

 

قرار دهند.قطعا" می توان امید وار بودکه اجرای برنامه های متحول گونه

 

چشم انداز امید بخشی را پیش روی آینده سازان میهن اسلامی ما می گشاید.

ضرورت استفاده از تجربیات فرهنگیان بازنشته می تواند در امرچگونگی استفاده از روش تدریس برترمؤثر باشد.

 

 

 

 

 

نیازهای اجرایی طرح 

 

این طرح فقط نیاز به خود باوری از سوی مدیران ما دارد. ارائه راهکار و حمایت از مدیران برای کاربردی آن .

 

در ابتدای سال تحصیلی می توان در یک جلسه با شرکت همه مدیران طرح راهکارهای اجرایی آن را توضیح داد

 

واز مدیران خواست تا زمینه های اجرایی آن را فراهم نمایند.

 

در مورد استفاد از معلمان باز نشسته منطقه ای وصاحبظران می توان از دعوت نامه رسمی که از سوی مدیریت

 

آموزش پرورش صادر می شود استفاده کردتا دعوت جنبه رسمیت بیشتری داشته با شد همچنین بهتر است یک

 

نفر از سوی کارشناسی مقطع تحصیلی در روز برگزاری جلسه هم اندیشی در مورد مسائل آموزش وپرورش به

 

محل اعزام شود.   

  

 موانع ومشکلات اجرایی طرح

 

اگر چاشنی خواستن و خود باوری را در دستور کار قرار دهیم می توانیم طرح را بدون مقاومت در مدارس اجرا نمایم

ممکن است در ابتدا از سوی معلمان بامقاومت روبرو شود ولی انتظارمی رود درعمل مقاومت آنهاکاسته می شود.

 

مشکل دیگر قابل پیش بینی جلو وعقب بودن بعضی ازمدارس مجری در میزان صفحات تدریس شده است که با

 

هماهنگی مرتفع می گردد.

 

 

انتخاب فرد اصلح برای جلسه هم اندیشی ویا معلم خبره برای تدریس در یک  روز با ید با دقت وحساسیت یژه ای انجام گیرد.

ایجاد زمینه اجرایی طرح مستلزم فضای فکری لازم در معلمان مدرسه توسط مدیرواحد آموزشی است.

 

 

 

 

 

 

 

زمان ومحدوده اجرایی طرح

 

 به حول قوه الهی این طرح را می توان با هماهنگی معاونت آموزش عمومی و کارشناسی آموزش ابتدایی

 

وراهنمایی از حدود یک ماه از شروع سال تحصیلی  گذشته باشد در سطح مدارس ابتدایی وراهنمایی شهرستان به

اجرا در آورد.

 نحوه ارزشیابی از طرح

 

ارزشیابی از طرح به دو صورت می تواند انجام گیرد.

الف-کتبی:مدیران مدارس میزبان می تواننداز طرق پرسشنامه ساده خود ساخته سطح ونحوه تدریس، میزان استفاده دانش آموزان از معلم میهمان برآورد نمایند.

وهمچنین میزان استفاد از محتوای جلسه هم اندیشی  رااز دیدگاه معلمان حاضر پرسید

ب-شفاهی : نظر خواهی شفاهی از دانش آموزان میزبان معلم میهمان ،یا مشاهده رفتار وواکنشهای دانش آموزان پس ازپایان کلاس ویا می توان از دانش آموزان خواست نظرخود را در مورد کلاس و... به صورت مکتوب با همکاری همدیگر بنویسند.

از معلمان شرکت کننده در جلسه خواسته می شود از یافته ها وبرداشت های خود درکلاس درس استفاد نمایند.

               نتیجه طرج 

 

از آنجایی که تغییر ونوآوری آموزشی می تواند بر نحوه وکیفیت تدریس بیفزاید واز یکسانی ویکنواختی جلوگیری نماد،لذا اجرای این طرح ضمن ایجاد تنوع در آموزش افزایش روحیه دانش آموزان را سبب می شود.

می توان میزان آمادگی دانش آموزان را با کمک معلم میهمان مورد ارزیابی قرار داد.

افزایش سطح کیفی آموزش وایجاد تفکر واگرا در دانش آموزان از طریق طرح پرسشهای خلاق و...

استفاده از تجربیات معلمان باز نشسته وصاحبظران در امر تعلیم تربیت وشکوفایی استعدادهای آینده سازان.

 

حمید منصوری

معاون آموزش عمومی شهرستان صومعه سرا

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم اسفند 1386ساعت 23:59  توسط حمید منصوری  | 

به نام خدا

 

 

نظام پیشنهادات

 

 

روش افزایش انگیزه دبیرانی که تمایل به دریافت ساعت تدریس اضافی هستندودر مدارس غیر موظف

 

تدریس می کنند

 

 

      

                                              طراحی :حمید منصوری

 

 

                       

 

 

                                          آموزش وپرورش شهرستان صومعه سرا

 

                                     

 

                                                       سال تحصیلی 86-85

 

 

 

 

 

یکی از مباحث اساسی در نظامهای آموزشی دنیا، افت تحصیلی دانش آموزان یاخارج شدن زود هنگام ورودی آنها است .این پدیده را در نظامهای آموزشی بخصوص در نظامهای آموزشی متمرکزاز  شدت زیادی برخوردار است، وگریز از این پدیده در آموزش وپرورش اجتناب ناپذیراست.

روان شناسان یادگیری عوامل مؤثر در افزایش یادگیری و انگیزه فراگیران را متغیر می دانند ولی اغلب آنها در این جمله که :"وجود انگیزه بالا در مربی می تواند یخ وجودی متربی را آب کند واورا راغب تر نماید"اشترک نظردارند.

 

براساس همین رویکرد در این طرح روشی ارائه می گردد که در صورت عملیاتی شدن آن می تواند سطح کمی وکیفی آموزش وپرورش را بالا ببرد.

 

همانطوری که می دانیم افت تحصیلی در دروس مثل ریاضی ،علوم تجربی ،زبان انگلیسی وعربی در دوره راهنمایی تحصیلی خیلی زیاداست،اغلب دانش آموزان در مناطق دور دست ویا در مدارس درجه چندمی (مدارس موجود در شهرها به صورت خودکار بدون اینکه در جه بندی از سوی آموزش وپرورش ویا مقامات رسمی صورت بگیرد در نزد اولیاء دانش آموزان انجام می گیرد )با این پدیده مواجه هستند در بررسی ها منطقه ای معلوم شده  که افت تحصیلی در بسیاری از مدارس از دیدگاه مدیران و دانش آموزان (اطلاعات از طریق جمع آوری نظرات مدیران درمورد افت تحصیلی) ناشی از کم کاری ،والدین،دبیران می باشد.

 

تقریبآهمه مدیران عنوان نموده اند که دبیران دروس مثل ریاضی وزبان و...را به صورت اضافه کار می گیرند(این پدیده در شهرهای در شهر ها خیلی چشمگیر بوده است و خروجیهای معلم تطابقی با ورودیهای آنها ندارد)

کم کاری بی انگیزه گی در کارشان بسیار زیاد است لذا این طرح می کوشد تا از سال تحصیلی 86-87روش نوینی را در نحوه ارائه اضافه کاری دردروس مورد نظر اتخاذ نماید.

روش کار به این شیوه است که طی یک بخشنامه به اطلاع کلیه مدیران ودبیران می رساند .میزان علاقه مندی دبیران در مدارس ونحوه تدریس دروس مختلف ،میزان فعالیت آنهادر فرایند یاددهی –ویادگیری ، میزان استفاده دبیران از طرح درس واستفاده از روشهای مکمل وفوق برنامه  در درسهای مورد نظر به اطلاع کارشناسی آموزش برسد.

 

-بررسی میزان ودرصد قبولی دانش آموزان پایه ها در آزمون پایانی مشخص ومعلوم می گردد.

 

براساس یک بررسی، دبیران برتررا مشخص می کنیم وسپس ساعات [1]اضافی موجود را بین آنها تقسیم می نمایم در این وضع دبیران می دانند آنهایی که تلاش بیشتر می کنند حق استفاده از فرصت بوجود آمده را دارند و همچنین در می یابند تقسیم فرصت اضافی برای کسب درآمد بیشتر را به تلاش می دهتند نه به مسائل دیگر.

در مورد دیگر بسیاری از مدیران گزارش می کنند که معلمان غیر موظف مدارس شان در مقایسه با مدارس موظف کار کمتری می کنند به عبارت دیگر فعالیت کمتری از خود نشان می دهند وخیلی خود را در فرایند یاددهی –یادگیری  دانش آموزان درگیر نمی کنند

درمورد بند اخر این پیشنهاد لازم می دانیم که درفرم ارزشیابی پایانی که هر ساله برای کارمندان  توسط مدیر واحد آموزشی تکمیل می شود تغییراتی به روش زیر داده شود.

نظر همه مدیران را در مورد( مدارس موظف ومدارس غیر موظف) فرد جمع آوری شود و سپس امتیاز لازم داده شود[2].

 

اهداف طرح

1- افزایش انگیزه در دبیران برای فعالیت در فرایند یاد –دهی یاد گیری

2-افزایش میزان یادگیری دانش آموزان

3-دخالت بیشتر مدیران در کنترل فرایند یاددهی – یادگیری

4-استفاده از روشهای پیشرفته تدریس برای افزایش انگیزه دانشآموزان

 

اهمیت طرح

با توجه به نحوه تقسیم اضافه کار ی موجود در دروس مورد اشاره ،این طرح تلاش دارداز شیوه سازمند در ارائه فرصت لازم به دبیران استفاده بهینه نماید .همچنین این امکان را بوجود می اورد تا بین آن دسته از دبیرانیکه تلاش بیشتری در بکارگیراز روشهای پیشرفته می کنند تفاوت قائل شده وکارآیی آنها را افزایش داد. اجرای این طرح که در مورد تآثیر نظر مدیران مدارس غیر موظف در مورد معلمان آنهارا مجاب می کند که در انجام وظایف سازمانی دقت بیشتری در مدارس غیر موظف ودروسی که به صورت حق التدریس تدریس می کنند احساس مسؤلیت بیشتر ی نمایند.

 

نیازهای طرح

 

جلسه توجیهی برای مدیران  وروشن کردن ابعاد قضیه ،ارسال بخشنامه رسمی از سوی مدیریت آموزش وپرورش .تغییر در فرم ارزشیابی کارکنان دولت .

 

موانع ومشکلات اجرایی طرح

 

 

ممکن است بعضی از دبیران بر اساس عادات معلوف اعتراضهایی نمایند واز نحوی کار شکایت نمایند که با قانونمند کردن موضوع به ابعاد قضیه پی می برند.

 

زمان ومحدوده اجرای طرح

 

این طرح را می توان در ابتدای سال تحصیلی بر اساس ضوابط پیش بینی شده به اجرائ در آورود.

 

نحوه ارزشیابی

مقایسه نتایج ارزشیابی نیم سال تحصیلی اجرای طرح با مدت مشابه آن در سال گذشته ومشاهده نقاط قوت وضعف آن.

 

 

 

 

 

نتیجه طرح

 

 

قطعآ با اجرای این طرح می توان گامی بسوی عدالت آموزشی برداشت و نتایج مفیدی نیز اجرای آن گرفت . این طرح همچنن در سایر دبیران ایجاد روحیه تلاش بیشتر را فراهم می کند.

 

 

 

 

آموزش وپرورش شهرستان صومعه سرا

حمید منصوری

 

مردادماه 1386



1-دروش معمول توزیع اضافه کاری در مدارس ، بر اساس امتیاز دبیران این اضافه کاری به آنها تعلق می گرفت ودراین صورت بسیاری از دبیران که هیچ انگیزه نداشتتند وبعضآدرمدارس حتی کم کار می کردند آن را در یافت می کردند.[1]

2- در فرم ارزشیابی کنونی که توسط واحدهای اموزشی استفاده می شود فقط نظر مدیران مدارس موظف لحاظ می شود

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم اسفند 1386ساعت 23:56  توسط حمید منصوری  | 

به نام خدا

 ارایه راهکارهای لازم در جهت تقویت یادگیری دانش آموزان سوم راهنمایی به روش   آزمون         

مقدمه ومختصری درباره موضوع

به حول قوه الهی وبا استعانت از حضرت حق بر آن شدیم تا روشی سودمند در جهت افزایش عملکرد دانش آموزان پایه سوم راهنمایی طراحی نمایم در این راستا به منظور تعمیق وحفظ یادگیر دانش آموزان در نیم سال دوم ویادآوری آموخته نیم سال اول آزمونی علمی بر اساس معیارها وضوابط امتحانی پایانی وبا در نظر گرفتن کلیه سرفصل های در سی مطابق آزمونهای پایانی به اجراءگذاشتیم

این آزمون که به صورت هماهنگ در مدارس راهنمایی تحصیلی شهرستان  برگزار می گردد تلاش می کند از طریق همکاری وهمیاری همه دبیران مقطع راهنمایی گامی به پیش بردارد امروره مطالعات زیادی در سطوح مدیریت نشان می دهد توجه به رفتارهای مثبت یک فرد اثر تربیتی مؤثری در فرایند عملکردی اودارد تلاش داریم تا با ایجاد انگیزه مثبت این آزمون را به صورت هماهنگ در مدارس راهنمایی برگزارکنیم اجرای آزمون توسط مدیرآموزشگاه به صورت جابجایی انجام می شود [1]به لحاظ جلوگیری از دخالتهای دبیران در نمرات دانش آموزان خود مدیری که اجرای آزمون را بر عهده دارددرروز اجرا، اوراق امتحانی آن حوزه را به مدرسه خود آورده و توسط دبیران همان رشته تصحیح می کند.

مدیران مدارس موظفند دراجرای هرچه دقیقتر آزمون احتمام لازم را بکاربرده بلافاصله شورای دبیران را برای ایجادآمادگی تشکیل دهند همچنین مدیران مدارس راهنمایی موظفند درراستای تحقق اهداف مورد نظر در فرصت مناسب در کلاسهای درس موضوع را بادانش آموزان درمیان گذاشته واین نکته راگوشزدنمایند که این آزمون علاوه بر افزایش یادگیری آنها وایجادآمادگی می تواند مدرسه ی مارا به عنوان یک آموزشگاه برتر درسطح مدارس شهر مطرح نماید.

در این روش به منظور افزایش انگیزه در دبیران مقررگردیدکلیه مدارسی که بتوانندرتبه بالاتر میانگین پنج منطقه برتر استان راکسب نمایند از مدیران ودبیران موفق در یک همایش باشکوه ازسوی مسؤلان تقدیر وتشکر به عمل می آید

انتخاب میانگین پنج منطقه  استانی به دلیل افت شدید در شهرستان ما است وشهرستانهای دیگر می تواننداز شرط دیگراستفاده نمایندبرای حفظ وافزایش انگیزه در دیگردانش آموزان ومعلمان میتوان به یکی از روشهای زیر عمل کرد:

1-این آزمون را در آخردی ماه وبیستم اردیبهشت ماه برای همه دروس اجرامی شود

2-ازمیان کلیه دروس دست به انتخاب زد مثلاما دروس ریاضی زبان انگلیسی ،عربی وعلوم تجربی را انتخاب نمودهایم.1

3- درموردسایر دروس که مستقیم آزمون نمی شود میتوان گفت چنانچه عملکرد دبیران ازمیانگین سال گذشته بالاتر باشند از آنها نیزدرهمان همایش قدردانی می شودازدبیران خواسته شد این تغییرات را می توانید به روش اقدام پژوهی انجام دهید.

طراحی سؤالات با استفاده از چندین نوع سؤال که از دبیران هررشته دریافت می گردد وهمچنین بااستفاده ازبانک سؤالات انجام می شود. 

 برای زمینه سازی اجرایی نظر مساعد مدیر منطقه لازم وضروری است 

تقسیم کاربرای کسب موفقیت بیشترانجام می شودمثلاهماهنگ کننده گروهای آموزشی مسؤل جمع آوری تایپ وتکثیرسؤالات رابر عهده می گیرد وکارشناس آموزش راهنمایی مسؤل پاسخ به سؤالات احتمالی مدیران ودبیران را به منظور فضاسازی مناسب است.

ماسعی میکنیم ازطریق همکاری وهمیاری همهء دبیران مقطع راهنمایی گامی به پیش بردارد امروره مطالعات زیادی در سطوح مدیریت نشان می دهد توجه به رفتارهای مثبت یک فرد اثر تربیتی مؤثری در فرایند عملکردی اودارد تلاش داریم تا با ایجاد انگیزه مثبت در مدیران ،دبیران زمینه لازم در اجرای مؤثر این آزمون را فراهم کنیم درراستا ی تحقق این هدف با مراجعه به مدارس راهنمایی وتشکیل جلسات بادبیران نظر مساعد آنها راجلب کردیم.

 

           هدف اجرای طرح در سطح مدارس راهنمایی

 

این طرح با هدف ایجاد افزایش انگیزه در معلمان ودانش آموزان در

 

فرایند یاددهی   -یادگیری می کوشد ضمن فراهم آوردن زمینه لازم در

 

ایجاد بسترهای مناسب برای دبیران در توجه به آموخته های قبلی فراگیران

 

و بسط وتعمیق آنها به هدفهای زیردست یابد.

 

--تلاش درجهت افزایش انگیزه در دبیران

--افزایش رقابت سازنده در میان دبیران هم رشته

--افزایش رقابت برنامه ریزی شده در دانش آموزان

--بالا بردن سطح یادگیری دانش آموزان و باز آموزی مطالب آموخته شده

 

در نیم سال اول تحصیلی وایجاد آمادگی برای شرکت در آزمون پایانی

--یادسپاری ویادآوری مطالب قبلی ومطالب بعدی

--فعال سازی گروهای آموزشی منطقه  

--تشخیص نارسایی یادگیری دانش آموزان اصلاح وبهبود روش تدریس معلم  دادن بازخوردمنطقی به دانش آموزان[2]1

               اهمیت وضرورت اجرای طرح

 

علمای تعلیم تربیت معتقدند به دلیل داشتن آینده متحول که درآن کودکان

 

نوجوانان وجوانان بتوانند خودرا با تغییرات سریع علمی تکنولوژیکی

 

ودست آوردهای بی حد حصر بشری مطابقت دهند باید برای آنها از میان

 

برنامه های گوناگون انتخابی اصلح از سوی برنامه ریزان ودست اندرکاران

 

تعلیم تر بیت صورت گیرد لذا برآن شدیم به منظور تحقق هدفهای

 

آموزش وپرورش وسوق دادن انسان بسوی تعالی تعمیق وتقویت

 

یادگیری آزمونی در چهاردرس عربی زبان انگلیسی ،ریاضی وعلوم تجربی

 

طراحی و با هماهنگی معاونت آموزش عمومی سازمان آموزش وپرورش

 

استان گیلان در سطح شهرستان به اجرا بگذاریم. لازم می دانیم این نکته

 

را یادآور شویم که ایجاد آمادگی در دانش آموزان با هدف کسب یادگیر

 

بیشتر وعملکرد مطلوب در آزمون پایانی ضرورت اجرای این آزمون را

 

آشکار می کند

 

                      نیازهای اجرایی طرح

 

اساسی ترین نیازهای این طرح آن عبارتنداز سوالات استانداروچگونگی انتخاب آن ،تکثیر وسازماندهی آنها کلاس درس دانش آموزان پایه سوم راهنمایی ،تشکیل جلسات هماهنگی با مدیران ،وکسب رضایت همکاری سرگروهای آموزشی می باشد .هزینه ای رابه آموزش پرورش تحمیل نمی کند.

 

 

 

 

 

                           بیان موانع ومشکلات احتمالی

این طرح که اول باردر منطقه اجرا می شود ممکن است مثل هر تغییر تازه با مقاومت دبیران مواجه شود برای رفع این مشکل می توان از سر گروهای مواددرسی خواست تازمینه لازم برای اجرای آن را فراهم نمایند در اجرای آن نقش گروهای آموزشی بی بدیل است. معاون آموزش عمومی هم می تواند با تشکیل جلسات توجیهی برای مدیران چگونگی اجراء و اهميّت طرح را درافزایش میزان آمادگی دانش آموزان روشن نماید .

 

                 چگونگی ارزشیابی از اجرای طرح

 

همانطوری که گفته شد مدیران مدارس به صورت جابجای مسؤل اجرای آزمون می باشند وپس از اجرا آزمون اوراق امتحانی را به مدرسه آورده ودبیران هردرس آنهارا تصحیح می کنند درصد  نتایج آن طی یک صورت جلسه که به امضاء مصحح ،مدیرومهرمدرسه رسیده به کارشناسی آموزش راهنمایی ارسال می گردد مسؤل آموزش آنهارا جمع آوری کرده ودر نهایت مدارسی که دانش آموزان آن بتوانند از میانگین تعین شده یا میانگین استانی رتبه ی بالا کسب کنند از مدیر ودبیران آن واحدآموزشی دریک همایش تجلیل به عمل می آید

همچنین می توان نتایج عملکرد خردادماه سال اجرای آزمون را با نتایج خردادماه سال گذشته مقایسه کرد ومدارس موفق را انتخاب کرد.

                زمان ومحدوده اجرای طرح

این طرح را می توان در دو مرحله از سال تحصیلی به اجرا گذاشت

مرحله اول در پایان آذرماه (قبل از آزمون نوبت اول )

مرحله دوم در بیستم اردیبهشت ماه (قبل ازآزمون خرداد)

درمرحله اول از محتوای تدریس شده  ودرمرحله دوم از کل کتاب بر اساس دستورالعمل طراحی سؤالات آزمون پایانی مدارس راهنمایی تحصیلی انتخاب می شود.

 

 

 

                    بیان نتایج اجرایی طرح

1--بااجرای این طرح می توان قدرت یادآوری ویادسپاری دانش آموزان را افزایش داد

2-در دبیران ایجادانگیزه نمود وآنهارا به رقابت سازنده با دیگر همکاران گروه خود تشویق می کند

3-مدیران تلاش می کنند که در میان مدارس راهنمایی تحصیلی شهرستان مدرسه آنها از برترین باشد

4-کاهش افت تحصیلی در دروس موردنظر

5-شناسایی دبیرانیکه صادقانه تلاش می کنند درجهت تجلیل از زحمات آنها

6-تفاوت گذاشتند بین همکاران فعال وغیر فعال

7-شناسایی مدارس کم کار واتخاذ تدابیرلازم درجهت رفع آنها

8-اگرآزمون در پایان آذر ماه برگزار شود می تواند وسیله ای خوب در جهت ارزیابی روش تدریس معلم وبازخورد مناسب به فعالیتهای یادگیری دانش آموزان باشد.

9-حفظ آمادگی دانش آموزان برای شرکت درامتحانات پایانی

10-فعال سازی گروهای آموزشی وافزایش تعامل آنها با سایر دبیران

درپایان برای همه کسانیکه درجهت سربلندی ملت عزیز ایران                    تلاش می کنند تقدیرو تشکر می کنیم

ما بدان مقصد عالی نتوانیم رسید           هم مگر پیش نهد لطف شماگامی چند  

 

 

 

 

حمید منصوری فروردین ماه 1386



1-مدیرمدرسه A در مدرسه B ومدیرمدرسه B درمدرسه  C به اجرای آزمون می پردازد در این حالت نباید جایی دومدیرراباهم تعویض کرد .

1-اگر آموزش ادارات بخواهند به چگونگی  روش تدریس معلمان و میزان یادگیر دانش آموزان نظارت بیشتری داشته باشند بهتر است از این آزمون در پایان آذرماه استفاده نمایند.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم اسفند 1386ساعت 23:51  توسط حمید منصوری  | 

به نام خدا

 

 

نظام پیشنهادات

 

 

   

 

 

ارائه راهکارهای لازم در افزایش انگیزه دبیران در

 

 

کیفیت بخشی به فرایند یاددهی - یادگیری

 

 

      

 

 

 

طراحی :حمید منصوری   

 

 

                       

 

 

 

 آموزش وپرورش شهرستان صومعه سرا

 

                                        سال تحصیلی 86-85

 

 

 

 

 

یکی از مباحث اساسی در نظامهای آموزشی دنیا، افت تحصیلی دانش آموزان یاخارج شدن زود هنگام ورودی آنها است .این پدیده را در نظامهای آموزشی بخصوص در نظامهای آموزشی متمرکزاز  شّدت زیادی برخوردار است، وگریز از این پدیده در آموزش وپرورش اجتناب ناپذیراست.

روان شناسان یادگیری عوامل مؤثر در افزایش یادگیری و انگیزه فراگیران را متغیر می دانند ولی اغلب آنها در این جمله که :"وجود انگیزه بالا در مربی می تواند یخ وجودی متربی را آب کند واورا راغب تر نماید"اشتراک نظردارند.

 

براساس همین رویکرد در این طرح روشی ارائه می گردد که در صورت عملیاتی شدن آن می تواند سطح کمی وکیفی آموزش وپرورش را بالا ببرد.

 

همانطوری که می دانیم افت تحصیلی در دروس مثل ریاضی ،علوم تجربی ،زبان انگلیسی وعربی در دوره راهنمایی تحصیلی خیلی زیاداست،اغلب دانش آموزان در مناطق دور دست ویا در مدارس درجه چندمی (مدارس موجود در شهرها به صورت خودکار بدون اینکه در جه بندی از سوی آموزش وپرورش ویا مقامات رسمی صورت بگیرد در نزد اولیاء دانش آموزان انجام می گیرد )با این پدیده مواجه هستند در بررسی ها منطقه ای معلوم شده  که افت تحصیلی در بسیاری از مدارس از دیدگاه مدیران و دانش آموزان (اطلاعات از طریق جمع آوری نظرات مدیران درمورد افت تحصیلی) ناشی از کم کاری ،والدین،دبیران می باشد.

 

تقریبآهمهء مدیران عنوان نموده اند که دبیران دروس مثل ریاضی وزبان و...را به صورت اضافه کار می گیرند(این پدیده در شهرهای در شهر ما خیلی چشمگیر بوده است و خروجی های معلم تطابقی با ورودیهای آنها ندارد)

کم کاری بی انگیزه گی در کارشان بسیار زیاد است لذا این طرح می کوشد تا از سال تحصیلی 86-87روش نوینی را در نحوه ارائه اضافه کاری دردروس مورد نظر اتخاذ نماید.

روش کار به این شیوه است که طی یک بخشنامه به اطلاع کلیه مدیران ودبیران می رساند .میزان علاقه مندی دبیران در مدارس ونحوه تدریس دروس مختلف ،میزان فعالیت آنهادر فرایند یاددهی –ویادگیری ، میزان استفاده دبیران از طرح درس واستفاده از روشهای مکمل وفوق برنامه  در درسهای مورد نظر به اطلاع کارشناسی آموزش برسد.

 

-بررسی میزان ودرصد قبولی دانش آموزان پایه ها در آزمون پایانی مشخص ومعلوم می گردد.

بر اساس رویکر جامع به طرح می توان شهرستان را به مناطق بر خوردار ونیمه بر خوردار تقسیم کرد(روستاهای شهرستان معمولا درجه بندی شده اند) ودبیرانی که درمناطق نیمه بر خوردار به تدریس اشتغال دارند می توان امتیازاتی برای آنها در نظر گرفت این امر به دلیل اجرای عدالت آموزشی صورت می گیرد

براساس یک بررسی، دبیران برتررا مشخص می کنیم وسپس ساعات [1]اضافی موجود را بین آنها تقسیم می نمایم در این وضع دبیران می دانند آنهایی که تلاش بیشتر می کنند حق استفاده از فرصت بوجود آمده را دارند و همچنین در می یابند تقسیم فرصت اضافی برای کسب درآمد بیشتر را به تلاش می دهتند نه به مسائل دیگر.

 

اهداف طرح

1- افزایش انگیزه در دبیران برای فعالیت در فرایند یاد –دهی یاد گیری

2-افزایش میزان یادگیری دانش آموزان

3-دخالت بیشتر مدیران در کنترل فرایند یاددهی – یادگیری

4-استفاده از روشهای پیشرفته تدریس برای افزایش انگیزه دانشآموزان

 

 

 

 

اهمیت طرح

با توجه به نحوه تقسیم اضافه کار ی موجود در دروس مورد اشاره ،این طرح تلاش دارداز شیوه سازمند در ارائه فرصت لازم به دبیران استفاده بهینه نماید .همچنین این امکان را بوجود می اورد تا بین آن دسته از دبیرانیکه تلاش بیشتری در بکارگیراز روشهای پیشرفته می کنند تفاوت قائل شده وکارآیی آنها را افزایش داد.

 

نیازهای طرح

 

جلسه توجیهی برای مدیران  وروشن کردن ابعاد قضیه ،ارسال بخشنامه رسمی از سوی مدیریت آموزش وپرورش .این کار ما در کلاس کار گاهی با مدیران مورد بررسی قرار دادیم که مورد استقبال مدیران مدارس راهنمایی قرار گرفت.

 

موانع ومشکلات اجرایی طرح

 

 

ممکن است بعضی از دبیران بر اساس عادات معلوف اعتراضهایی نمایند واز نحوی کار شکایت نمایند که با قانونمند کردن موضوع به ابعاد قضیه پی می برند.

 

 

 

 

زمان ومحدوده اجرای طرح

 

این طرح را می توان در ابتدای سال تحصیلی بر اساس ضوابط پیش بینی شده به اجرائ در آورود.

 

 روش ارزشیابی از طرح

 

مقایسه نتایج ارزشیابی نیم سال تحصیلی اجرای طرح با مدت مشابه آن در سال گذشته ومشاهده نقاط قوت وضعف آن.

 

نتیجه طرح

 

قطعآ با اجرای این طرح می توان گامی بسوی عدالت آموزشی برداشت و نتایج مفیدی نیز اجرای آن گرفت . این طرح همچنن در سایر دبیران ایجاد روحیه تلاش بیشتر را فراهم می کند.

 

 

 

 

آموزش وپرورش شهرستان صومعه سرا

حمید منصوری



1-دروش معمول توزیع اضافه کاری در مدارس ، بر اساس امتیاز دبیران این اضافه کاری به آنها تعلق می گرفت ودراین صورت بسیاری از دبیران که هیچ انگیزه نداشتتند وبعضآدرمدارس حتی کم کار می کردند آن را در یافت می کردند.[1]

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم اسفند 1386ساعت 23:19  توسط حمید منصوری  | 

          سلام  

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم اسفند 1386ساعت 18:13  توسط حمید منصوری  |